artikel

Supply chain manager: koning zonder land?

Supply chain Premium

Supply chain manager: koning zonder land?

Het vak supply chain management vergt moed, vindt Patrick Vermeren, auteur van het standaardwerk Rond Leiderschap. ‘Je stuurt vooral horizontaal, tegelijkertijd moet je de formele hiërarchie achter je krijgen. Deze positie doet een enorm beroep op je sociale vaardigheden.’ Door rekening te houden met enkele psychologische basisprincipes kan de manager in de matrix het zichzelf makkelijker maken, legt hij uit.

Patrick Vermeren schreef diverse boeken over leiderschap. Volgens hem is het begrip toe aan een nieuwe definitie. ‘Met leiders bedoelt men vaak nog de leidinggevenden in de formele hiërarchie. Elke supply chain manager weet dat deze definitie veel breder zou moeten zijn. Hij of zij beweegt zich tussen meerdere vakgebieden en afdelingen en moet ervoor zorgen dat mensen meewerken zonder hij de lijnpositie heeft om dat af te dwingen. Dat vergt een enorme dosis sociale vaardigheden.’

Koning zonder land

‘Een goede leider is iemand die mensen kan motiveren samen te werken om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Juist als supply chain manager is dat een uitdaging; je wilt samenwerking bereiken over afdelingen heen en zelfs met partijen buiten de organisatie. De eerste randvoorwaarde voor succes is dat je een duidelijk mandaat krijgt van de formele leiders. De CEO zal achter je moeten gaan staan, en duidelijk moeten maken dat hij verwacht dat collega’s hun medewerking geven aan wat je doet. Mensen zijn nou eenmaal gevoelig voor hiërarchie, dat is een oeroud principe dat bij alle sociale zoogdieren voorkomt. Er is altijd iemand de baas. Zijn of haar expliciete mandaat heb je nodig.’

Politiek bewustzijn

‘Dan ben je er nog niet. Je krijgt altijd te maken met machtspellen en politieke bewegingen in een organisatie. Als je een formele lijnbevoegdheid ontbeert, zul je je daarvan extra bewust moeten zijn. Het is een moeilijk spel, maar het biedt ook kansen. Het belangrijkste is dat je goed kunt luisteren en je bewust bent van deze bewegingen, zodat je er gebruik van kunt maken en ze je in ieder geval niet hinderen. Een goede stakeholderanalyse maken daarbij en je constructieve beïnvloedingsstrategieën aanpassen in functie van elke stakeholder – groep of individu – is daarbij belangrijk.’

Leidende coalitie

‘Supply chain managers hebben vaak te maken met veranderprocessen. Ze zien hoe het beter kan en gaan aan de slag om dat voor elkaar te krijgen. Dan is het zaak formele én informele leiders te mobiliseren. Leiderschap kan ook distributief zijn; als er bijvoorbeeld een technische verandering nodig is, heb je daarbij het ambassadeurschap nodig van de IT-man die gewaardeerd wordt om zijn technische kennis. Met zulke opinieleiders kun je een coalitie bouwen van ambassadeurs die helpen om andere mensen in beweging te krijgen. Zo creëer je een olievlekwerking.’

Gebruik emoties positief

‘Voor dat alles is een grote sociale vaardigheid nodig. Dat betekent dat je goed kunt inspelen op waarden en emoties. Mensen kiezen nauwelijks op rationele gronden, keuzes worden voornamelijk gestuurd door emoties. Angst en wantrouwen blokkeren alles. Het is zaak zulke negatieve emoties te voorkomen en juist een positieve vibe te creëren rondom de veranderingen. Dat is deels een kwestie van charisma, maar ook van goed luisteren. Bovendien is het belangrijk mensen psychologische veiligheid te bieden en te betrekken. Laat collega’s met ideeën en suggesties komen, geef deskundigen verantwoordelijkheden en laat ze op hun expertisegebied excelleren. Dat is goed leiderschap, in welke situatie dan ook. Alleen heb je dat als supply chain manager net wat harder nodig.’

Patrick Vermeren is auteur van het boek ‘Rond Leiderschap, de brug tussen wetenschap en praktijk (juli 2014)’. Daarnaast is hij coach en begeleider van veranderprocessen.

Meer horen?

Op 14 januari vindt het congres Survival of the Fittest plaats. Deze inspirerende dag over verandermanagement is exclusief en gratis voor directieleden en senior management. Patrick Vermeren betreedt het podium als jurylid van de Interim Challenge 2016, waarvan de uitslag op dit congres bekend gemaakt wordt. Hij zal kort ingaan op het begrip ‘leiderschap’, een belangrijke factor voor de interim managers die strijden om de titel ‘Supply Chain Interim Manager 2016’.

Reageer op dit artikel