artikel

Wat is advanced planning & scheduling (APS)?

Supply chain Premium

Wat is advanced planning & scheduling (APS)?

Advanced planning & scheduling staat voor software waarmee een wiskundige optimale planning kan worden uitgerekend. In dit artikel wordt uitleg gegeven over de technologie en de toepassing.

Wat is APS?

APS staat voor advanced planning & scheduling dan wel advanced planning system. Het is een term voor een softwarepakket dat wiskundige intelligentie in zich draagt waarmee ingewikkelde planningsproblemen kunnen worden opgelost. Het zijn doorgaans aparte softwarepakketten die gekoppeld kunnen worden aan een ERP-pakket. Een APS wordt meestal als een beslissingsondersteunend systeem gebruikt voor een menselijke planner. De bouwstenen van APS zijn zogenaamde solvers, modules die gespecialiseerd zijn in een bepaald type wiskundig probleem.

 

Waar kun je een APS voor gebruiken?

Een APS kan worden gebruikt voor het uitrekenen van een optimaal, gedetailleerd productieplan, rekening houdend met machinesrestricties (omsteltijden, capaciteit, benodigde operator skills, etc.). Er wordt dan ook wel over scheduling gesproken. Op hoger niveau kan een APS een optimale productieplanning maken over fabrieken of afdelingen heen, rekening houdend met capaciteit van een fabriek en/of transportkosten tussen vestigingen. Weer een andere toepassing bevindt zich in de transportplanning, bijvoorbeeld bij het toewijzen van ladingen aan transportmiddelen.

 

Wanneer heb je een APS nodig?

Bedrijven krijgen behoefte aan een APS als ze hun dagelijkse planning niet meer rond krijgen, als de puzzel te ingewikkeld wordt. Dit resulteert in verkeerde inschatting van levertijden en het overschrijden hiervan. Ook wordt in zulke situaties vaak inefficiënt gebruik gemaakt van de aanwezige middelen; de ene keer staan machines stil, de andere keer moet er halsoverkop worden overgewerkt. Een APS kan zich ook terugverdienen als er veel menselijke planners nodig zijn om handmatig een optimale planning te maken en te onderhouden.

 

Wie levert APS-software?

Binnen de APS-aanbodmarkt zijn er specialisten en generalisten. Specialisten zijn softwareleveranciers die zich puur op planning richten en hier een aantal specifieke producten voor aanbieden. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld OM-partners, Ortec en Quintiq. Twee bekende Amerikaanse aanbieders zijn i2 Technologies en JDA Software. Generalisten in APS-land zijn aanbieders die APS hebben geïntegreerd in een ERP-systeem, zoals Oracle en SAP. Het voordeel is dat bedrijven die deze software gebruiken geen interface tussen ERP en APS hoeven te bouwen. Wel is de planningssoftware van de generalisten generiek opgezet en dus niet voor iedere planningssituatie geschikt.

 

Wie kan APS implementeren?

Het implementeren van een APS is zeer specialistisch werk. Een, kleine verkeerde aanname of een parameter die verkeerd is ingesteld, en het planningsresultaat kan volledig de plank misslaan. Een implementatie moet gedaan worden door mensen die én verstand hebben van plannen én van wiskundig modelleren. De gespecialiseerde APS-leverancier hebben zulke consultants zelf in huis. Een leverancier als SAP heeft hier speciaal gecertificeerde partnerbedrijven voor.

 

Heb je een APS nodig als je al een ERP-pakket hebt?

De planning in een ERP-pakket is gebaseerd op MRP, material requirements planning, een techniek waarmee je op basis van de verwachte vraag naar eindproducten terugrekent hoeveel grondstoffen je nodig hebt en wanneer. MRP houdt echter geen rekening met beperkte productiecapaciteit, de beschikbaarheid van mensen met bepaalde skills of met volgorderestricties op machines. APS doet dit wel en komt dus met betere planningsvoorstellen.

 

Heb je met APS nog een menselijke planner nodig?

Het antwoord is ja. Een APS doet een voorstel maar een planner zal altijd moeten controleren of deze realistisch is. Ook kunnen er altijd situaties voorkomen waarin alleen een mens de beste beslissing kan nemen. Ook wordt een APS vaak gebruikt voor het doorrekenen van een mogelijke beslissing van de planner. In veel APS systemen bestaat de mogelijkheid om de planner te behoeden voor foutieve acties, bijvoorbeeld een te breed product op een alternatieve machine, door de actie onmogelijk te maken of door de planner te waarschuwen. 

 

APS berekent wachttijd

De leadtimes zoals die door MRP gebruikt wordt bestaan uit een bewerkingstijd en een wachttijd. De wachttijd is een schatting, omdat de werkelijke wachttijd met name afhankelijk is van de drukte op de werkvloer. Maar bij MRP is de wachttijd dus een input voor de planning, terwijl in de praktijk de wachttijd een output is van de planning. Een APS systeem biedt, indien juist gemodelleerd, een betere benadering, doordat hier de wachttijd ‘ontstaat’ bij het opstellen van het plan. Het is een gevolg van de volgorde van de werkorders op de machines.

 

Wat kost APS?

Dat hangt natuurlijk helemaal van de situatie af. De software staat erom bekend niet goedkoop te zijn. Grote implementaties waar meerdere APS-modules worden geïmplementeerd (bijvoorbeeld voor verschillende planningsniveaus) en waar meerdere vestigingen bij zijn betrokken kosten gemiddeld drie miljoen euro (Bron: bureau Berenschot). Dit zijn licentie- plus implementatiekosten. Bij kleinere implementaties voor bijvoorbeeld alleen scheduling liggen de kosten uiteraard veel lager. De licentiekosten kunnen in de orde van grootte van honderdduizend euro bedragen.

 

Lees ook: Wat is het verschil tussen ERP en APS (expertartikel)

 

Reageer op dit artikel