artikel

Is het gedaan met EDI?

Supply chain Premium

EDI (Electronic Data Interchange) is een taaie rakker. De Edifact-standaard voor elektronische berichtenuitwisseling bestaat al sinds de zeventiger jaren en is door de opkomst van nieuwe internettechnieken niet verdrongen. Nog niet althans. De keuze is wel een stuk groter geworden: Edifact, XML, ebXML, XBRL, OFX en nog een paar handenvol andere uitwisselingsstandaarden. Wat is anno 2006 de beste lijm voor de supply chain?

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 17 februari 2006.

“Het is nooit gedaan met EDI,” zegt Gerard Lamers gedecideerd. Lamers is manager van de afdeling standaardisatie van GS1 Nederland, de stichting die voor de Nederlandse markt het EAN-codesysteem en de elektronische berichtenstandaards voor Electronic Data Interchange (EDI) beheert. “EDI in zijn algemeenheid, in de zin van elektronische berichtenuitwisseling, blijft bestaan. Maar de technieken, waarmee dat gebeurt, ontwikkelen zich verder. Edifact is zo’n techniek en zal op den duur dan ook kunnen verdwijnen.”

Lamers verwacht overigens niet dat dit snel zal gebeuren. “XML is nu in opkomst. XML is toegankelijker voor de gebruikers en dynamischer in zijn toepassingsmogelijkheden, maar tegelijkertijd worden er nog steeds EDI-systemen op basis van Edifact geïmplementeerd. Ik denk dat beide technieken nog een hele tijd naast elkaar zullen bestaan.”

Stef Spaan, collega van Lamers en senior adviseur op dezelfde afdeling, vult aan: “Wat je wel ziet is dat kleinere bedrijven, die voor het eerst te maken krijgen met elektronisch zakendoen, voor XML kiezen. Edifact blijkt te complex voor kleinschalige situaties. De bouw is daar een goed voorbeeld van. De bouwsector wil meer aan innovatie doen en heeft besloten om dat met behulp van XML te gaan doen.”

Als Edifact en XML broederlijk naast elkaar optrekken is het wel de vraag hoe ze met elkaar kunnen communiceren. En of de daarvoor benodigde conversietools het er niet ingewikkelder op maken.

“Dat valt wel mee hoor,” relativeert Spaan. “In de traditionele EDI-wereld zijn veel software-ontwikkelaars actief. Die anticiperen op nieuwe ontwikkelingen en zullen de mogelijkheid om XML-berichten te ontvangen en te verzenden in hun EDI-applicaties inbouwen. Daarnaast zie je de laatste tijd ook dat de makers van bedrijfsbrede software XML gaan omarmen. Met een ERP-pakket dat XML kan importeren en exporteren heb je geen aanvullende software meer nodig.”

Nieuwe techniek

In de EDI-ontwikkeling is XML een nieuwe techniek. Wat komt er na XML?

Gerard Lamers: “Dat valt nu nog moeilijk te zeggen. XML zelf zal veranderen en de technologie natuurlijk ook. Kijk bijvoorbeeld naar RFID. Daarvoor wordt nu een nieuwe standaard ontwikkeld: het EPCglobal-netwerk. RFID is anders door de manier waarop je informatie ophaalt om het daarna beschikbaar te stellen. En dat hoeft niet per se via XML.”

Lamers en Spaan wijzen allebei op de onderliggende verschillen tussen de huidige EDI-standaard en de standaard, gebaseerd op XML. Spaan: “In het verleden vond logistieke communicatie plaats naar analogie van papieren documenten. Het was een documentachtige techniek. We spreken niet voor niets van ‘berichten’. Bij XML wordt minder vanuit documenten gedacht en meer vanuit bedrijfsprocessen. Door haar dynamische karakter sluit XML beter aan bij de transactiescenario’s binnen de bedrijfsprocessen. Bijvoorbeeld ten behoeve van bepaalde typen leveringen of orders.”

Lamers: “Het is aardig om te zien dat de standaards, die in het verleden tot stand kwamen, ontwikkeld zijn in een dialoog tussen afnemers en leveranciers. Door de nieuwe ontwikkelingen treedt de logistieke dienstverlener meer op de voorgrond. Hij wordt een steeds belangrijker schakel in de supply chain en kan nu meedenken en meebeslissen. Het is onze rol als GS1 om de verschillende partijen in deze processen te ondersteunen.”

“Omvangrijk”

Paul van Dongen, directeur van softwarebedrijf MP Objects in Rotterdam, gelooft dat de toekomst aan XML is. “Maar niet iedereen stapt over. De installed base van EDI-gebruikers is heel omvangrijk. De grote grote logistieke dienstverleners bijvoorbeeld hebben allemaal EDI- interfaces met andere bedrijven. Dat betekent dat we nog wel een aantal jaren met de Edifact standaard zullen werken.”

Van Dongen vindt dat geen probleem. Hij denkt dat heterogeniteit een kenmerk is van supply chains. “Het is lastig om één standaard af te dwingen. Want het is kenmerkend voor een keten dat je samenwerkt met anderen. En dat zijn vaak wisselende anderen. Korte life cycles dwingen tot verschillende soorten samenwerking. Dan heb je per definitie te maken met onderlinge verschillen. Ook binnen XML is het niet gelukt om tot één standaard te komen, daar heb je ook weer verschillende smaken en richtingen. Dat is ook niet zo’n punt. Je moet wel snel kunnen schakelen. Je moet zorgen dat je de standaarden van je zakenpartners aan kunt.”

Van Dongen waarschuwt tegen de gedachte dat XML zoveel makkelijker zou zijn. “Het oude Edifact-probleem bestaat nog steeds. De met elkaar communicerende partijen moeten namelijk nog steeds uitmaken wat ze waar neerzetten in een bericht. En wat dat betekent. Dat is een kwestie van semantiek. Dat los je met de opmaak van een bericht niet op.”

XML heeft wel een streepje voor op Edifact, meent van Dongen, omdat het over standaard regels beschikt voor de vertaling en validatie van berichten.”Voor vertalingen heb je XSLT’s en voor validatie XSD’s. Dat zijn open standaarden. In Edifact heb je daar ook wel specifieke tools voor, maar die zijn niet gebaseerd op open standaarden en het zijn er een heleboel. Werken met XML is dus overzichtelijker. Bovendien zijn koppelingen van XML naar XML een stuk sneller te realiseren dan koppelingen, waarbij geconverteerd wordt van de ene naar de andere standaard.”

Van Dongen raadt bedrijven aan om in elk geval een in house mogelijkheid te hebben om XML-berichten op te stellen en in te kunnen lezen. “Dat maakt het leven er een stuk gemakkelijker op.”

Nieuwe standaarden ziet hij nog niet aan de horizon verschijnen, maar wel signaleert hij de opkomst ‘ingebouwde’ workflows binnen de huidige standaarden. “Bedrijfsprocessen vormen nu het uitgangspunt. Daar worden dan verschillende berichten aan gehangen. Je ziet steeds vaker dat een setje XML berichten in combinatie met een bepaalde workflow een deel van de bedrijfs- processen afdekt.”

In de praktijk wordt niet dogmatisch, maar uiterst pragmatisch omgesprongen met interfaces, aldus van Dongen. “Je ziet van alles, uiteenlopend van comma separated flatfiles tot en met geavanceerde XML-workflows. Het is in wezen heel simpel: de sterkste partij trekt aan het langste eind. En als die toevallig nog met flatfiles werkt, jammer dan, maar dan zal je via flatfiles moeten communiceren.”

Techniek is middel”

Herman Bult is ICT-manager bij B&C International in Nunspeet. Het bedrijf assembleert rolgordijnen en andere raamdecoraties, die binnen een week worden uitgeleverd aan detaillisten, bouwmarkten en bouwprojecten in heel Europa.

Bult heeft een jarenlange praktische ervaring met elektronische gegevensuitwisseling en is tot de slotsom gekomen dat de onderliggende techniek eigenlijk niet zo interessant is. “Of een bericht nu via Edifact of XML is opgesteld, het maakt mij eerlijk gezegd niets uit. In de doe-het-zelf-branche wordt al sinds de jaren tachtig met Edifact gewerkt. Dat is destijds zo’n beetje afgedwongen door de grote bouwmarkten, zoals Intergamma en Praxis. Tussen deze bouwmarkten en de toeleveranciers vinden zo af en toe wel eens discussies plaats of bepaalde berichten onderhand niet beter naar XML kunnen worden omgezet, maar XML voegt hier eigenlijk nog weinig toe. Waar het om gaat is dat je gestructureerd communiceert en dat je dezelfde ge- gevens in dezelfde velden plaats als degene met wie je zaken doet. En dat natuurlijk volgens standaarden, die in een branche gelden. De techniek is daaraan ondergeschikt. Techniek is middel, geen doel.”

Onder het motto ‘putting the E in B&C’ heeft Bult de afgelopen jaren veel gedaan om de elektronische berichtenuitwisseling met zijn detaillisten – in Nederland alleen al 2.500 – te bevorderen. Dat is een zaak van lange adem gebleken.

Herman Bult: “Op dit moment maakt nog maar een fractie van onze detaillisten gebruik van elektronische berichtenuitwisseling. De mogelijkheid is er. Er is winkelsoftware beschikbaar, die EDI-berichten kan inlezen en verzenden. Dat is erg handig, want catalogusgegevens kunnen met een EDI-pricat-bericht automatisch in de winkeladministratie worden ingevoerd. Alle specificaties, prijzen, structuren, onderlinge relaties. Dat is enorm handig voor de winkelier, want die hoeft dat niet meer op te zoeken in van die dikke collectieboeken. Omgekeerd kunnen orders zo heel snel en foutloos aan ons worden doorgegeven. Maar ondanks deze voordelen is het een enorme klus om de winkeliers hiervan te overtuigen. We proberen dat nu samen met verschillende leveranciers en andere organisaties in de branche te doen, zoals de Stichting Meubel online Nederland van de Centrale Bond van Meubelfabrikanten. Het is een moeizaam proces, waar erg veel tijd in gaat zitten. EDI of XML maakt daarbij niks uit. Als er morgen winkeliers naar ons toekomen die zeggen: Ok, wij doen mee, maar dan wel met XML, dan begroeten we ze met open armen, want wij kunnen met allebei de technieken uit de voeten.”

EDI in soorten

EDI is de afkorting van Electronic Data Interchange. In het dagelijkse taalgebruik wordt de term echter meestal gebruikt om er de Edifact-standaard mee aan te duiden (Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport). Een andere EDI-variant is de EANCOM-standaard, die eveneens voor het zakenleven is ontwikkeld. Daarnaast zijn er verwante EDI-standaarden voor specifieke branches, zoals EDINE voor de energiemarkt. Meer informatie: http://www.gs1.nl/

 

EDI acroniemen

  • EDI (Electronic Data Interchange) Een stelsel van gegevens, die uitgewisseld worden tussen computers van verschillende bedrijven. De term wordt in het dagelijkse taalgebruik meestal gebruikt om er de Edifact-standaard mee aan te duiden.
  • Edifact (Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport). Standaard om elektronische berichten te definiëren. Een belangrijke bouwsteen in Edifact-berichten is het segment, een verzameling gedetailleerde gegevens met een bepaalde betekenis.
  • XML (eXtensible Markup Language) XML is een manier om gegevens gestructureerd vast te leggen. In XML-berichten worden niet alleen de kale gegevens, maar ook de betekenissen van die gegevens verstuurd.
  • ebXML (Electronic Business XML) XML-variant, die specifiek is bedoeld voor elektronisch zakendoen. Deze standaard is ontwikkeld onder auspiciën van Oasis (Organisation for the Advancement of Structured Information Standards) en de United Nations body for Trade Facilitation and Electronic Business (UN/CEFACT).
  • XBRL Variant vanm XML, die wordt toegepast voor financiële rapportages. De Nederlandse belastingdienst maakt er gebruik van voor de verwerking van elektronische aangiften.
  • OFX (Open Financial Exchange)
    Een XML-variant, die vooral in de financiële wereld veel wordt toegepast voor de uitwisseling van gegevens tussen banken, bedrijven en klanten via internet.
  • XSLT (Extensible Stylesheet Language Transformations) Standaard voor het omzetten van de informatie in een XML-document naar een ander formaat, of een anders gestructureerd XML-document.
  • XSD (XML Schema Definition) Standaard om de structuur van XML documenten te beschrijven

 

 

Reageer op dit artikel