artikel

BREEAM voor distributiecentra: ‘Excellent’ en ‘Outstanding’ zijn de norm

Warehousing 1618

De BREEAM-NL beoordelingsmethode niet meer weg te denken bij de bouw van nieuwe distributiecentra. Het uiteindelijke BREEAM-duurzaamheidscertificaat wordt verleend op basis van een onafhankelijke beoordelingsmethode variërend van één ster (pass) tot vijf sterren (Outstanding). In de logistiek is BREEAM ongekend populair waarbij -uitgaand van de energie neutrale en het streven naar ‘gasloze’ panden, ‘Outstanding’ de norm is.

BREEAM voor distributiecentra: ‘Excellent’ en ‘Outstanding’ zijn de norm
Het distributiecentrum van Lidl in Waddinxveen is op dit moment 'het meest duurzame dc van Nederland' met de hoogste BREEAM - 'Outstanding' - score. Foto: Roel Dijkstra

In 2009 werd BREEAM-NL als beoordelingsmethode om de duurzaamheid van gebouwen te bepalen geïntroduceerd in Nederland. BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en is ontwikkeld door het Building Research Establishment (BRE), een Engelse onderzoeksinstantie enigszins vergelijkbaar met TNO.

Standaard voor duurzaam gebouw

De toevoeging NL maakt duidelijk dat het hier om de, door de DGBC (Dutch Green Building Council) ontwikkelde, Nederlandse, versie gaat. BREEAM-NL stelt een standaard voor een duurzaam gebouw en geeft vervolgens aan welk prestatieniveau het onderzochte gebouw heeft. De bedoeling is gebouwen te analyseren en te verbeteren. BREEAM-NL Nieuwbouw is specifiek bedoeld voor certificering van nieuwbouw en grote renovatieprojecten.

Wegingsysteem volgens 4 waarderingen

Het systeem maakt gebruik van kwalitatieve weging; als totaalscore krijgt een gebouw één van de volgende 4 waarderingen: Pass, Good, Very Good, Excellent of Outstanding. Deze termen worden ook in Nederland gehanteerd. Om te komen tot een van deze 5 sterren hanteert BREEAM bij de beoordeling een aantal vaste, maar ook variabele criteria die zijn gebaseerd op de minimumeisen van de overheid. Een voorbeeld is het verwachte energieverbruik  van een distributiecentrum waarvoor de overheid criteria heeft vastgelegd in de richtlijn Energieprestatie Gebouwen.
Het BREEAM-NL-certificaat dat een distributiecentrum uiteindelijk krijgt – variërend van één ster tot vijf sterren – is mede afhankelijk van het percentage waarop het bewuste dc beter scoort dan overheidscriteria zoals het bouwbesluit.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Meting van 9 duurzaamheidsonderwerpen

BREEAM meet de duurzaamheid van een nieuw distributiecentrum in de volle breedte. De duurzame prestaties van een gebouw worden beoordeeld op 9 verschillende duurzaamheidsonderwerpen:

  1. management;
  2. gezondheid;
  3. energie;
  4. transport;
  5. water;
  6. materialen;
  7. afval;
  8. landgebruik en ecologie;
  9. vervuiling

Een Nieuwbouw- en ook een Renovatie-certificaat voor een distributiecentrum kan worden behaald voor twee fases:

  1. Ontwerpfase: certificaat voor het ontwerp dat vervalt na oplevering van het dc;
  2. Opleverfase: definitief certificaat zonder einddatum voor het opgeleverde pand;

De score is opgebouwd uit deelscores voor de verschillende duurzaamheidscategorieën. Deze categorieën hebben ieder een eigen maatschappelijke weging (zie hieronder):

  1. management (12%)
  2. gezondheid (15%)
  3. energie (19%)
  4. transport (8%)
  5. water (6%)
  6. materialen (12,5%)
  7. afval (7,5%)
  8. landgebruik & ecologie (10%)
  9. vervuiling (10%)

Bovenstaande leidt tot een totaalscore gebaseerd op een formule waarbij de uitkomst wordt uitgedrukt in 1 tot en met de hoogste score van 5 sterren. De definitieve BREEAM-NL-kwalificatie (van ‘Pass’, 1 ster,  tot ‘Outstanding’, 5 sterren) wordt door de Dutch Green Building Council-assessmenttool uitgerekend op basis van een door een assessor ingevoerde en gecontroleerde gegevens. Om daartoe te komen gaat een onafhankelijk assessor als volgt te werk:

  1. Stelt het aantal behaalde punten per categorie vast;
  2. Stelt het percentage per categorie vast op basis van het maximumaantal te behalen punten in elke categorie;
  3. Vermenigvuldig de categoriepercentages met de wegingsfactoren; dit levert de categoriescore op;
  4. Telt de categoriescores bij elkaar op, inclusief de innovatiecredits indien van toepassing; dit levert een concept eindscore op;
  5. Check of de verplichte credits voor de voorlopige kwalificatie zijn behaald. Als dat het geval is dan is de conceptkwalificatie gelijk aan de definitieve duurzaamheidskwalificatie van een dc.

Veel duurzame subsidies

Wat BREEAM-certificering in financieel opzicht vooral aantrekkelijk maakt, zijn de subsidies die de overheid op dit moment verstrekt. Een groot aantal maatregelen die bedrijven moeten nemen om aan de criteria te voldoen – denk aan led-verlichting of een WKO-installatie (warmte-koude opslag) – komen in aanmerking voor de Energie-Investeringsaftrek (EIA) of de Milieu-Investeringsaftrek (MIA) en vergeet ook niet de SDE+-subsidie voor zonnepanelen.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

‘Dief van eigen portemonnee’

De subsidies zijn zo groot dat de totale investeringen voor een gebouw met BREEAM-certificaat vaak lager zijn dan voor een gebouw zonder dit label. Wie dus niet kiest voor certificering, is dief van zijn eigen portemonnee, stelde Michael Lokerse van Groenewout vast in een blog voor logistiek.nl eind november 2016. In zijn blog stelde Lokerse destijds daarentegen wel dat de hoogste BREEAM ‘Outstanding’ score in alle gevallen duurder uitvalt, of de oppervlakte van een dc nu groter of kleiner is dan 10.000 vierkante meter. “Dat betekent natuurlijk nog steeds niet dat een keuze voor vijf sterren niet de moeite waard is”, aldus Lokerse.

‘Very Good’ en ‘Excellent’ zijn gemeengoed

Dat gegeven weerhoudt partijen, bouwers, ontwikkelaars, logistiek dienstverleners en verladers er op dit moment niet van om bij de bouw te gaan voor het hoogst haalbare. Die trend beleefde – mede onder invloed van het het afgelopen jaar ingezet. Met alleen ‘Good’ doe je bij wijze van spreke niet meer mee. Daarentegen zijn ‘Very Good’ en ‘Excellent’ inmiddels gemeengoed bij niet alleen (nieuwe) distributiecentra maar ook bij de realisatie van koelvrieshuizen. ‘Outstanding’ is sinds vorig jaar bezig met een snelle opmars. Deze trend wordt mede gevoed door het feit dat in 2020 alle nieuwe gebouwen – dus ook distributiecentra- energieneutraal moeten zijn ten aanzien van verwarming (gasloos), koeling, warmtapwater en verlichting.

Retailers en e-commerce gaan voor Outstanding

Voorbeelden van distributiecentra van verladers, logistiek dienstverleners en (online) retailers die voldoen of gaan voldoen zijn er te over. Bekende namen die op dit moment dc’s en koelvrieshuizen hebben opgeleverd (of bouwen) volgens de hoogste BREEAM-norm zijn: Lidl (Waddinxveen en het Gelderse Oosterhout, in aanbouw), Bol.com (Waalwijk), Rhenus (Tilburg, in aanbouw, Eindhoven en Son), Scherpenhuizen (Eindhoven), Ploeger Logistics (Harderwijk, dc is nog in aanbouw), Tesla (Tilburg), PostNL (Apeldoorn en Amsterdam), Kloosterboer (koelvrieshuis, Velsen) en Aviko dat in het Gelderse Steenderen een mega-koelvrieshuis wil realiseren.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

 

Het nieuwe Fulfilment Center van Bol.com op het bedrijventerrein Haven Acht in Waalwijk beslaat ongeveer 50.000 m2 aan grondoppervlakte en 135.000 m2 aan vloeroppervlakte. Het dc is volledig CO2-neutraal in het energiegebruik, dankzij onder andere het gebruik van windmolens.

Bol.com dc schoolvoorbeeld van duurzaamheid
Webwinkel bol.com nam vorig jaar september een mega-distributiecentrum in Waalwijk in gebruik.  De getallen van het dc zijn indrukwekkend: 135.000 vierkante meter vloeroppervlak, 7.000 meter sorteerband, ruimte voor 7 miljoen artikelen en de capaciteit om op piekmomenten 30.000 artikelen per uur te verwerken. Qua duurzaamheid zijn tal van maatregelen genomen waardoor het dc over het hoogste 5 sterren BREEAM-duurzaamheidscertificaat beschikt. Duurzame maatregelen in het dc bestaan onder andere uit:
• De complete klimaatinstallatie (verwarming, koeling, ventilatie) is energiezuinig
• Windmolens in de weilanden zorgen voor een groot deel van de
energieopwekking
• Er is led-verlichting;
• Het gebouw is volledig CO2-neutraal in het energieverbruik;
• Oplaadpunten voor elektrische auto’s, scooters en fietsen;
• Warmte Koude Opwekking (WKO) in de bodem, in combinatie met warmtepompen;
• Nestkasten voor diverse vogelsoorten, verwarmde vleermuisburchten en bijenkasten;
• Afvalscheiding bij verschillende afvalstromen en milieuvriendelijk materiaalgebruik
tijdens de bouw.

Een van de belangrijkste aspecten van een BREEAM-NL-kwalificatie ‘outstanding’ is de voorbeeldfunctie van deze projecten voor de rest van de markt. Het is daarom van belang dat ontwerpteams in de bouw de beschikking kunnen hebben over een goede casestudy. Het ontwerpteam en de opdrachtgever van het gebouw dat de BREEAM-NL-kwalificatie ‘outstanding’ heeft bereikt is daarom verplicht om een kant-en-klare casestudy aan te leveren. Deze informatie moet worden ingediend samen met het definitieve rapport van de assessor voor de opleveringsfase.
Na goedkeuring kan is de casestudy openbaar voor de websites van DGBC en eventueel voor diverse andere publicaties. Als er geen casestudy wordt aangeleverd, dan zal het gebouw de BREEAM-NL-kwalificatie ‘excellent’ krijgen.

Richtlijnen casestudy Outstanding

Zoals gezegd is het van belang dat anderen van een outstandingproject kunnen leren. Het project heeft een voorbeeldfunctie. Een casestudy (download pdf de studie van Scherpenhuizen) moet onder andere ingaan op onderstaande punten :
• Uitgebreide omschrijving van het project, inclusief kavel en omgeving;
• Ontwerpuitgangspunten, innovaties;
• Duurzaamheidsaspecten (technieken, processen en maatregelen);
• Bijzonderheden met betrekking tot BREEAM-NL certificeringstraject; scores
• Kosten/baten van duurzaamheid in dit project;
• Kengetallen (per m2 BVO en fte’s);
• Wat kunnen anderen van dit project leren:
• Aanbevelingen voor verdere verduurzaming in de toekomst

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Rhenus heeft afgelopen november het grootste single roof zonnestroomproject in Nederland officieel in bedrijf gesteld. In totaal zijn er 15.318 zonnepanelen op het distributiecentrum van Rhenus Contract Logistics in Eindhoven geplaatst.

Terugverdientijd 5 jaar

De huidige bouwregelgeving is dermate aangescherpt dat nieuw te bouwen distributiecentra in basis al voldoen aan de gangbare duurzaamheidsprincipes van energie zuinige installaties en de juiste isolatie. Steeds meer partijen raken – mede ook door de steeds strenger wordende eisen binnen het bouwbesluit – doordrongen van de noodzaak om een stapje extra te zetten en gaan over op LED-verlichting, warmtepompen, betere isolatie en benutting van het dakoppervlak door inzet van zonnepanelen. Dankzij de grote hoeveelheid aan energie besparingen en investeringsaftrek (subsidie)regelingen, is de terugverdientijd doorgaans beperkt tot 5 jaar.

Marketing exposure

Een BREEAM certificaat kost doorgaans 60.000 tot 100.000 euro aan extra administratieve kosten. “Van het label zelf wordt een gebouw overigens niet duurzamer, van de maatregelen die getroffen worden wel”, stelde Tom Horstink, managing director bij Sprangers ILDC, vast in eerder verschenen expertartikel op logistiek.nl over de kosten van de bouw van een distributiecentrum. Meerwaarde van certificering zit volgens Horstink in de marketing exposure richting klanten en stakeholders alsmede de aantoonbaarheid van het niveau in geval van (door)verkoop aan een investeerder.

 

Welke duurzaamheidscertificaten zijn er nog meer?
Naast het BREEAM-NL certificaat bij nieuwbouw is het sinds 2016 ook mogelijk om bestaande distributiecentra te beoordelen met de ‘In-Use’-variant. PostNL heeft als eerste logistieke bedrijf in Nederland succesvol de prestaties van twee van zijn sorteercentra laten certificeren met duurzaamheidskeurmerk BREEAM-NL In-Use. Tegenhanger van BREEAM is LEED dat staat voor Leadership in Energy & Environmental Design en is sinds 2000 ontwikkeld op basis van BREEAM door de United States Green Building Council. Het is voornamelijk een design tool en geen prestatiemeting. Het nog in aanbouw zijnde dc van Inditex krijgt LEED-certificering. Ook het dc van Forbo Flooring in Assendelft, dat in 2014 in gebruik werd genomen, beschikt over dit certificaat. Nieuw is het eveneens uit Amerika overgewaaide WELL dat zich voor richt op het welbevinden van medewerkers in een bedrijfspand of kantoor. Een WELL-keurmerk geeft aan dat een werkomgeving voldoet aan bepaalde eisen op het gebied van comfort en gezondheid.

Energieneutraal logistiek vastgoed

Mede onder invloed van het Klimaatakkoord van Parijs is het streven dat er over tien jaar geen logistiek vastgoed meer bestaat dat niet minstens energieneutraal is. Dat lijkt nog ver weg maar betekent wel dat er nog veel werk aan de winkel is om alle distributiecentra van Nederland toekomstbestendig te maken. Een belangrijke ontwikkeling daarbinnen is dat bedrijfsgebouwen, dus ook distributiecentra, vanaf 2020 al energieneutraal moeten zijn ten aanzien van verwarming, koeling, warmtapwater en verlichting. Bouwers, ontwikkelaars en eindgebruikers/huurders die gaan voor de hoogste duurzaamheidsnorm, Outstanding, nemen hierin het voortouw en het is de opmaat om naar volledige circulariteit waarbij verder wordt gekeken dan alleen een distributiecentrum dat gebruik maakt van duurzame energie. Een concrete visie op circulaire economie in relatie tot logistiek vastgoed ontbreekt echter nog, maar het zal niet lang meer duren of er komen op dit vlak ideeën die marktrijp zijn.

Deltaplan Duurzame Renovatie

Tussentijds wacht ook nog een veel grotere opgave met de grote voorraad bestaande magazijnen en distributiecentra. Die moeten allemaal verduurzaamd worden om te kunnen voldoen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs. Daarom is de DGBC vorig jaar samen met het bedrijfsleven en lokale overheden begonnen met een Deltaplan Duurzame Renovatie voor acht typen vastgoed, waaronder ook logistiek vastgoed. Doel van het Deltaplan is om in kaart te brengen welke gebouwen duurzamer kunnen, hoe dit kan worden gerealiseerd, wat de ambities zijn en wat ze opleveren en welke rollen voor het bedrijfsleven, ontwikkelaars en overheden zijn weggelegd. Er is dringend behoefte aan een visie want de bebouwde omgeving veroorzaakt volgens DGBC bijna 40 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Huizen, bedrijfsgebouwen, kantoren en ook distributiecentra zijn daarmee de grootste vervuilers van Nederland. Veel vervuilender dan alle auto’s bij elkaar volgens het DGBC.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Bestaand logistiek vastgoed verduurzamen

Desalniettemin liggen er volgens Jeanet van Antwerpen, directeur van SADC (Schiphol Area Development Company) en binnen het Deltplan voorzitter van de werkgroep Logistiek, bij distributiecentra van 10-25 jaar oud nog volop kansen voor verduurzaming. “Zij zijn vaak aan renovatie toe, een goed moment om kritisch te kijken naar wat duurzamer kan en hoe je daarmee geld kan besparen en waarde toevoegt aan je vastgoed. Gebouwen van deze leeftijd zijn dan ook een belangrijke target van de routekaart van de werkgroep Logistiek.”

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

BREEAM Rhenus Tilburg

80 tot 85 procent is verouderd logistiek vastgoed

De werkgroep logistiek, die tijdens de vastgoedbeurs Provada vorig jaar juni het levenslicht zag, wil binnenkort de routekaart voor het verduurzamen van logistiek vastgoed klaar hebben. Deze kaart is naast een inventarisatie een leidraad en inspiratiebron met voorbeelden van succesvolle bouw- en renovatieprojecten van distributiecentra.

Denk serieus na over duurzaamheidsmaatregelen

De schatting is overigens dat in Nederland 25 tot 28 miljoen vierkante meter aan logistiek vastgoed staat. Van Antwerpen zegt hierover: “Daarvan is rond de 80 tot 85 procent tussen de 10 en 25 jaar oud. Dat zijn heel veel vierkante meters maar daar kunnen we tegelijkertijd ook heel veel winst boeken op het gebied van duurzaamheid als een bedrijf te maken krijgt met een renovatieopgave. Denk dan serieus na over al bestaande duurzaamheidsmaatregelen en wat kan ik daarmee besparen op het gebied van energie en kosten. Aan de ene kant is ons doel dus om petajoules te verminderen en euro’s te verdienen.”

Reageer op dit artikel