artikel

Logistiek dienstverleners pionieren in Rusland en Oekraïne

Warehousing

Nederlandse logistiek dienstverleners verleggen hun bakens steeds verder in Centraal- en Oost-Europa. Polen, Hongarije, Tsjechië en Roemenië zijn inmiddels bekend terrein voor veel Nederlandse bedrijven. Maar onze handels- en pioniersgeest reikt verder tot (logistiek) nog onontgonnen landen als Oekraïne en Rusland. “Als je snel geld wilt verdienen, moet je er niet gaan zitten.”

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 24 oktober 2008.

Voor internationaal grote logistieke partijen als DHL, Kuehne + Nagel en Schenker kennen Oe–kraïne en Rusland weinig geheimen meer. Voor kleinere en middelgrote logistiek dienstverleners die hun bakens naar deze landen willen verzetten, wordt ‘fysieke’ vestiging – in plaats van alleen het onderhouden van een lijndienst – een stuk lastiger omdat ze veel tijd en geld moeten investeren voordat ze zich er überhaupt kunnen vestigen.

 

Groeiende activiteiten

Er zijn logistiek dienstverleners die kansen zien op de Russische markt. Zo opende de Neele Groep uit Hoogvliet begin juli in Moskou een vestiging ter ondersteuning van de eigen transportactiviteiten naar en van Rusland. “Wij openden daar een vestiging omdat we in de regio Moskou een toenemende vraag zien naar transportactiviteiten zowel over de weg als ook per (shortsea) container”, legt Peter Vinke, directeur van de Neele Groep uit.
 
Vinke, die bij Neele belast is met het uitbouwen van de Europese transportdiensten, zag tijdens zijn bezoeken aan Rusland al gauw de nodige mogelijkheden. “We zien interessante ontwikkelingen in havens zoals Sint Petersburg, Riga en andere Baltische havens. Die lopen helemaal vol met containers die vooral bedoeld zijn voor Moskou. We hebben in Moskou nu drie klanten waar we regelmatig zaken mee doen. Tijdens die bezoeken kwamen we tot de conclusie dat we daar moeten gaan zitten om de Russische markt te kunnen bewerken om nieuwe klanten binnen te halen. We zullen onze activiteiten in eerste instantie voornamelijk concentreren op Moskou omdat daar grote behoefte is aan halffabricaten en westerse en Chinese consumptiegoederen. Bovendien worden er ook richting Moskou massaal nieuwe auto’s getransporteerd.”
 

Stap voor stap

De voorpost, zoals Vinke het kantoor in Moskou noemt, is in eerste instantie vooral bedoeld voor de commerciële ondersteuning van de activiteiten in- en rondom de Russische hoofdstad. “De planning is om op termijn ook warehousing en distributieactiviteiten te ontwikkelen. Dat doen we echter allemaal stap voor stap, want ondernemen in Rusland houdt wel in dat je over een langere termijn je beslissingen moet uitsmeren.” Zo kostte het vinden van geschikte mensen voor de vestiging in Moskou veel tijd. “We zijn er nu in geslaagd om twee Russen, twee Polen en twee Nederlandse expediteurs aan te nemen die gepokt en gemazeld zijn in deze business.” Het vinden van het juiste personeel en of partners is moeilijk, zegt Vinke. “De mentaliteit en zakelijke benadering is toch anders dan wij hier gewend zijn.”
 

Onderhandelen

Ook het onderhandelen met Russische klanten blijkt volgens Vinke een vak apart te zijn. “Russen nemen hun besluiten niet op basis van uitgekristalliseerde businessplannen zoals wij gewend zijn te doen met klanten in West-Europa. Daar zijn ze niet gevoelig voor, maar wel als je ze omgeeft met veel aandacht. Dan nemen ze veel eerder een beslissing. Het is dus vooral een kwestie van investeren in je relatie.”

De Neele Groep-directeur is optimistisch over de logistieke kansen voor zijn bedrijf in Rusland. “Deze markt blijft de komende jaren ontzettend in beweging en als je je daar als logistiek dienstverlener met de juiste mensen richt op wegvervoer, in samenwerking met liefst ervaren Poolse transporteurs en shortsea shipping, dan kun je een heel eind komen.”

  

Grondschaarste

René Boerema van adviesbureau Buck Consultants International (BCI) ziet in de toekomst mogelijkheden voor Nederlandse logistieke activiteiten in Rusland. “Je ziet dat grote verladers hun logistiek dienstverleners als vooruitgeschoven post sturen naar Rusland. Niet vreemd, want het Russische BNP en de koopkracht van de bevolking groeit enorm.”

Boerema stelt vast dat Rusland een complexe markt is voor buitenlandse bedrijven. “Het land heeft maar liefst elf tijdszones. Bovendien is er met name rondom Moskou nu al sprake van schaarste aan grond en warehouse ruimte is er ook schreeuwend duur geworden.”

Een bijkomend probleem is de toenemende congestie in en rondom Moskou. “Ritjes die normaal gesproken een uur duren, kunnen al snel oplopen tot drie uur. Door deze onzekere tijdsfactor lopen de transportkosten flink in de papieren.”
 

Corruptie

Een ander gevaar dat om de hoek loert, is de corruptie die welig tiert in Rusland. “Het gaat erom de mensen te kennen met het juiste netwerk om te voorkomen dat je van het kastje naar de muur wordt gestuurd. En daarvoor is lokale kennis via eigen medewerkers of een partner onontbeerlijk. Goede afspraken maken en snelle opvolging van afspraken zijn noodzakelijk om te voorkomen dat zaken fout lopen, want een gang naar de rechter is veel lastiger dan in de westerse wereld. Wat dat betreft is het voor buitenlandse logistiek dienstverleners, die zich hier vestigen, vooral nog een kwestie van pionieren en dat kost als je voorloper bent in eerste instantie altijd veel geld.”

  

Pionier Van Wijk

Het pionierswerk dat in Rusland in volle gang is, geldt ook – in misschien wat mindere mate – voor buurman Oekraïne. In dat land is E. van Wijk als een van de eerste logistiek dienstverleners uit Nederland begin dit jaar begonnen met twee projecten: het ontwikkelen van een bonded warehouse en parallel aan dit project de bouw van een truck servicecenter in de Oekraïense Lviv. Van Wijk wordt bij de uitvoering van deze projecten financieel gesteund door de EVD, een agentschap van het ministerie van Economische Zaken. De EVD helpt onder andere ondernemers met internationaal ondernemen. Daarnaast wordt Van Wijk bij zijn investeringen en marktverkenning de komende jaren ter plaatse ook ondersteund door NEA (zie kader) Transportonderzoek en –opleiding.

Corridor

Leon Plompen is verantwoordelijk voor de Oekraïnse projecten van Van Wijk. Hij is begin dit jaar benoemd tot directeur Oekraïne. “Oekraïne, en dan met name het westelijke deel, is in onze optiek het laatste land in Oost-Europa dat echt westers georiënteerd is. We zijn inmiddels al heel wat jaren actief in Roemenië en Moldavië. Het toevoegen van Oekraïne paste binnen onze strategie om een nog breder draagvlak te creëren voor onze west-oost corridor.”

De activiteiten van E. van Wijk concentreren zich in eerste instantie op het westelijke deel van Oekraïne. “Daar heb je al een redelijk wegennetwerk en is qua cultuur door de grote Poolse invloed te vergelijken met het westen. Er is daar ook meer mogelijk. Het oosten vergelijk ik altijd maar met Wallonië in België. Kiev is daarbinnen eigenlijk het Brussel van Oekraïne, waar grote partijen als DHL, Kuehne + Nagel en ook Raben zitten.”
 

Plompen is nu negen maanden actief om de projecten voor E. van Wijk in Oekraïne op poten te zetten. “Het was vooral belangrijk om de douanecontacten goed voor elkaar te krijgen om onze inklaringsprocedures een stuk vlotter te laten verlopen.”
 

Servicecenter

Plompen verwacht dat eind dit jaar het bonded warehouse operationeel is en medio volgend jaar het DAF truck sales- en servicecenter. “We hebben met DAF een contract afgesloten, maar het is ook de bedoeling dat we in het servicecenter het onderhoud gaan doen voor derden. In de vestiging is ook ruimte voor bedrijven die een kantoor met opslag willen vestigen in Oekraïne. Door onze ervaring zijn we in staat om voor andere bedrijven de eerste stappen op deze markt te ondersteunen.”

Met de warehouse activiteiten maakt E. van Wijk een voorzichtige start. “De ruimte die we daarvoor hebben, 2.500 vierkante meter, is relatief beperkt. Het aankopen van grond is in Oekraïne een heidense klus, omdat je voor het verkrijgen van een aaneengesloten kavel moet onderhandelen met meerdere grond–- eigenaren. Van bestemmingsplannen hebben ze nog nooit gehoord.”
 

Plompen is desalniettemin te–vreden. “De basis is gelegd en we kunnen de komende jaren gaan denken aan meerdere warehouselocaties van waaruit we kunnen werken in opdracht van verladers en distributeurs. Maar het is wel een kwestie van lange termijn denken waarbij de samenwerking met lokale mensen, die goed ingevoerd zijn in de markt, cruciaal is.”

Het vinden van een betrouwbare lokale partner had overigens de nodige voeten in de aarde, bekent Plompen. “We zijn uiteindelijk tweeënhalf jaar bezig geweest voordat we een betrouwbare vertegenwoordiger konden binnenhalen.”
 

NEA: "OEKRAÏNE HEEFT VEEL LOGISTIEK DIENSTVERLENERS NODIG"

Kennisinstituut NEA verwacht dat de komende jaren veel logistiek dienstverleners zich gaan vestigen in de Oekraïne. "De consumentenmarkt voor bijvoorbeeld wit- en bruingoederen is groot en we zien nu al dat een grote internationale speler als Kuehne + Nagel rondom Kiev veel warehouseactiviteiten aan het ontwikkelen is en ook vastgoedontwikkelaar Goodman heeft plannen om daar te bouwen", zegt Klaas Westerkamp, manager internationale consultancy bij NEA. Westerkamp voorspelt dat de komende jaren de haven-steden Odessa en het nabijgelegen Illichevsk aan de Zwarte Zee een grote internationale rol gaan spelen. Westerkamp: "Deze havens maken zich op om een grotere rol te spelen als containerdoorvoerhaven. Sinds vorig jaar zijn er direct calls van 5.000 TEU schepen vanuit Azië, die in Istanbul, Constantza, Odessa en Illichevsk stoppen. Onlangs hebben bedrijven als HPC in Odessa en PSA (Port Singapore Authorities) in Illichevsk containerterminals ontwikkeld. Wij verwachten een groei van circa 1 miljoen TEU nu naar 6 tot 8 miljoen TEU in 2020 voor Odessa en Illichevsk samen."

Oekraïne wordt dus steeds interessanter voor logistiek dienstverleners en multinationals, maar het zal nog zeker tien jaar duren voordat deze markt tot volledige wasdom is gekomen. Westerkamp: "Aan de Oekraïners zal het niet liggen het zijn ondernemende mensen die graag willen, maar de middelen zijn nog beperkt."

 

Reageer op dit artikel