blog

Lean in één dag? Laat ons toch niet lachen!

Supply chain

We zien dat Lean steeds sterker in de belangstelling komt te staan. Als je er niet aan mee doet, tel je bijna niet meer mee. Er prediken tegenwoordig zelfs verbeteraars: lean in één dag! Hessel Visser springt hier op de bres voor het ware lean.

Lean in één dag? Laat ons toch niet lachen!

Zo’n 25 jaar geleden werd lean naar buiten gebracht naar aanleiding van een onderzoek van Womack en Jones bij Toyota in hun spraakmakende boek ‘The machine that changed the world’. Het lijkt er echter op dat het gedachtegoed van Toyota bij de overdracht anders wordt uitgelegd dan bedoeld was. In dit stuk wil ik aandacht geven aan de uitwassen. Soms gebeurt dat voor eigen gewin, soms uit onwetendheid. Gelukkig zijn er ook vele nieuwe positieve geluiden over prachtige verbeterprocessen. Daarbij blijkt dat er meer gedaan moet worden dan alleen maar uit de boeken citeren en klakkeloos kopiëren; wij zijn Toyota niet.

Lean in één dag

Diverse punten brachten mij tot deze blog. De druppel die de emmer deed overlopen was de presentatie van het bedrijf Flow-in-Motion bij het COPE congres te Apeldoorn op 1 november 2013. Die dag mocht ik zelf een presentatie geven over het onderwerp ‘Lean en logistiek: Van Crash, via Concept tot Cash’. Daarbij stak ik een beetje de draak met de vaak overdreven wijze waarop Lean als haarlemmerolie wordt aangeprezen. Heel veel mensen gaan bijvoorbeeld bij Scania op bezoek en bekijken het bedrijf in een treintje, zoals in een dierentuin.

Bij het COPE congres heb ik laten zien, dat ook in veel kleinere bedrijven het concept van Lean en TPS, met enige aanpassingen, succesvol kunnen toepassen. Invoering van deze verbeterprocessen duurt echter eerder jaren dan dagen. Sterker nog: het is een reis naar beter. Je begint er aan en die reis hoeft nooit meer op te houden, als je het zorgvuldig aan pakt.

Nu even terug naar de presentatie van ‘Lean in één dag’. Vincent van der Hoek van Flow-in-Motion vertelde in deze sessie hoe zij via de ‘Werkplek Makeover in 1 dag’ samen met de werknemers op de vloer het 5S-model implementeren. Met behulp van een paar interessante foto- en filmsessies waren we er getuige van hoe een werkplek in één dag omgetoverd werd. In een half uur legden zij het personeel uit wat de gedachten achter deze 5S-methode zijn. Daarna gingen ze samen op de vloer aan het werk. Het was een prachtig gezicht. Het is net zoiets als bij een tv-programma zoals RTL Woonmagazine wel gebeurt. Zij verzorgen metamorfoses van woningen die wel een opknapbeurt kunnen gebruiken of gewoon niet praktisch zijn ingericht. Dat opknappen gebeurt op een supersnelle methode. Op korte termijn is men dan wel blij, maar regelmatig duiken later teleurstellingen over deze wijze van werken op, omdat het op de korte termijn gebeurd is en de deelnemers vaak overbluft zijn. Deze situatie komen we in werkomgevingen ook vaker tegen. Als er een wijziging in één dag heeft plaats gevonden dan is de kans groot dat er later weer op terug gekomen wordt. We kunnen dan spreken van een jojo-effect. Helaas ontdekte ik bij een rondgang over het internet dat er meerdere aanbieders zijn van cursussen met de titel ‘Lean in één dag’. U bent gewaarschuwd.

De mens centraal

Bij Lean-verbeterprocessen wordt gelukkig steeds meer de nadruk gelegd op de menselijke kant van de veranderingen. Diverse auteurs waarschuwen ons voor overtrokken verwachtingen. Een echt blijvende procesverbetering kan wel jaren duren. Mensen moeten wennen, dat is zo gebouwd in onze hersenen. Doe het vooral in kleine stapjes. De Japanners noemen dat achterliggende verbeterproces toch niet voor niets Kai Zen (letterlijk vertaald: stapje goed).

Project Lean in één dag

Heel iets anders betreft het beschreven project en hier te downloaden rapport ‘Lean in één dag’. Dit rapport beveel ik u van harte aan. Het betrof een schrijfproject in 2006 van een kiemgroep van de vLm, bestaande uit zes personen uit de praktijk en het onderwijs. Daar mocht ik zelf ook onderdeel van uit maken en de eindredactie voeren. Op één dag hebben we dat rapport gemaakt en daar laten zien wat er bij komt kijken als je Lean wilt invoeren. In de zeven jaren die achter ons liggen is aan het veranderproces weinig veranderd. Zelf ben ik me steeds meer bewust geworden dat vooral de menselijke kant steeds belangrijker wordt.

Wij zijn Toyota niet

Luc Chalmet is een bekende logistieke hoogleraar in België. Hij heeft jarenlange ervaring opgedaan in de praktijk, zowel in België als in Nederland.  Luc heeft eindelijk eens de tijd genomen een boek te schrijven met als titel: Wij zijn Toyota niet; Iedereen op weg naar Lean Agility. In dit boek neemt Luc ons mee langs diverse organisaties waarin openlijk gesproken wordt over de voorbeelden. Het kleurrijke boek is rijkelijk voorzien van frisse tekeningen en foto’s. Het boek geeft een heldere en vernieuwende kijk op Lean, anders dan andere Lean-boeken. Eric de Schepper schreef hier over: Deze morgen bij het ontwaken heb ik je boek vergeleken met een wijn:

  • in de aanzet frisse , fruitige tonen van lean-principes, ‘gouleyant’;
  • na het walsen met e-mail : pittige , kruidige accenten van PDCA en kanban-verbeterborden;
  • naar het einde toe complexer, meer gedrongen en gespannen structuur van agility.

Een lean agility 2013 die nu reeds op dronk is , maar nog jaren zal bekoren. Gezondheid!’

Deze omschrijving vond ik zo goed dat ik deze letterlijk heb overgenomen. Het is een mooi cadeau voor sinterklaas of de kerstdagen. Dit soort cadeautjes brengen ons gelukkig weer van het huilen naar het lachen toe. Lean is kan heel leuk worden als je het zorgvuldig en doordacht door de betrokkenen zelf laat uitvoeren. Neem hiervoor de tijd. De drie kernelementen die klantgerichtheid ondersteunen: Muda, Mura en Muri dienen stuk voor stuk aan de orde te komen. Verspillingen (=Muda) moeten de medewerkers leren ontdekken en ervaren. Rust, reinheid en regelmaat (Mura) baat, maar dat krijg je niet zomaar voor elkaar. Overspannenheid en irritatie (Muri) blijkt vaak in organisaties binnen te sluipen. Kortom het lijkt zo simpel om met een 5S-actie te beginnen. Weet echter wel waar je mee start, want het moet een echte blijvende reis worden die door iedereen ondersteund gaat worden, van hoog tot laag en van laag tot hoog. En onderweg kan er gelukkig veel gelachen worden.

Zie ook:


INK, ISO, Kaizen, Lean en Six Sigma: het kan altijd beter


Doorslaan op lean: plaszakken en andere ongein


Lean & Agility-tool van professor Chalmet geeft schokkende resultaten


Balanceren tussen Lean en Agile


Wat is lean manufacturing?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels