blog

Russische boycot raakt elke supply chain

Supply chain

De Russische boycot raakt niet alleen de groente- en fruittelers in de Europese Unie, maar transporteurs en verladers in heel Europa. Door de toestroom van Oost-Europese transportbedrijven zullen ook in Nederland transporttarieven verder onder druk komen te staan. Dat levert kansen op, maar ook gevaren. Verladers zullen de risico’s in hun supply chain in kaart moeten brengen en hun flexibiliteit moeten vergroten.

Russische boycot raakt elke supply chain

Co-auteur: Radboud Dijkstra

Als reactie op de Europese sancties heeft Rusland op 6 augustus de import van alle groenten, fruit vlees en gevogelte uit de Europese Unie verboden. Dat de boycot grote gevolgen heeft voor de Nederlandse groente- en fruittelers is duidelijk. Ze zien een afzetmarkt van 600 miljoen euro wegvallen en zullen op zoek moeten gaan naar klanten in andere landen. Hierdoor zullen goederenstromen verschuiven en supply chains veranderen.

Het effect van de Europese sancties en Russische boycot reikt echter verder. Bedrijven uit andere sectoren kunnen ook effecten ondervinden van de boycot. Grenscontroles aan beide kanten nemen nog meer tijd in beslag, terwijl DFDS de net opgestarte shortsea-lijndienst van Travemünde naar Klaipeda alweer heeft stopgezet. Dat alles leidt tot langere doorlooptijden en wellicht hogere veiligheidsvoorraden om de onzekerheid en vertraging in de keten op te vangen.

Transportprijzen

Door de boycot zelf, en het bijkomende negatieve effect van de sancties over en weer op zowel de economie van Rusland als de EU, staan veel vrachtauto’s stil. Dit leidt tot overcapaciteit en lagere prijzen. Met name transporteurs uit Polen en de Baltische Staten die voorheen veel op Rusland reden, zijn momenteel op zoek naar lading in Centraal- en West-Europa. Expediteurs in Nederland ontvangen menig telefoontje van transportbedrijven uit Oost-Europa die met scherpe tarieven een sterkere positie op de interne Europese transportmarkt proberen te veroveren.

Mocht Rusland als tegenreactie op de laatste sancties besluiten om het luchtruim voor Europese en Amerikaanse maatschappijen te sluiten – iets waarop in de media wordt gezinspeeld -, wordt behalve het wegtransport ook de luchtvracht hard getroffen. Afhankelijk van de bestemming zullen westerse maatschappijen vanaf Schiphol tot 4000 kilometer per vlucht moeten omvliegen, wat leidt tot fors hogere luchtvrachtkosten. Niet-westerse maatschappijen uit bijvoorbeeld het Verre Oosten, zullen goedkoper kunnen vliegen, hoewel ook hun tarieven zullen stijgen aangezien de luchtvrachtcapaciteit beperkt is.

Langere termijn

Als de rust in Oost-Oekraïne terugkeert – naast de aansluiting van de Krim bij Rusland de door de EU aangevoerde reden achter de sancties – bestaat de kans dat de sancties en boycots op korte termijn weer worden afgebouwd. In de laatste sanctieronde van de EU is immers aangegeven dat per maand gekeken wordt of de sancties blijven bestaan.

Hoe langer de boycot echter blijft bestaan, hoe meer de nieuwe goederenstromen van geboycotte producten worden ingebed middels langlopende contracten. Hierdoor kan de transportmarkt voor langere tijd ontwricht blijven. Als de sancties over en weer nog verder verzwaard worden, zullen de genoemde effecten alleen maar worden versterkt.

Hoe dan ook is het de vraag wat de confrontatie tussen Rusland en de EU betekent voor de onderlinge banden op de langere termijn. De sancties hebben een rem gezet op de economische groei en Rusland ziet het westen als een onbetrouwbare partner. Rusland is zich daarom aan het heroriënteren en wil zich onafhankelijker maken van het westen, hoewel de Russische consumenten nog steeds behoefte zullen hebben aan luxe westerse producten. Het is dus sowieso te verwachten dat het nog wel een tijd zal duren voor de handel weer helemaal hersteld is en daarmee de vraag naar transport ook weer op peil is.

Risicoanalyse

Verladers die niet direct onder de sancties lijden, lopen een groot risico indirect te worden geraakt. Supply chain managers zullen hun supply chain moeten analyseren en in kaart brengen op welke punten ze risico’s lopen, niet alleen bij de huidige sancties, maar ook bij eventuele uitbreidingen.

Een supply chain manager moet ook rekening houden met bijvoorbeeld sourcing: Rusland is een grote leverancier van grondstoffen. Naast de bekende grondstoffen als olie en gas zijn ze ook een grote leverancier van metalen, titanium, koper, nikkel, hout, etc. Boeing koopt bijvoorbeeld al grote hoeveelheden titanium om een eventuele boycot op export van het metaal op te kunnen vangen.

Het is dus zaak om snel te handelen en te zorgen voor een flexibele supply chain, die is voorbereid op elke ontwikkeling in de confrontatie tussen oost en west. Daarbij moet gekeken worden naar de sourcing, toeleveranciers en transport. Verladers dienen voorbereid te zijn en back-upscenario’s te ontwikkelen voor het geval transportpartners wegvallen, en als het luchtruim wordt gesloten, moet ook met luchtvracht snel geschakeld kunnen worden. Bent u voldoende voorbereid?

Lees ook: ‘Rusland-boycot kost transportsector 2.000 banen’

Russisch embargo.. wat is wijsheid? Praat mee op Logistiek Link

Reageer op dit artikel