artikel

Top-100 logistieke dienstverleners 2011: ruimte voor ondernemerschap

Supply chain

Na de misère van de vorige jaren gloort er dit jaar weer hoop voor logistieke dienstverleners. De vraag van klanten neemt toe, waardoor er weer kans op betere rendementen is. Maar onderscheiden van de concurrentie is anno 2011 misschien wel moeilijker dan ooit. Hoe ondernemend zijn logistiek dienstverleners eigenlijk?

Top-100 logistieke dienstverleners 2011: ruimte voor ondernemerschap
Top 100 logistiek dienstverleners

Vooropgesteld, de Top 100 logistieke dienstverleners kent ook dit jaar geen grote verrassingen, maar er zijn toch een paar aardige bijzonderheden te melden. Allereerst hebben we twee nieuwe namen in de top drie. De twee grootste dienstverleners van ons land, DHL en TNT, staan dit jaar met hun belangrijkste divisies op de nummers 1 en 2, waarbij DHL Supply Chain onveranderd de lijst aanvoert. De nummer 2, TNT Post Pakketservices, heeft CEVA Logistics uit de top drie verdrongen en is wellicht een wat vreemde eend in de bijt. Het bedrijf specialiseert zich echter meer en meer in de sterk groeiende markt van e-commerce (webwinkellogistiek) en deze vermelding maakt de logistieke trend goed zichtbaar. De top drie wordt gecomplementeerd door DB Schenker, die als geïntegreerde dienstverlener intermodale transportdiensten en warehousing aanbiedt. Het bedrijf heeft hiermee een goede uitgangspositie voor het aanbieden van synchromodaal transport. Dit is nog zo’n trend die op het punt staat door te breken, dan weet u dat alvast voor de komende maanden. De derde en laatste verrassing in de top tien is de binnenkomst van SITA, de van oorsprong afvalvervoerder die meer en meer een geïntegreerde dienstverlener is op het gebied van duurzaam hergebruik.

   

Overnames en specialisatie

Anno 2011 bevat voor het eerst de top tien van logistiek dienstverleners in Nederland geen Nederlands familiebedrijf meer. Dat mag best even opmerkelijk worden genoemd. Aan de staart van de top tien is De Rijke Logistics teruggevallen naar nummer 12. Wim Bosman op nummer 10 is onlangs overgenomen door Mainfreight uit Nieuw-Zeeland. Het bedrijf heeft 1.450 werknemers in dienst.

  

De lijst bedrijven van nummer 11 tot en met 100 omvat een prettig diverse groep van logistieke dienstverleners, die leest als een staalkaart van de specifieke mogelijkheden die Nederland als logistiek topland biedt. Verschillende bedrijven hebben zich met succes gespecialiseerd in een deelmarkt, zoals Mondial Movers (verhuizingen), Kloosterboer (koel- en vries), De Rijke (bulkvervoer), Broekman Groep (automotive), J. van de Put (fresh cargo) en Schavemaker (ijzer/staal en steeds meer luchtvracht).

Andere bedrijven vervullen daarentegen een heel specifieke rol, zoals Flextronics (VAL/VAS-diensten), Centraal Boekhuis (boekendistributie) en Logicx (bergingsdiensten). De samenwerkingsverbanden in de logistiek zijn ook nog onverminderd sterk, met TransMission en DHB Logistics als vertegenwoordigers in de top vijftig. De overname van TDG door Norbert Dentressangle (doorgeschoven naar nr. 14) is juridisch nog net voor de deadline van dit overzicht rond gekomen, zodat de naam TDG uit de lijst is verdwenen. Dat geldt ook voor andere bekende namen, zoals De Klok Logistics.

  

Toch laten al deze dienstverleners met elkaar zien,dat ze meer en meer invulling geven aan het logistieke sectorhuis, waarbij VAL/VAS-diensten en ketenregie van groot belang zijn om blijvend onderscheidend vermogen op te bouwen. Uiteraard zijn daarbij de fysieke goederenstromen van, naar en door Nederland van groot belang, om zo goed mogelijk voeling te houden met wat er gebeurt aan de grond. Maar het echte geld zal de komende jaren waarschijnlijk verdiend worden met VAL/VAS en ketenregie.

 

Medewerkers en visie

Samen met het verzamelen van de gegevens voor dit overzicht hebben we dit jaar gesprekken gevoerd met tien logistieke dienstverleners uit deze toplijst en bedrijven die daar nog net buiten vallen. Groot en klein, familiebedrijf of multinational – alles door elkaar om zodoende een mooie dwarsdoorsnede van de sector in Nederland te krijgen. De gespreksthema’s waren divers. Zo kwamen de strategische visie, de rol van medewerkers, kostenbeheersing, duurzaamheid, innovatie, sociale media en groeipotentie allemaal aan de orde.

 

Over de eerste stelling ‘Maken de medewerkers nu echt het verschil?’ waren de dienstverleners het roerend eens: jazeker. Sommigen hebben een wat klinische benaderinge dan anderen: "Mensen in de logistiek zijn een hele belangrijke assets, die de kwaliteit van de dienstverlening maken of breken". Een deelnemer zei nog dat ze "hun producten moeten optimaliseren naar de wensen van de klant. Het product is het belangrijkste, maar de mensen brengen het en daarom zijn de mensen minstens zo belangrijk". Anderen verwezen naar een uitgebreid opleidingsprogramma, "niet alleen om vaardigheden aan te leren, maar ook voor zelfreflectie, om zelfkennis te ontwikkelen".

 

Over de tweede stelling ‘Kenmerk van ondernemerschap is vasthouden aan je strategische visie, ook bij een veranderende markt’, was veel meer discussie. De een zei: "Je moet je niet zomaar van je strategische visie af laten halen, maar als het omslaat in koppigheid gaat het te ver." Terwijl de ander meer nuanceerde met: "Anticiperend ondernemerschap is op de lange termijn aan de lijn vasthouden en op de korte termijn flexibel zijn – anders kom je van een koude kermis thuis!"

 

Kostenbeheersing en olieprijs

Dat in 2011 weer andere factoren dan kostenbeheersing een rol spelen in de markt, bleek bij stelling 3: ‘Kostenbeheersing staat nog steeds op nummer 1′ De reacties waren soms fel: "Oneens! Dit is erg 2009/2010 denken. Groei staat nu bovenaan wat niet betekent dat kostenbeheersing niet belangrijk is". En ook: "Creativiteit, verkoop en kwaliteit staan bij ons voorop, en kostenbeheersing behoort tot de automatische piloot". Toch is er bij een aantal nog steeds voluit erkenning van de grote rol van kostenbeheersing: "Kostenbeheersing blijft heel belangrijk – het is één van de redenen waarom wij zo’n financieel sterke positie hebben". Bovendien: "Het hoge loonkostenniveau in Nederland is een serieuze bedreiging, die kan leiden tot een verschuiving richting Oost-Europa voor een deel van de activiteiten."

 

Bij de vierde stelling legden we de mogelijkheid van een olieprijs van 250 dollar per vat voor. Het Rotterdamse Havenbedrijf rekent in een van haar recente strategische prognose met een dergelijke fors hogere olieprijs. Voor sommige dienstverleners was dit duidelijk nog een brug te ver: "Ik geloof niet dat een olievat zoveel gaat kosten. Wat er nu gebeurt, heeft weinig met schaarste te maken, maar is speculatief." Maar andere sectorgenoten zijn echter wel volop met de gevolgen bezig:  "Indikken van stromen en samenvoeging van distributie zijn dan van cruciaal belang om tegen aanvaardbare kostenniveaus goederen te blijven vervoeren. Dat biedt dus kansen te komen tot samenwerkingsverbanden". Bedreigend is ook, maar niet als concurrentie-element. "Iedereen heeft daar dan mee te maken. De ramp in Japan heeft een groter effect op het mogelijk verschuiven van supply chains. En zeker de stijgende grondstofprijzen voor voedsel. Dat blijft niet zonder gevolgen. De vraag is welke?"

  

Nederland en samenwerken

Zijn we als Nederland logistiek nog echt onderscheidend in Europa? De meeste dienstverleners vinden eigenlijk van wel en het nog niet zo slecht gesteld is met onze concurrentiepositie. "Maar ze zitten ons wel dicht op de hielen. Bij ons dreigt het gevaar van de remmende voorsprong. Nederland is van oudsher veel meer gericht op de wereldmarkt in distributie, terwijl Duitsland meer op de interne productiemarkt zit. We moeten oppassen!"

 

Twee dienstverleners laten een ander geluid horen. "Eigenlijk zijn we dat al lang niet meer. In Duitsland, Frankrijk en Polen zitten logistieke dienstverleners waar wij ons petje voor afnemen…". "Elders in Europa zijn binnenlandse markten veel groter en daar gebeurt heel veel op logistiek gebied. Met Rotterdam als grote haven moet Nederland het hebben van veel doorvoer. Maar hebben wij het daardoor beter voor elkaar?"

 

Samenwerken via win-win en gelijkwaardigheid is steeds meer een must. "Langzaam aan wordt er meer over gesproken, maar in de praktijk komt er nog weinig van terecht. Zeker aan de achterkant (gebruik van schip, trein) zou het heel goed beter kunnen." Onderlinge samenwerking tussen dienstverleners is nog geen vanzelfsprekendheid. "In niches misschien. Samenwerken maakt het lastig om consistentie aan de klant te bieden en om te innoveren. Want dan moet je over alles afstemmen."

  

Duurzaamheid en innovatie

Duurzaamheid is en blijft een belangrijk thema, maar ernaar handelen is niet altijd makkelijk. "Het is cruciaal, maar mag niets extra’s kosten, want zodra je komt met een kostenverhogende duurzame oplossing dan is het einde oefening!" "Er wordt altijd naar gevraagd, je komt er de eerste ronde mee door, maar het is nooit een ‘showstopper’ als het er op aan komt." Anderen zien wel een definitieve doorbraak: "Dit is nu enorm aan het kantelen. Bij tenders speelt duurzaamheid een belangrijke en onderscheidende rol". "Overigens hebben we ook intern onze duurzaamheidsdoelstellingen verankerd."

 

Dat biedt ruimte voor innovatie in de logistiek. De dienstverleners vinden allemaal dat dit in hun sector onvoldoende aan het licht komt. "Het beeld is zo, maar dat is niet terecht. Het wegtransport is zeer innovatief met ontwikkeling van LZV’s en met de ontwikkeling van CO2 neutrale DC’s".  "Nu zie je veel ontwikkelingen in zuinigere en milieuvriendelijkere motoren. De drempel voor echte investeringen is echter nog te hoog. Nederland zou een voortrekkersrol kunnen hebben door een netwerk van LNG pompen op te zetten." "Al onze panden zijn over op groene energie en waar mogelijk op LED-verlichting. Zo moeilijk is dat niet. Alleen weer een extra stap in het schoner maken van trucks en vliegtuigen zal best lastig zijn om te financieren."

  

Social media en groei

Twitter, Facebook, Linkedin. De logistieke ondernemers gebruiken dit regelmatig, maar zijn geen heavy users. Terughoudendheid overheerst: "We zetten wel bepaalde informatie weg via social media, maar het is geen informatiebron bijvoorbeeld over ons bedrijf of goederenstromen. Door social media ligt informatie op straat zonder dat je er regie over hebt – daar zul je ook rekening mee moeten houden." Maar ook: "Voor het werven van managers kan social media heel nuttig zijn. Als promotiemiddel wat minder." Bedrijven hebben ook het gevoel dat ze nog veel moeten leren: "Het staat nog in de kinderschoenenbij ons en in de hele sector". "Verwacht van ons geen pioniersrol op dit gebied."

  

Voor de komende vijf jaar staat groei als centraal thema op het verlanglijstje gegrift.  Er wordt flink tegen elkaar opgeboden: "20 procent groei in vijf jaar? We gaan voor een bovengemiddelde marktgroei van meer dan 25 procent." "Ons doel is 50 procent groei in 2016." Tegen die tijd hebben wij onze omzet verdubbeld." Sommigen geven ook aan hoe. "Ik verwacht dat we dan een aantal control towers in Europa erbij hebben gekregen en we nog meer managementactiviteiten dichtbij de klant kunnen uitvoeren". "Er zijn nog sectoren waarin best een rol kunnen spelen, dankzij onze schaalgrootte."

  

Kortom, de sector lijkt weer optimistischer en ondernemender nu de magere jaren achter ons liggen. Dat belooft wat voor de volgende editie van de Top 100 logistiek dienstverleners.

 

 

Reageer op dit artikel