nieuws

Weg met planners; machines nemen het over!

Supply chain 1896

Robotisering  bedreigt miljoenen banen, waarschuwen deskundigen. Voor telefonische verkopers, typisten, juridische secretaresses, accountants of chirurgen, lijkt omscholing de enige optie. Freek Aertsen over de opkomst van robots en wat dit betekent voor het werk in de logistiek, bijvoorbeeld als planner.

Weg met planners; machines nemen het over!

Kunstmatige intelligentie, neurale netwerken en machine learning bieden ongekende mogelijkheden. Hoewel het automatiseren van dergelijke beroepen toekomstmuziek lijkt, maken we dagelijks gebruik van virtuele assistenten als Siri, Cortana, Google Now en Alexa, allemaal toepassingen van kunstmatige intelligentie.

Robots en logistiek

Maar wat betekent dit voor het logistieke vakgebied: gaan we de planners vervangen door machines? Op andere terreinen zijn we bezig geweest met het steeds slimmer maken van de machine.  De onderzoekers van Google’s DeepMind-divisie hebben een machine gemaakt die slim genoeg was om Europees Go-kampioen Fan Mui te verslaan. Ook schaken is gedurende de gehele 20e eeuw een geliefd onderwerp voor onderzoek geweest op het gebied van kunstmatige intelligentie. Hoewel het in het begin ondenkbaar was dat een machine op goed niveau zou kunnen schaken, duurde het niet lang voordat onderzoekers voortgang boekten. Pas na 30 jaar onderzoek lukte het om een enkele partij te winnen van een meester, en nog 15 jaar later was het eindelijk zover. IBM’s schaakcomputer Deep Blue versloeg grootmeester en wereldkampioen Kasparov met 3.5 punten tegen 2.5 punten.

Lees ook: Help! Robots nemen mijn baan over

Zijn planners nog nodig?

Als we een machine leren schaken moet het toch ook mogelijk zijn een machine te leren plannen?! Hebben we dan geen planners meer nodig? Om hier antwoord op te geven, kunnen we verder kijken naar de ontwikkeling van het schaakspel. Betekende de dominantie van de schaakcomputer dat mensen waren ‘uitgespeeld’ in het schaakspel en dat machines het spel hadden overgenomen?

Na de winst van Deep Blue begonnen schakers zich meer en meer te richten op zwaktes in het spel van de computers; zo konden ze toch met enige regelmaat nog partijen winnen tegen de beste programma’s. In 2005 was het eerste freestyle chess tournooi online. Behalve de schaakregels waren er geen regels: teams waren vrij om compositie van het team en de schaakcomputers te bepalen. Het prijzengeld was ongekend hoog. Dit lokte niet alleen teams met Russische grootmeesters en de beste computers, maar ook anonieme teams. Een van deze anonieme teams stak er met kop en schouders bovenuit: ZackS. Dat moést haast wel Kasparov zijn, zo diep was de strategie die in het spel werd vertoond, zo dachten de experts. ZackS won de finale, maar wat bleek? Het team bleek te bestaan uit twee Amerikaanse amateurs met ELO ratings van 1400 en 1700 punten, ver onder zelfs het meesterniveau van 2200 punten.  Zij maakten gebruik van simpele desktopcomputers. Hoe kon het dat zij wonnen?

Lees ook: Is de robotangst van minister Asscher terecht?

Kennis van sterktes en zwaktes

Een diepe kennis van de sterktes en zwaktes van de diverse schaakengines die zij gebruikten bleek de sleutel. Zij besteedden veel aandacht aan het coachen van de engines en het selecteren van spellijnen om door te rekenen. Kasparov concludeerde: “Zwakke mens + zwakke machine + goed proces is  beter dan een sterke mens + sterke computer + zwak proces.”

Wat kunnen wij hiervan leren? De mogelijkheden om met computers onze supply chain plannen op allerlei manieren door te rekenen groeit in hoog tempo, maar dat betekent niet dat de rol van de planner is uitgespeeld. In plaats daarvan worden onze planners en supply chain als discipline uitgedaagd om zo snel mogelijk te starten om ons begrip van onze problemen in de fysieke wereld en de sterktes en zwaktes van onze machines zo sterk te ontwikkelen, dat wij in staat worden om de rekenkracht op de juiste paden in te zetten en zo tot betere resultaten te komen!

Auteur: Freek Aertsen, academic directeur Tias Business School en managing partner EyeOn.

 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels