artikel

Dozenopzetmachines

Warehousing Premium

Dozenopzetmachines

Talloze food- en non-foodproducten worden verpakt in kartonnen doosjes, dozen of trays, die tegenwoordig vaak een originele vormgeving hebben. Het vormen van de dozen of trays gebeurt veelal in dozenopzetmachines.

Uitgangspunt zijn ‘plano’s, gestanste ongevouwen vellen karton, of kartonnen dozen die gelijmd en plat gevouwen zijn. Het materiaal kan duplex karton of golfkarton zijn.

 

Kwaliteit

Voor een goed verloop van het verpakkingsproces is naast het goede functioneren van de opzetapparatuur ook de kwaliteit van het verpakkingsmateriaal van groot belang. Het gaat hierbij om zaken als de materiaalkeuze, vezel- of golfrichting, gladheid, dikte en tolerantie in de maatvoering.


Apparatuur

De dozenopzetmachine vormt een doos of tray; dit gebeurt in een hoog tempo: 5 tot 150 stuks per minuut, afhankelijk van het type opzetmachine. Na het handmatig of automatisch vullen van de dozen worden deze vervolgens gesloten en verder verpakt voor expeditie.
In de dozenopzetmachine worden de plano’s of dozen aangevoerd vanuit een handmatig te vullen magazijn. Vanuit hieruit worden ze met een arm voorzien van zuignappen overgebracht naar het vormgedeelte. Het vormen kan met behulp van een stempel (bij plano’s) of door middel van een vouwmechanisme (bij gelijmde dozen) gebeuren. Tijdens het opzetproces wordt de doos gelockt (mechanische vergrendeld) gelijmd, geseald (versmelten van twee materialen d.m.v. hete lucht of straling) of getapet. Na het vullen van het product wordt de doos in de dekselsluitmachine gesloten d.m.v. lijm, tape of een vergrendeling.

Er zijn twee hoofdtypen dozenopzetters:

  1. Voor het opzetten van een productverpakking. Gebruikte kartonkwaliteit: hoofdzakelijk duplex karton of golfkarton. Deze dozen worden opgezet d.m.v. lijmen, locken of sealen. Veelal is de basis een plano.
     
  2. Voor het opzetten van een eindverpakking (verzendverpakking). Hierbij gaat het veelal om grote dozen die veel gewicht moeten dragen. Gebruikte kartonkwaliteit: hoofdzakelijk golfkarton. Deze dozen worden opgezet d.m.v. tapen, lijmen, locken of nieten. 

Een dozenopzetmachine is opgebouwd uit een standaardgedeelte en een productspecifiek gedeelte: magazijn, stempel, vormdelen. Dit deel wordt samengevat met de term ‘tooling’, de formaatbepalende delen. In het productspecifieke deel zijn het vaak de details die de kwaliteit van de verpakking bepalen. Lijm voor het vastzetten van de opstaande kanten kan bijvoorbeeld, zoals vaak gebeurt, in ‘dots’ worden aangebracht, maar er kunnen ook speciale lijmunits worden ingezet die over de gehele hoogte van de opstaande rand een lijmbaan aanbrengen, wat een sterkere hoekverbinding geeft. Machines kunnen ook snel omstelbaar gemaakt worden, zodat ze geschikt zijn voor verschillende formaten. Van belang is dan een korte, eenvoudige omstelling. Een goede bedienbaarheid wordt bereikt door een automatische oplossing met behulp van een joystick of handmatig met behulp van bijvoorbeeld handwielen. 


Aandachtspunten en tips

 

Kwaliteit van het basismateriaal 
De verwerkbaarheid van het uitgangsmateriaal en de ‘performance’ van het doosje als verpakking voor het product worden in belangrijke mate bepaald door de kwaliteit van het basismateriaal: het vlakke, gestanste en eventueel bedrukte karton. Naast het kartongewicht zijn de rillijnverzwakkingen, de stijfheid van het karton en de constructie bepalend voor het resultaat. Alle sterkteparameters zijn via genormaliseerde testen objectief vast te stellen. Voor de verwerkbaarheid in de machine (met name in het latere traject, waarin de doos wordt gesloten) speelt ook de gladheid (lees: weerstand) een rol. 

Gebruik de vezelrichting 
De vezelrichting of golfrichting is van belang bij het lijmen en bepaalt de compressiewaarde van de doos. Bij planoverpakkingen kan bij het ontwerp van de verpakking de vezelrichting of golfrichting gekozen worden afhankelijk van waar de sterke zijde – van belang voor het stapelen van de verpakking – gewenst is. De sterkteverhouding in dwars- en langsrichting kan enorm van elkaar verschillen. Deze factoren zijn van belang bij het ontwerpen van het doosje. 

Doosvorm is steeds meer marketing-tool
De meeste dozen zijn nog steeds rechthoekig. Steeds vaker gebruiken fabrikanten de verpakking echter als verkoopinstrument, door bijvoorbeeld bonbondoosjes een speciale vorm mee te geven (taps toelopend, gebogen vlakken e.d.). Dit heeft consequenties voor zowel het basismateriaal (m.n. de rillijnen) en de dozenopzetapparatuur. Het productspecifieke gedeelte daarvan wordt complexer. 

Variabele instelbaarheid van de machine
Meestal zal de dozenopzetmachine geschikt moeten zijn voor de verwerking van verschillende afmetingen verpakking. Dat kan bereikt worden door van tool te wisselen of de tooling verstelbaar te maken. Overschakeling op een ander doosformaat moet snel en eenvoudig zijn.

Dozenopzetmachine als onderdeel van complete lijn
De dozenopzetmachine vormt doorgaans het eerste deel van een kartonnagelijn; na het opzetten worden de dozen gevuld met het product, waarna de verpakking gesloten wordt (en bijvoorbeeld verpakt in omdozen). De ontwikkeling en bouw van een complete lijn kan als turnkey-project worden uitgevoerd, waarbij de fabrikant van de verpakkingslijn voor het gehele proces verantwoordelijk is. Meedenken met de opdrachtgever vormt een belangrijk aspect van de aanloopfase; de fabrikant van de verpakkingslijn kan vanuit zijn ervaring adviseren ten aanzien van de verpakking, de kartonkwaliteit en deregelijke.


Vaktermen

Locken:
hoekverbinding; mechanische vergrendeling van de opstaande kanten of flappen van een doos. Aan de ene kant wordt aan de zijkant van de flap een profiel aangebracht, dat past in een sleuf aan de zijkant van de andere klep. Dit kan zelfs zo uitgevoerd worden dat er geen enkele speling meer is. 

Sealen:
hierbij worden d.m.v. hete lucht of door straling twee materialen met elkaar versmolten.

Lijmen: hechten van twee kleppen door middel van hotmelt of koudlijm.

Toploading:
vulwijze waarbij een doos van bovenaf handmatig of (semi-)automatisch gevuld wordt door gebruik te maken van de grootste vulopening. Deze vulwijze is een uitstekende oplossing wanneer:

  • meerdere (verschillende) producten gevuld worden;
  • onregelmatig gevormde producten gevuld moeten worden;
  • een product gestort wordt;
  • de verpakking gemakkelijk te openen moet zijn via het grootste doosvlak;
  • er bij het vullen een visuele controle plaats moet vinden.

Endloading:
vulmethode waarbij een langsnaad geplakte doos horizontaal of verticaal gevuld wordt. 

Wrap-around:
verpakkingsmethode waarbij een plano doosje om het product of om meerdere producten heen wordt gewikkeld. Het plano doosje vormt de basis. Het product wordt op de plano verpakking gezet of geschoven en de machine vouwt het doosje om het product heen.


Basisinformatie voor aanvragen offerte

Om vergelijkbare offertes van leveranciers van dozenopzetmachines aan te vragen zijn minimaal de volgende gegevens nodig:

  • het soort product dat verpakt moet worden;
  • het formaat van de doos of tray;
  • de toepassing (eindverpakken of productverpakken);
  • de verwerkingssnelheid uitgedrukt in dozen per minuut;
  • het te verwerken materiaal (golfkarton, duplex/massief karton);
  • de doosconstructie

 

 

 

Reageer op dit artikel