artikel

Veiligheid draait om stelling èn magazijntruck (1)

Warehousing

Het heeft even geduurd, maar nu is hij echt af: de NPR 5054. Deze praktijkrichtlijn geeft aan hoe gebruikers en stellingleveranciers samen voor een veilig gebruik van palletstellingen met magazijntrucks kunnen zorgen. Volgens de opstellers betekent de NPR 5054 geen lastenverzwaring, maar juist een handig hulpmiddel bij het inrichten van magazijnen.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Transport&Opslag op 1 maart 2007.

Ergens in de wet staat dat bij het ontwerp van bouwconstructies rekening moet worden gehouden met aanrijdingen, als die tenminste zoals in het geval van magazijnstellingen te verwachten zijn. Dat klinkt als een simpele regel, maar dat is het allerminst. Magazijnstellingen worden immers in eerste instantie ontworpen om verticale gewichten te dragen waarop de zwaartekracht werkt. Bij een aanrijding wordt echter geen verticale, maar een horizontale kracht op de stelling of aanrijdbeschermer uitgeoefend. Eén manier om aan de wet te voldoen is door in het ontwerp rekening te houden met die horizontale krachten. Het probleem daarbij is dat nergens iets staat geschreven over de grootte van die krachten.
 

Normcommissie

Sinds november 2006 is er een nieuwe praktijkrichtlijn die een einde probeert te maken aan deze en andere onvoldoende gespecificeerde prestatie-eisen in de wet- en regelgeving: de NPR 5054. Deze praktijkrichtlijn is opgesteld door de normcommissie Magazijnstellingen van het Nederlands Normalisatie-Instituut (NEN). In de commissie zitten afgevaardigden van gebruikers, arbodiensten, logistiek adviesbureaus en de VSL, de Vereniging van Stellingleveranciers. “Dankzij de NPR staan we niet meer met lege handen als er een ongeval door een aanrijding met palletstellingen plaatsvindt”, stelt Kees Tilburgs, director structural engineering van Nedcon en voorzitter van de technische commissie van de VSL.
 

 

Veiligheidsafstand

De NPR 5054 geeft richtlijnen voor het gebruik van palletstellingen in combinatie met magazijntrucks. De achterliggende gedachte is dat de veiligheid in het magazijn niet alleen afhankelijk is van de constructie van de palletstellingen, maar ook van de interactie met magazijntrucks en magazijnmedewerkers. Kort door de bocht gezegd: wie met een lompe heftruck in een smallegangenmagazijn pallets wil wegzetten, vraagt om moeilijkheden. Zowel de stellingleverancier als de gebruiker heeft dus bepaalde verantwoordelijkheden als het gaat om het veilig gebruik van palletstellingen. In de NPR 5054 zijn die verantwoordelijkheden nauwkeurig omschreven.
 

 

Draaicirkel

Als het bijvoorbeeld gaat om aanrijdingen, geeft de NPR 5054 het advies om bij de lay-out van het magazijn rekening te houden met de draaicirkel van de magazijntrucks. Volgens de praktijkrichtlijn moet de minimale gangpadbreedte gelijk zijn aan de draaicirkel plus een veiligheidsafstand. Als daaraan wordt voldaan, is de kans op een aanrijding voldoende klein. “Ontwerpers van magazijnstellingen gaan er doorgaans al vanuit dat lay-out en gebruikswijze zodanig op elkaar zijn afgestemd dat de kans op een aanrijding voldoende klein is. Stellingen worden daarom ook niet ontworpen op aanrijdkrachten. De randvoorwaarden waaronder dat is toegestaan, proberen we middels de NPR 5054 duidelijk te maken aan de eindgebruiker”, aldus Tilburgs.
 

 

Toegelaten gebruik

De veiligheid is niet langer gewaarborgd als het magazijn na verloop van tijd opeens magazijntrucks met een grotere draaicirkel gaat gebruiken. Die trucks zijn immers te breed voor de gangen, waardoor de kans op aanrijdingen toeneemt. Om dit soort situaties te voorkomen kan door de gebruiker en leverancier een verklaring voor toegelaten gebruik worden opgesteld. In deze verklaring wordt in feite vastgelegd voor welk gebruik en voor welke magazijntrucks het draagvermogen van de stelling door de leverancier is gewaarborgd. Als de gebruiker andere magazijntrucks wil inzetten, kan hij terugvinden hoe groot de draaicirkel mag zijn om geen afbreuk te doen aan de veiligheid. In de NPR 5054 is een voorbeeld van een verklaring voor toegelaten gebruik opgenomen.
 

 

Vooruit zien

Dat de verklaring de flexibiliteit van gebruikers inperkt, bestrijden de leden van de normcommissie. Wel dwingt de praktijkrichtlijn de gebruikers tot vooruit zien. “Dat is sowieso verstandig bij de inrichting van een magazijn. Als een bedrijf flexibiliteit wil inbouwen, kost dat meer ruimte”, zegt Tilburgs, die bijval krijgt van Wim Zweers. “De kosten van extra ruimte vallen wel mee. Die wegen niet op tegen de voordelen van flexibiliteit met behoud van veiligheid”, stelt de senior consultant van Royal Haskoning, tevens voorzitter van de normcommissie.
 

 

Niet direct ontruimen

De NPR 5054 komt niet uit de lucht vallen. Tijdens de Logistica in 2003 werd het voorlopig ontwerp van de praktijkrichtlijn al geïntroduceerd. In de jaren daarna is het commentaar uit de markt verwerkt. Nu is de norm helemaal gereed. In vergelijking met het voorlopig ontwerp is de defintieve praktijkrichtlijn aangepast op vier punten . Ten eerste is het profiel van vrije ruimte in de gangen van smallegangenmagazijnen beter gespecificeerd. Daarnaast is veel duidelijker dan voorheen aangegeven dat het mogelijk is om bij het ontwerp van palletstellingen een extra toeslagfactor in rekening te brengen. De toeslagfactor heeft als voordeel dat gebruikers bij een kleine deuk in een staander niet direct de hele stellingsectie hoeven te ontruimen.
 

 

Gebruikers

In de definitieve versie is ook meer rekening gehouden met de eisen die sprinklers aan de lay-out van palletstellingen stellen. Tot slot zijn de verantwoordelijkheden die aanvankelijk bij de heftruckleveranciers waren neergelegd, nu bij de gebruikers terecht gekomen. Het blijkt dat de heftruckleverancier niet altijd een partij is in de overeenkomst die voorafgaat aan de levering van stellingen.
 

 

Handig hulpmiddel

Het lijkt erop alsof de praktijkrichtlijn en de verklaring van toegelaten gebruik een lastenverzwaring voor de gebruiker betekenen, maar dat is volgens de normcommissie niet het geval. “Integendeel zelfs. In de praktijkrichtlijn is eindelijk eens opgeschreven wie waarvoor verantwoordelijk is. En dat is in overeenstemming met datgene waarmee we in Europa op het gebied van normalisatie bezig zijn. We zijn in Nederland niet roomser dan de paus”, zegt Tilburgs, die ook technical chairman is van de European Racking Federation.
 

 

Checklist

Nedcon is al volop bezig om de praktijkrichtlijn te vertalen naar een praktisch bruikbare tool in de vorm van een checklist. “Voor gebruikers is het vooral een handig hulpmiddel. Bedrijven die met de praktijkrichtlijn aan de slag gaan, zijn in feite meteen bezig met het specificeren van het project”, aldus Sjoerd Otten, manager van Nedcon’s business unit storage systems.
 

 

Allereerste stadium

Otten hoopt zelfs dat gebruikers al in het allereerste stadium gebruik maken van de NPR 5054. “Nu komen we soms pas binnen bij een klant als hij al bepaalde beslissingen heeft genomen, die strijdig kunnen zijn met de praktijkrichtlijn. Of hij heeft vergeten bepaalde ontwerpcriteria mee te nemen in het ontwerp van het gebouw. Het zou mooi zijn als we dat kunnen voorkomen.”
 

 

Meer over NPR 5054

In de komende maanden verschijnen in Transport+Opslag en op Logistiek.nl artikelen waarin aspecten van de NPR 5054 nader worden belicht. Deze artikelen worden gebundeld in het dossier Veilig gebruik van palletstellingen. Op dit moment staat in dit dossier een artikel uit december 2004 met de antwoorden op tien vragen over de NPR 5054.

De volledige tekst van de NPR 5054 kan worden besteld op de website van het NEN: www.nen.nl.

 

Reageer op dit artikel