artikel

Leidt het heftruckrijbewijs tot minder ongevallen?

Warehousing

De vraag of een uniform heftruckrijbewijs ook tot minder ongevallen leidt, is niet eenvoudig te beantwoorden. Wel zeker is dat de huidige vrijblijvendheid van certificering niet heeft geleid tot meer veiligheid en een structurele daling van het aantal heftruckongevallen. Integendeel, het aantal ongevallen met heftrucks blijkt veel hoger te zijn dan altijd werd aangenomen.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in T+O Heftrucks op 1 februari 2009.

Ook ervaren en gecertificeerde chauffeurs zijn betrokken bij heftruckongevallen. Strepen trekken op de magazijnvloer werkt niet afdoende. Strikte scheiding van heftrucks en voetgangers is de enige manier om persoonlijke aanrijdingen met heftrucks te voorkomen. Aangezien dit niet altijd mogelijk is, moet een oplossing worden gezocht in een betere opleiding en meer veiligheidsbewustzijn. 
  
Tegenstrijdig

Het werken met heftrucks is ronduit gevaarlijk. Toch volstaat een certificaat in plaats van een heftruckrijbewijs. Chauffeurs van vrachtwagens, personenwagens en motoren hebben wel allemaal een wettelijk verplicht rijbewijs moeten halen om de weg op te mogen. Zelfs jeugdige bestuurders van scooters onder de 50 cc cilinder-inhoud moeten in principe allemaal dezelfde verkeersregels kennen en aantonen dat ze veilig met het voertuig kunnen omgaan. Bij ernstig wangedrag kan het rijbewijs zelfs worden ingevorderd. In dat licht gezien is het opmerkelijk dat een bestuurder van een heftruck met een massa van soms enkele tonnen slechts moet voldoen aan een instructieverplichting om er mee te mogen rijden. Aan de instructieverplichting is in principe voldaan met het geven van een cursus. Uit het Nationaal Veiligheidsonderzoek 2008 van het ministerie van SZW blijkt dat de helft van de bedrijven heftruckchauffeurs met een vakbekwaamheids- of veiligheidscertificaat van het CCV in dienst heeft. Zo’n 14 procent heeft chauffeurs met een BMWT-Train certificaat in dienst. De rest is gecertificeerd door de overige aanbieders van heftruck-opleidingen.
 

Chauffeurskeuring

Vrijwel alle heftrucks ondergaan een verplichte periodieke keuring. Doorgaans eenmaal per jaar worden ze volgens de richtlijnen van de BMWT of de VeBIT onderzocht op technische gebreken. Dat is een goede zaak. Toch zijn heftruckongevallen zeer zelden te wijten aan technische storingen aan de heftruck. Verreweg de meeste ongevallen zijn te wijten aan fouten van de bestuurder en/of onachtzaamheid van het rondlopende magazijnpersoneel. Die moeten zich allemaal veel bewuster worden van het potentiële gevaar van heftrucks. Het lijkt dan ook zinniger om in ieder geval de heftruckchauffeur ook periodiek te monitoren op vaardigheden en rijgedrag in het eigen bedrijf. De warehousemanager kan dit bij voorbeeld eenvoudig combineren met de jaarlijkse functioneringsgesprekken. De gegevens die deze monitoring oplevert moeten nauwkeurig vastgelegd en opgevolgd worden.

Veilig rijgedrag is alleen haalbaar als dit door de hele organisatie wordt ondersteund en gedragen.
 

Niveauverschillen

Voor full-time heftruckchauffeurs wordt steeds vaker het vakbekwaamheidscertificaat noodzakelijk geacht. De hogere kosten van deze opleiding wegen vaak ruimschoots op tegen de schadegevallen en het ziekteverzuim.

Het spreekt voor zich dat een duurdere intensive meerdaagse cursus meer kennis, vaardigheden en veiligheidsbewustzijn oplevert dan een relatief goedkope eendaagse instructie.

Om toch nog wat onderscheid te maken, spreekt men bij het met goed gevolg doorlopen van een meerdaagse opleiding ook wel van het ‘heftruckdiploma’ of een ‘certificaat van vakbekwaamheid’. De eenvoudige eendaagse cursus leidt op tot het ‘veiligheidscertificaat’, of een soort van bewijs van deelname ‘veilig gebruik van de heftruck’.
 

Het veiligheidscertificaat garandeert een zekere basiskennis voor veilig werken. Dit certificaat is vooral bedoeld voor chauffeurs die incidenteel op de heftruck of reachtruck rijden.

Het vakbekwaamheidscertificaat of heftruckdiploma is een zogenaamd beroepskwalificerend certificaat voor chauffeurs die dagelijks op de heftruck zitten. Dit certificaat komt nog het dichtst in de buurt van het fictieve heftruckrijbewijs.

 

HEFTRUCKONGEVALLEN STIJGEN FORS

Eind vorig jaar maakte het ministerie van SZW bekend dat in het afgelopen jaar 1.700 personen zich bij de Spoedeisende Eerste Hulp (SEH) in een ziekenhuis hebben gemeld met diverse ernstige verwondingen waarbij een heftruck is betrokken. Dat zijn er tienmaal meer dan de gemiddeld 170 meldingen die de Arbeidsinspectie tot nog toe jaarlijks ontvangt. Het aantal doden ligt gedurende tien jaar stabiel rond de vijf slachtoffers per jaar.

 

De nieuwe informatie is enerzijds gebaseerd op de gebruikelijke analyse van door de Arbeidsinspectie onderzochte ongevallen. Dit zijn echter alleen de ernstige ongevallen, waarvoor een meldingsplicht geldt en die ook daadwerkelijk zijn gemeld. Daarnaast is er nu voor het eerst ook gebruik gemaakt van het Letsel Informatiesysteem (LIS) van de ‘Stichting consument en veiligheid’. Hierin zijn onder andere ook alle overige heftruck gerelateerde ongevallen opgenomen, waarbij slachtoffers terecht komen op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis, zonder dat dit aan de Arbeidsinspectie is gemeld. Dit verklaart de forse toename.
 

Bij ernstige ongevallen gaat het in 36% van de gevallen om een voetganger die is aangereden door een heftruck. In 40% van die gevallen heeft het slachtoffer daardoor botbreuken opgelopen. Maar ook hoofdletsel (13%) en amputaties (8%) komen voor.

 

Meldingsplicht heftruckongevallen

Niet alle ongevallen met heftrucks zijn meldingsplichtig, maar het is ook zo dat niet alle ongevallen aan de Arbeidsinspectie worden gemeld. Er is sprake van een meldingsplichtig arbeidsongeval als het slachtoffer aan de gevolgen overlijdt, blijvend letsel oploopt, of in een ziekenhuis moet worden opgenomen. Poliklinische behandeling wordt niet als ziekenhuis- opname beschouwd. Meldingsplichtige arbeidsongevallen moeten worden gemeld aan het kantoor van de Arbeidsinspectie dat in het gebied is gevestigd waar het ongeval met de heftruck plaatsvond.

Reageer op dit artikel