artikel

Kartonnen dozen

Warehousing

Voor bescherming en vervoer van producten worden vaak kartonnen dozen ingezet. Ten opzichte van hout en kunststof heeft karton een aantal voordelen.
Het gewicht is lager en het volume ontstaat pas bij gebruikt.

Tot het gebruik ligt de doos plat. De sterkte is voor veel toepassingen toereikend er is veel mogelijk qua bescherming en stapelen. Karton is goedkoper en de prijs is stabieler. Voor bijzondere toepassingen zijn er waterbestendige kartonsoorten en karton geschikt voor voedingsmiddelen.

 

Vijf aspecten

Voor de keuze van de juiste kartonnen doos speelt een vijftal aspecten mee: de uitvoering, de maatvoering, de kwaliteit, de bedrukking en het benodigde aantal. Als een alternatief wordt gezocht voor een bestaande doos moet goed worden gekeken of en zo ja, welke specificaties gelijk moeten blijven.

Aandachtspunten en tips
  • Let op de maatvoering bij de overgang naar een andere kwaliteit (=dikte) karton. Standaard wordt voor de maatvoering de binnenmaat aangehouden. De inhoud van de doos blijft dan gelijk en producten/binnenwerken blijven passen bij de overgang naar een andere kwaliteit doos. Let op dat dan de buitenmaat dus wel verandert. Dit kan van belang zijn als dozen precies op een pallet moeten passen of in een vrachtauto of container. Als een vaste buitenmaat belangrijk is, moet dit aan de leverancier duidelijk worden aangegeven.
     
  • Het bestelde aantal dozen is niet altijd het geleverde aantal dozen. In de standaard leveringsvoorwaarden is een marge opgenomen tussen het bestelde en het te leveren aantal dozen. Dit kan dus meer, maar ook minder zijn. Bestel, als er een exact aantal producten moet worden verstuurd, dus een overmaat aantal dozen.

 

Maatvoering

In principe is iedere afmeting doos leverbaar en is er geen enkele standaard. Groothandels willen niet alle maten op voorraad houden en maken een keuze. Dit is daarmee de standaard voor de betreffende groothandel. Door rechtstreeks bij de producent te bestellen is iedere maat mogelijk. In de Fefco- en de Emca-norm staan de maten die bij bestelling moeten worden opgegeven.

 

Eenmalige kosten

Voor een stansdoos is een stansmes nodig voor iedere maat. Bij een ‘nieuwe’ doos voor een producent brengt de eerste aanmaak eenmalige kosten met zich mee. Een aantal modellen waaronder de Amerikaanse vouwdoos, kan inline worden geproduceerd. In dat geval vervalt de eenmalige kostenpost voor het stansmes. Voor dozen wordt bij de maatvoering standaard gesproken over de binnenmaat van een doos en over lengte x breedte x hoogte in mm. Dit zorgt er, bij de overgang naar een andere kwaliteit (=kartondikte), voor dat de producten die in de oude doos passen ook in de nieuwe doos passen.
 

Uitvoering

Fefco
Voor golfkartonnen dozen bestaat de Fefco-standaard. Deze standaard omschrijft uitvoeringen van dozen. Denk hierbij aan de vorm van de bovenkleppen en onderkleppen: zijn ze aanwezig, sluiten ze aan of vallen ze over elkaar heen of zijn ze zodanig van vorm dat ze zelfsluitend zijn? Ook uitsparingen bijvoorbeeld in de zijkant van de doos, die dienen als handgrepen, kunnen onderdeel zijn van de omschrijving. De bekendste uitvoering is de Fefco 0201, die in de volksmond Amerikaanse vouwdoos wordt genoemd.

 

Emca

Voor massief karton en vouwkarton bestaat de Ecma-norm. Met dit karton zijn meer vormen te realiseren dan met golfkarton. De Emca-norm beschrijft dan ook veel meer en creatievere uitvoeringen, denk bijvoorbeeld aan sixpack-verpakkingen. Omdat de Fefco-norm beter hanteerbaar is en bij meer bedrijven bekend, bestellen veel bedrijven ook dozen van massief karton of vouwkarton volgens deze norm als die daarin beschreven staan.

 

Normen

In de normen staan meerdere sluitingstechnieken, maar alle producenten gaan standaard uit van gelijmde dozen. Dit is de goedkoopste techniek. Als de gebruiker hiervan wil afwijken, moet hij dit expliciet vermelden. Beide normen omschrijven de uitvoering en geven de maten van de doos in letters aan. Ze bepalen dus niet de afmeting.

 

Kwaliteit
 

Van golfkarton worden de kwaliteiten uitgedrukt in letters die staan voor de dikte van de kartonplaat.

 

Van dun naar dik:
G         =          0,8 mmF          =          1,2 mm
E          =          1,5 mmB         =          3,0 mm
C         =          4,0 mm A         =          5,0 mm
D         =          6,0 mm

 

In de praktijk valt een kartonplaat iets dunner uit door de verwerking in het productenproces. Meting van een kartonplaat B kan bijvoorbeeld het resultaat 2,7 mm opleveren.

 

Combinatie

Bovenstaande letters staan voor een enkele golf. In de praktijk is golfkarton steeds vaker een combinatie van meerdere kwaliteiten. Veelgebruikte combinaties zijn BC en CAA (driedubbel). Bij een gelijke, totale dikte zijn deze platen sterker dan een enkellaagskartonnen plaat omdat er meer papier in is verwerkt. Sinds de opkomst van meerlaagskarton wordt de kwaliteit D (6,0 mm enkellaags) nog zelden toegepast. De kartonsterkte wordt uitgedrukt in stapelkracht (Ect in kN/m2) en in doorsteekweerstand (Perfo Joule of Perfo beach).

 

Overstap naar andere doos

Voor de overstap naar een alternatieve doos moeten de waarden voor stapelkracht en doorsteekweerstand gelijk blijven voor een eerlijke vergelijking. Er zijn hierbij drie mogelijkheden.

  1. De waarden zijn bekend van de oorspronkelijke doos en worden aan de leverancier verstrekt.
  2. Als deze waarden niet bekend zijn, kan een leverancier deze afleiden door informatie over de opbouw van de papierbanen van de oorspronkelijke doos.
    Naast de letter of de dikte van de golf is van belang of het papier nieuw of gerecycled is (dit laatste is minder sterk en heeft een lagere doorsteekwaarde) en of het wit of bruin papier is. De witte kleur ontstaat door bleken van het papier. Bleken maakt het papier minder sterk, maar is mooier voor een bedrukking. Een tussenvorm is gemarmerd papier. Verder moet de leverancier het gramgewicht weten.
  3. Als er niets bekend is (door overstap vanaf ander materiaal of bij een eerste aanschaf van de doos) heeft de leverancier de volgende informatie nodig:Het gewicht en de maat van het te verpakken product, draagt het product mee bij stapelen, hoe hoog wil men stapelen, en hoe wordt gestapeld (in verband of torenvormig) en is er sprake van lucht- en/ofzeevracht.

Als een gebruiker aangeeft of wit papier nodig is of bruin mag, kan de leverancier met bovenstaande gegevens afleiden wat de optimale doos is. Voor massief karton gaat het bovenstaande verhaal ook grotendeels op, behalve dat er geen sprake is van een golf en daarmee geen letter.
Daarnaast kan het aantal stuks binnendozen in een omdoos van belang zijn omdat een binnendoos in het midden van de omdoos grotere krachten te verduren krijgt dan een binnendoos in de hoek.

 

Bedrukking

 

Er zijn drie mogelijkheden voor bedrukkingen: offset, flexo en High Quality flexo. De kosten van het bedrukken zijn het laagst bij flexo, daarna bij High Quality flexo en vervolgens offset.
De kwaliteit van het drukwerk is het laagst bij flexo, daarna komt High Quality flexo en vervolgens offset.
De eenmalige kosten zijn het laagst bij offset (aanmaak platen) en daarna bij flexo en High Quality flexo (aanmaak stempels).

Aantallen

De ordergrootte heeft invloed op de prijs. Let hierbij op het verschil tussen ordergrootte, afroepen en jaarverbruik. Geef de leverancier hier inzicht in zodat hij de juiste aanbieding kan maken.
Zowel voor golfkarton als massiefkarton is in de leveringsvoorwaarden opgenomen onder- of overleveringen van 10 procent toegestaan.
Bij kleinere seriegroottes (minder dan 1000 stuks) in complexere variëteiten (bijvoorbeeld in bedrukking) kunnen in de praktijk nog grotere afwijkingen voorkomen.

Vaktermen en richtlijnen
  • Een stansmes kost tussen 250 en 200 euro.
  • Massief karton en vouwkarton zijn geen officieel omschreven termen. Vouwkarton is massiefkarton, maar het woord wordt vaak gebruikt om dun massief karton tot 700 gr/m2 aan te geven. Massief karton is leverbaar tot 3000 gram en is dan circa 5 mm dik.
Besparingstips

Bekijk minimaal iedere drie jaar het dozenverbruik:

  • Door ontwikkelingen bij kartonfabrikanten komen er regelmatig dunnere materialen (is goedkoper) op de markt, die even sterk zijn als de langer bestaande kwaliteiten.
  • Door ontwikkelingen binnen het eigen bedrijf zoals stijgende of dalende omzet (=aantallen product) kan het gunstiger zijn andere ordergroottes te hanteren.
  • Maatwerk is vaker zinvol dan gedacht. Vergelijk de kostprijs voor een maatwerkdoos met de kosten van een ‘standaarddoos’, inclusief de kosten voor het werk en het materiaal voor het opvullen van de standaarddoos.
  • Een zelfsluitende doos is duurder, maar bespaart werktijd in vergelijking met een doos die met tape moet worden gesloten. Een nadeel kan zijn dat een zelfsluitende doos niet is ‘verzegeld’. Er kan iemand in zonder dat dit later zichtbaar is.
  • Terugdringen van de diversiteit van dozen bespaart ruimte en grotere series zorgen vaak voor een lagere prijs per doos. Denk hierbij aan de mogelijkheid van een doos met telescoopeffect. Door de combinatie van een doos en een losse deksel met hoge randen kan de overlap tussen doos en deksel variëren. Hiermee worden verschillende hoogtematen gerealiseerd met één doos/deksel combinatie. Laat de leverancier goed voorrekenen of dit echt een besparing oplevert.
  • In de praktijk worden vaak te zware kwaliteiten dozen ingezet. Laat een leverancier hier in adviseren.
  • Een kartonnen doos biedt mogelijkheden om een interieur te integreren. Dit beperkt het aantal inkoopdelen en opslagruimte en dit voorkomt afstemmingsverschillen in aantallen van dozen en interieurs.

 

Basisinformatie voor aanvragen offerte

Om vergelijkbare offertes van leveranciers aan te vragen zijn minimaal de volgende gegevens nodig:

  1. Uitvoering volgens Fefco/Ecma norm
  2. Maatvoering
  3. Bedrukking
  4. Benodigde aantal
  5. Kwaliteit:
    – dikte, stapelkracht, doorsteekweerstand, wel/geen gerecycled papier, of   

    – het gewicht en de maat van het te verpakken product, draagt het product mee bij stapelen hoe
      en hoe hoog wordt gestapeld en is er sprake van lucht- en/of zeevracht?

Reageer op dit artikel