artikel

Intelligente Agenten staan te trappelen

Supply chain

Softwaremodules die zich gedragen als menselijke wezentjes en gaan struinen in andermans ERP-systemen. Science Fiction? Helemaal niet, zeggen wetenschappers. ‘Want Google gaat ook in andere systemen zoeken naar informatie.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in IT Logistiek op 1 december 2003.

Ze hebben een hoog Science Fiction-gehalte, de Intelligente Agenten. Het lijkt ook zo onvoorstelbaar, een ‘stukje software’ met de eigenschappen van een mens. En bedreigend klinkt het natuurlijk ook. Menig IT-manager zal gruwelen van de gedachte dat een ander bedrijf een stel van die agenten kan sturen die daar een beetje ongecontroleerd in zijn bedrijfssysteem gaan zitten wroeten. ‘Zo raar is het idee helemaal niet’, zegt professor Jo van Nunen van de Erasmus Universiteit Rotterdam. ‘Vergelijk het met Google, die gaat ook in andere systemen zoeken naar informatie. Intelligente Agenten doen hetzelfde maar dan in systemen van partners, bijvoorbeeld een ERP-systeem, of systemen van onafhankelijke aanbieders op het net.’ 


Onderhandelen

Een Intelligente Agent is een softwaremodule die zelfstandig informatie kan vergaren, kan onderhandelen en kan reageren op gebeurtenissen. ‘Het is een vervolgstap in het object-georiënteerd denken’, zegt Marco Melis van Initi8, een consultancybedrijfje dat een aantal concrete projecten deed met de nieuwe technologie. ‘De software is extreem modulair opgebouwd. De programmeur leert een module hoe deze met andere modules moet communiceren. Tijdens het proces blijkt pas tot wat voor resultaat dat leidt.’

De technologie is zo nieuw, er is nog niet eens een afkorting voor. Insiders praten over agents, op z’n Engels uitgesproken. Afgelopen zomer was er een workshop op de Erasmus-universiteit waarin wetenschappers aan het bedrijfsleven lieten zien wat er zoal mogelijk is. ‘De meeste toepassingen bevinden zich momenteel nog op B2C-vlak’, vertelt universitair hoofddocent Jos van Hillegersberg. ‘Er zijn al sites voor het boeken van vluchten bij luchtvaartmaatschappijen waarbij agents de goedkoopste vlucht zoeken. Deze gaan daadwerkelijk zoeken op de sites van de vliegtuigmaatschappijen, daar zit dus geen tarievendatabase of zoiets achter.’

Het idee van software die zelfstandig informatie kan vergaren en kan onderhandelen lijkt geknipt voor toepassingen in de logistiek. Een sector immers waar veel zaken moeten worden afgestemd en waar veel tijd en energie verloren gaat in het uitwisselen van informatie via fax, telefoon en e-mail. Van concrete toepassingen is in deze sector echter nog geen sprake. Wel zijn er door universiteiten en instellingen als TNO en Connekt al diverse studies gedaan naar potentiële mogelijkheden. Dit heeft onder andere tot projecten geleid als Approach in de Rotterdamse Haven en Deal, waarin bedrijven zoals Vos Logistics, Post Kogeko en Groeneveld participeren.


Invoegstrook

De wetenschappelijke wereld is ervan overtuigd dat de agents een grote rol in de logistiek kunnen spelen. Simulatiestudies worden ingezet om dit aan te tonen. Hans Moonen, die binnen het Deal-project promotieonderzoek doet, demonstreert tijdens de workshop bijvoorbeeld hoe agents een transportorder kunnen afhandelen. ‘De agent van de opdrachtgever ‘informeert’ bij de agent een van potentiële vervoerder of deze transportcapaciteit beschikbaar heeft’, vertelt hij, wijzend op z’n presentatiescherm. ‘Om deze vraag te beantwoorden heeft de transport-agent toegang tot het systeem van de vervoerder.’

Als de transportorder is vergeven doet zich een incident voor. ‘De vrachtauto die de zending gaat ophalen heeft vertraging’, stelt Moonen hypothetisch. Hij laat nu zien hoe het agent- systeem van de vervoerder contact maakt met het systeem van de afnemer om te ‘vragen’ of de zending ook een uurtje later kan worden opgehaald. En zo gaat Moonen nog een tijdje door, tot uiteindelijk de transportorder geheel automatisch, dus zonder bemoeienis van de mens, administratief is afgehandeld.

Een andere mogelijke agent-toepassing die tijdens de workshop wordt gedemonstreerd, is verkeersmanagement, ontwikkeld door TNO. Agents worden in dit model ingezet om de verkeersdrukte in goede banen te leiden. ‘De agent van de invoegstrook onderhandelt met de agent van de hoofdweg hoeveel auto’s hij door mag laten zodat er net geen file ontstaat’, vertelt Ronald van Katwijk (TNO) als hij het simulatiemodel demonstreert.


Kenniscentrum

Ook vanuit de consultancywereld is er inmiddels belangstelling. ‘Er wordt kennis opgebouwd’, vertelt Luc Scheidel van consultancybureau Cap Gemini Ernst & Young (Cgey). ‘In Oostenrijk hebben we er een kenniscentrum voor ingericht.’ Ook Scheidel kan nog geen concrete implementaties noemen. ‘De projecten zitten nog in een proof of concept-stadium.’

De resultaten hiervan zijn veelbelovend. Scheidel geeft een voorbeeld van een agents- project dat Cgey bij een grote, Europese logistieke dienstverlener heeft uitgevoerd. ‘We hebben daar een gedeelte van hun zendingen genomen en die in een simulatie nagespeeld alsof ze met behulp van agents zouden zijn gepland. Resultaat: binnen een paar seconden hadden de agents al een planning die kwalitatief net zo goed was als de echte planning.’

Van een volgende fase van het project is het nog niet gekomen. ‘We zouden nu kunnen gaan schaduwdraaien, maar dat is helaas nog niet mogelijk. Je kunt de technologie namelijk pas in de praktijk gaan inzetten als een bedrijf zijn executie-systeem perfect op orde heeft. Een normaal planningspakket maakt bijvoorbeeld één keer per dag een planning op basis van een dump uit het ERP-systeem, bij agents ligt dat gevoeliger. Die moeten continu toegang hebben tot de executie, en dat stelt hoge eisen aan de interfaces’, aldus Scheidel.


Het begin

Voordat de Intelligente Agenten daadwerkelijk aan de slag kunnen in de logistiek, is het wachten tot het bedrijfsleven over zijn schroom heen raakt. Na afloop van de workshop in Rotterdam konden de aanwezige bedrijven aangeven waar ze binnen hun bedrijf mogelijkheden zagen om agent-technologie in te zetten. ‘Daar zijn een aantal interessante ideeën uit voortgekomen’, vertelt Hillegersberg. ‘Met een aantal zijn we inmiddels zover dat we concrete projectvoorstellen mogen gaan initiëren. Deze workshop was maar het begin.’

Wat is een Intelligente Agent?

‘Agenten kunnen worden gedefinieerd als autonome software-modules die zelf (vooraf gedefinieerde) taken kunnen uitvoeren binnen een bestaand bedrijfssysteem of binnen een netwerk van bedrijfssystemen. Ze zijn in staat te identificeren, te optimaliseren en te anticiperen. Agenten kunnen worden gedefinieerd als digitale assistenten. Als deze assistenten een zeker lerend vermogen in zich hebben, worden ze Intelligente Agenten genoemd.’

Bron: Intelligent Agents in supply chains, rapport naar aanleiding van een onderzoeksproject van Connekt uitgevoerd door TNO Inro, Erasmus Universiteit Rotterdam en A&S Management. Het rapport is te downloaden op www.connektrack.nl

Aanbieder Agent-technologie 

Softwareleveranciers die technologie voor Intelligente Agenten bieden:

Acklin: www.acklin.nl

Agentis: www.agentissoftware.com

Almende-ASK: www.ask-cs.com

Computer Associates: www.ca.com

 

Reageer op dit artikel