artikel

Logistiek streekproducten krijgt richting en focus

Supply chain Premium

Logistiek streekproducten krijgt richting en focus

De initiatieven om verse producten uit de regio bij de consument op tafel te krijgen bloeien welig. De logistiek is echter een uitdaging. De stromen zijn nog dun en de kosten relatief hoog. Er valt winst te halen uit samenwerking. Marktpartijen zoeken elkaar op om te kunnen opschalen en het netwerk uit te breiden.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 21 oktober 2011.

Kwekers zoeken weer het contact met de consument. Ze willen laten zien wat de regio aan verse producten biedt en hoe veel beter deze smaken. Consumenten zien ook de meerwaarde in. Maar het zijn vooral de boeren die niet –langer tegen minimale marges aan inkooporganisaties van supermarkten willen leveren, waar overzeese producten nog altijd –domineren. Ze willen een eerlijke prijs.

 

De leveranciers van streekproducten zijn onder te verdelen in drie categorieën: leveren aan detailhandel, horeca of rechtstreeks aan huishoudens. Uit onderzoek van Wageningen Universiteit blijkt dat het besparen van logistieke kosten mogelijk is door transport te bundelen, te leveren aan een partij met een fijnmazig distributienetwerk, gezamenlijke distributiecentra en door bestel- en factureringssystemen te delen.

 

Keten verkorten

Een van de organisaties die zich richten op streekproducten is groothandel Willem & Drees. Het bedrijf haalt de verse producten zelf af bij de boer, in een straal van 40 kilometer om de supermarkt. Vervolgens worden deze direct aan de supermarkt in de buurt uitgeleverd. De rest gaat naar de gekoelde bedrijfshal in Cothen. Supermarkten die werken met een centraal inkoopbeleid hebben er op deze manier geen extra werk van, maar profiteren wel van een regionaal versaanbod in de schappen. Ondanks dat de keten korter wordt betekent het wel dat er nog een aparte stroom naar de winkels toe gaat. Willem & Drees bedachten hier zelf een logistiek concept voor en voeren het ook zelf uit. Er wordt aan 100 supermarkten geleverd in vier regio’s. Met busjes voorzien van een –koeling rijdt het bedrijf met eigen chauffeurs de ritten. Het is een full merchandising concept. De chauffeur wordt gezien als ambassadeur, hij vult zelf de kistjes met groente en fruit. Ondanks dat het halen en brengen van de producten zoveel mogelijk wordt gecombineerd zijn de logistieke kosten verhoudingsgewijs hoog. Willem & Drees probeert het –netwerk dichter te maken door ook aan horeca en bedrijfskantines te leveren.

   

Afhaalpunt

Het initiatief Versevandekweker.nl, dat begin dit jaar het levenslicht zag, doet het anders. Waar Willem & Drees zich beperken tot groente en fruit, gaat het netwerkinitiatief van ruim 60 kwekers uit de regio Westland en Rotterdam een stapje verder. Niet alleen in assortiment, naast groente en fruit ook bloemen, planten, jams en sappen, maar ook in de systemen. Door rechtstreekse levering aan de eindklant haalt Versvandekweker.nl een schakel uit de keten. Voordelen voor de kwekers zijn dat ze rechtstreeks feedback krijgen uit de markt en dat de consument de vraag weer bepaalt. De klant bestelt zelf online de –producten op de gezamenlijke website van de kwekers, Versvandekweker.nl. De kwekers werken vanuit hun eigen ERP, maar delen een klein stukje samen. Dat vormt de kennisdatabase. Events bepalen de volgorde van de processtappen. Technologie en sociaal kapitaal worden op die manier bij elkaar gebracht, wat een sterk onderdeel is van dit concept. Versvandekweker.nl werkt naast het thuisbezorgen ook met twee afhaal- en verdeelpunten. Een –efficiënte manier om de producten te verdelen, zeker als er wordt samengewerkt met andere organisaties die streekproducten leveren en vervoeren. Versvandekweker.nl is volop de mogelijkheden voor samenwerking aan het verkennen.

  

Eenmansacties

Er zijn ook eenmansacties van kwekers. Frambozenkweker Raspberry Maxx bindt haar klanten, de zogenoemde ‘Vrienden van Raspberry Maxx’, door ze in de winter al een prepaid pakket te laten bestellen en betalen. De boer kan zo zijn kosten en inkomsten beter spreiden. Ten tijde van de oogst worden de klanten uitgenodigd op de kwekerij of wordt het pakket, dat bestaat uit verschillende frambozenproducten, per koerier thuisbezorgd.

  

De eenmansacties kunnen ook worden gebundeld door alle regionale producten en bijbehorende agrariërs en ondernemers op één plek te verzamelen en vandaar uit aan te bieden aan de klant. Landmarkt is daar een voorbeeld van. Een winkelconcept waar zoveel mogelijk producten van boerderijen uit de buurt worden verkocht. De eerste Landmarkt winkel in Amsterdam-Noord is gevestigd in een voormalige tuinderskas met een oppervlakte van 1.500 vierkante meter. Het assortiment beperkt zich niet tot alleen streek- en seizoensproducten. Bij Landmarkt kunnen alle dagelijkse boodschappen worden gehaald. Van een pot pindakaas tot biologisch brood. Initiatiefnemer Harm Jan van Dijk heeft om te beginnen 50 boeren aan zich verbonden en wil snel uitbreiden. De aangesloten boeren krijgen geen 30 procent van de consumentenprijs, zoals bij de gewone supermarkt, maar 60 procent. Er wordt zoveel mogelijk zonder tussenhandel gewerkt, maar de boeren moeten wel zelf de logistiek regelen. Alle schakels in de keten blijven bij dit concept overeind. Wel koppelt Landmarkt de boer direct aan de consument waarbij de boer zijn eigen identiteit behoudt.

  

Logistiek specialist

De fijnmazige logistiek, waarmee al deze initiatieven te maken hebben, moet flexibel zijn. Het gaat immers om seizoensproducten. Ook de zekerheid van levering is belangrijk. Als de afspraken niet worden nagekomen is dat dodelijk voor het genomen –initiatief om verse producten dichter bij de consument te brengen. De Versbezorger is een logistiek dienstverlener, gespecialiseerd in zesdaagse, fijnmazige, geconditioneerde distributie, die beschikt over een dicht en efficiënt distributienetwerk voor zowel business-to-business als business-to-consumer. De Versbezorger werkt onder meer voor Landmarkt. Ook zijn lokale distributiepartijen zoals Ecogreen Logistics en Binnenstadservice, waar Versvandekweker.nl mee samenwerkt, prima in staat om op een schone en duurzame manier de producten bij de consument te brengen.

 

ZONDER VOORRAAD SCHAKEL MINDER

Versvandekweker.nl, een consortium van 16 investeerders en ruim 60 aangesloten kwekers, lukt het als enige initiatief in de lokale marktlevering om echt een schakel in de keten er tussen uit te halen. Er komt geen tussenhandel aan te pas.

 

"Consumenten bestellen online de producten en binnen 28 uur wordt de bestelling geleverd", aldus Nick Persoon, een van de initiatiefnemers en verantwoordelijk voor de operationele uitvoering van Versvandekweker.nl. Het merendeel van de orders wordt thuisbezorgd. Ook is er een mogelijkheid om de bestelling af te halen. Dat kan op twee punten. Persoon: "Voor iedere order worden de producten op vraag geoogst. De producten zijn hierdoor vers en van dus van goede kwaliteit. Er wordt geen voorraad aangehouden."

  

Nu nog wordt er geleverd binnen het zuidelijke deel van de Randstad, de regio Den Haag en Rotterdam. Maar er zijn plannen voor uitbreiding. "Het aantal orders neemt toe. Dit is een goed begin, maar het moet echt volume gaan krijgen, wil het voor de kwekers echt waarde gaan toevoegen", zegt Henk van Eijk, directeur van adviesorganisatie Kenlog en betrokken bij Versvandekweker.nl.

Reageer op dit artikel