blog

Eerlijke, duurzame supply chains: waarom niet?

Supply chain 1673

De noodzaak tot duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen beheerst het nieuws. Steeds meer en steeds vaker beseffen we dat er echt iets moet veranderen; zeker ook binnen supply chains. Natuurlijk is er helemaal niemand tegen kernwaarden als Eerlijk, Betrouwbaar, Integer, Transparant en Open. Maar in de keten krijgen we dat niet of nauwelijks gerealiseerd. Hoe komt dat eigenlijk en wat kunnen we er aan doen?

Eerlijke, duurzame supply chains: waarom niet?
Jack van der Veen, hoogleraar supply chain management op Nyenrode

Langzaam maar zeker is de tijdsgeest aan het veranderen. Het begint bij steeds meer mensen door te dringen dat we niet op de zelfde voet kunnen blijven doorgaan. De gevolgen van de verontreiniging (bijvoorbeeld de smog in de grote wereldsteden en de plastic soep in de oceanen) en de klimaatverandering (extreem weer, zeespiegelstijging) nopen ons tot echte veranderingen. En de toegenomen transparantie in ketens zorgt er voor dat we ook op sociaal vlak (waaronder arbeidsomstandigheden en een eerlijke vergoeding) niet langer kunnen blijven doen of onze neus bloed; ketenverantwoordelijk kan geen loze kreet blijven.

Internationale supply chains tjokvol misstanden

Welbeschouwd zitten de huidige internationale supply chains tjokvol maatschappelijke misstanden. Zeker stroomopwaarts stapelen de problemen zich op; van een eerlijke verdeling van de koek is zelden sprake; er is daar nauwelijks een fatsoenlijke boterham te verdienen. Met als consequentie dat er wordt beknibbeld op mens en milieu. Hoewel MVO en duurzaamheid door iedereen met de mond wordt beleden, geldt ondertussen dat zelfs de meest bewonderde organisaties op het gebied van supply chain management (zoals Apple, Amazon en Walmart) er zeer dubieuze praktijken op na houden.

 Fair supply chain creëren is moeilijk

Het moet dus anders. Dat is op zich natuurlijk geen nieuws. Maar toch lukt het niet. Bijvoorbeeld is de term ‘fair trade’ is al lang geleden ingeburgerd. Maar toch blijft het niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat; een niche die maar niet wil doorgroeien tot de mainstream. Dat het moeilijk is om een ‘fair supply chain’ te creëren blijkt wel uit de verhalen van voorlopers als Tony Chocolonely (slavenvrije chocola) en FairPhone (smartphones uit materialen die op eerlijke wijze zijn verkregen) die zich tot doel hebben gesteld om hun eigen branches te laten zien dat het ook anders kan.

Marktmacht voorwaarde voor succes

Een belangrijke oorzaak achter het onvermogen om tot verandering te komen ligt in het feit dat er voor het bepalen van de verdeling in ketens vooral gebruik wordt gemaakt van economische principes waarbij marktmacht een belangrijke voorwaarde voor succes is. Het probleem is dat een verdeling op puur economische grondslag per definitie amoreel van aard is. Het begrip ‘eerlijkheid’ speelt daarbij geen rol; het gaat over welhaast mathematische wetmatigheden. En als supply chains alleen over de ‘markt’  gaan is er het levensgrote risico dat het resultaat feitelijk immoreel is.

Heroverweging strategische prioriteiten

Op de een of andere wijze zijn we zo verslaafd aan deze ‘normale’ gang van zaken dat we die vanzelfsprekend zijn gaan vinden. Maar zolang binnen ons eigen supply chain management de nadruk blijft liggen op kostenverlaging en de korte termijn winstgevendheid gaat er dus helemaal niets veranderen. Daartoe zullen we op zijn minst tot een heroverweging van de strategische prioriteiten moeten komen. En er is radicale gedragsverandering nodig; we zullen ons hijgerige korte termijn focus moeten verlaten. Het goede nieuws is dat dit uiteindelijk voor iedereen beter zal zijn: “If you focus on Cost you drive out Sustainability, if you focus on Sustainability you drive out Cost.”

En u? Heeft u de nieuwe tijdsgeest ook daadwerkelijk omarmt en geeft u al invulling aan de benodigde gedragsverandering binnen uw supply chain?

Prof. Jack van der Veen geeft op 24 april a.s. op Nyenrode tijdens de Collegereeks Logistiek Management een inspirend college over supply chain management. In dit filmpje vertelt hij alvast wat meer over wat hij dan met de deelnemers gaat delen.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels