artikel

Retourlogistiek witgoed vrijwel vlekkeloos

Supply chain

Tegelijk met de inwerkingtreding – twee jaar geleden – van het verbrandings- en stortverbod van elektrische huishoudelijke apparaten, is in Nederland een uitgekiend ophaalsysteem voor afgedankt wit- en bruingoed ingevoerd.

Tegelijk met de inwerkingtreding – twee jaar geleden – van het verbrandings- en stortverbod van elektrische huishoudelijke apparaten, is in Nederland een uitgekiend ophaalsysteem voor afgedankt wit- en bruingoed ingevoerd.

Projectgegevens
Bedrijfsnaam: Nederlandse vereniging Verwijdering Metalektro Producten   Leverancier/dienstverlener:
Plaats: Schiphol-Rijk  
Branche: detailhandel   Bedrijfsgrootte:
Bedrijfstype:   Datum ingebruikname:
Productnaam:  

Dat dit retoursysteem logistiek en organisatorisch goed in elkaar moet zitten, wordt duidelijk als je cijfers van de verschillende retourstromen bekijkt. Alleen al in 1999 werden zo’n slordige 460.000 koel- en vriesapparaten, 136.000 (af)wasmachines, drogers en fornuizen en 132.000 tv’s ingezameld en verwerkt. De organisatie van de retourstromen van gebruikt wit- en bruingoed is in handen van de Nederlandse vereniging Verwijdering Metalektro Producten (NVMP). Activiteiten van de NVMP worden gefinancierd uit de verwijderingsbijdrage die consumenten betalen bij aanschaf van nieuwe elektrische en elektronische apparatuur. De verschillende vervoerders ontvangen van de NVMP orders voor het uitvoeren van transporten. In 1999 waren dat er meer dan 10.000.

     

Apart dc voor retourstromen

Schiphol-Rijk – Zo voorzichtig en behoedzaam magazijnmedewerkers de dertig distributiewagens van BCC (elektro-speciaalzaken) de ene dag volladen met nieuwe (af)wasmachines, drogers, ijs- en vrieskasten, zo ruw en rap slepen chauffeurs en bijrijders de oude ‘beestjes’ de dag erna vanuit hun distributiewagens naar één van de vier gereedstaande containers in het retour-dc. Chris Hoogeveen, logistiek manager bij BCC, vertelt: “We zitten sinds juli 2000 in dit speciaal voor ons ontworpen pand. Gezien de steeds groter wordende retourstroom van wit- en bruingoed is het nodig hier een aparte plek (10.000 vierkante meter) voor in te ruimen. Wij willen de retourstroom namelijk gescheiden houden van de bij ons opgeslagen nieuwe producten. Vuil en water kunnen daar immers behoorlijke schade aanrichten.”

          

Los van de bouw van het retour-dc kost de retouroperatie BCC handenvol geld. Hoogeveen: “Doordat tegenwoordig ruim 40 procent van onze klanten – voor 1 januari 1999 was dat circa 25 procent – afgedankte apparaten mee teruggeeft (op jaarbasis een slordige 80.000 stuks, waarvan 60 procent witgoed), zijn we aanzienlijk meer tijd kwijt aan handling bij de klant thuis en in de wagens. Want om te kunnen laden en lossen, moeten de apparaten, zeker als de wagen nog vol is, regelmatig heen en weer geschoven worden. Per wagen kunnen we dan ook zeker zo’n 10 procent minder klanten bedienen. En dat betekent dat we genoodzaakt zijn 10 procent meer wagens en personeel de weg op te sturen.”

       

De vier containers die aan de laadperrons van het retour-dc van BCC worden volgeladen met oud witgoed, zijn van het regionaal overslagstation (ROS)-Amsterdam, één van de in totaal 65 regionale overslagstations die ons land telt en waar de ingezamelde apparaten worden gesorteerd op soort en op afroep, en getransporteerd naar één van de gespecialiseerde verwerkingsbedrijven. ROS-Amsterdam haalt de volle containers iedere ochtend op en zet er lege voor in de plaats.

           

Lege vrachtwagens een must bij retourvrachten

Lienden – Voor detaillisten die niet zijn aangesloten bij een detailhandelsketen en dus niet zoals alle BCC-filialen beschikken over transport en een centraal dc voor gebruikt witgoed, verzorgt transportbedrijf Vonk uit Lienden boven de grote rivieren het fijnmazige transport van de detaillist naar ROS. Vonk verzorgt van huis uit de distributie van onder meer elektrische huishoudelijke apparaten van de fabrikant naar de detailhandel. Op het oog dus een kleine stap om op de terugweg oud witgoed mee te nemen. Volgens directeur Eef Vonk gaat dat echter niet zo gemakkelijk. Hij legt uit: “Nieuw en oud gaat nooit samen in ons deel van de keten. Stel dat wij een paar gebruikte wasmachines in de wagen zetten naast een paar nieuwe en dat er – zoals vaak het geval is – nog water uit de slang van zo’n oud apparaat komt, dan worden de nieuwe apparaten zeker nat en vies. Op het moment dat je die apparaten direct, zoals BCC doet, bij de consument aflevert, is dat geen probleem. Wij leveren die apparaten echter af aan de detailhandel en wie weet hoe lang die machines daar nog ingepakt staan. Vuil en vocht zijn in dat geval enorm schadelijk. Vandaar dat wij onze wagens eerst helemaal leegrijden alvorens we retourvrachten oppikken. Hierdoor kan het gebeuren dat je twee keer op een dag bij dezelfde detaillist komt en dus wat meer tijd kwijt bent. Dat is dan maar zo. Het is aan de planner die ritten toch zo efficiënt mogelijk te laten verlopen.”

       

Op het moment dat de wagens met hun retourvracht terugkomen, worden alle goederen gesorteerd op productgroep en overgeslagen in verschillende containers van de Van Gansewinkel Groep die hier klaarstaan. Koel- en vriesapparatuur en (af)wasmachines en drogers gaan namelijk in aparte containers. Bij elkaar gaat het hier om zo’n tien tot twaalf containers per dag.

               

Tekorten aan containers

Maarheeze – Zoals Vonk het fijnmazige vervoer van afgedankt witgoed boven de rivieren verzorgt van detaillist naar ROS, zo doet de Van Gansewinkel Groep dat met drie kleine bakwagens beneden de grote rivieren. Maar daar blijft het niet bij. Want wil je de cirkel rond krijgen en gebruikt witgoed milieuvriendelijk verwerken, dan moet het vanaf de 65 regionale overslagstations verder worden vervoerd naar de verwerker. Tot nu toe voert Van Gansewinkel deze bulktransporten uit. Han Hoogers, uitvoerend directeur van Hoogers Transport, onderdeel van Van Gansewinkel, vertelt: “Ondanks het feit dat het hier om een grootschalig project gaat, is het wel een simpel project. Voor ons is het zaak bij alle regionale overslagstations volle en reeds op product gesorteerde containers op te halen en er lege voor in de plaats te zetten. De volle containers bieden we vervolgens aan bij de verschillende verwerkers. Voor ons zit ‘m vooral daar vaak de bottleneck. Het komt namelijk nogal eens voor dat er bij een verwerker storing optreedt en containers daardoor langer dan afgesproken niet-gelost blijven staan en wij dan met een tekort aan containers zitten. Stagneert het lossen een halve dag, dan komen wij toch al snel vijftien containers tekort.”

           

Van Gansewinkel heeft in het kader van dit project zo’n 400 containers in omloop. De omloopsnelheid is verschillend, bij het ene ROS is een container al na een dag vol en bij het andere pas na een maand. Dagelijks rijden er twaalf wagens van Van Gansewinkel af en aan om de tientallen containers op te halen en te plaatsen. Per dag gaat het daarbij om circa dertig containers voor koel- en vriesapparatuur en vijf containers voor (af)wasmachines, drogers en fornuizen. Daarnaast zijn er nog eens zes containers onderweg voor bruingoed, zoals televisies en video’s.

         

Recyclen tot hoogwaardige grondstoffen

‘s-Gravendeel – Eenmaal aangekomen bij de verwerker, blijft er van de gebruikte apparaten al snel geen spaan meer heel. Bij HKS Metal in ‘s-Gravendeel weet men daar alles van. Bij dit bedrijf verwerkt men ferro en non-ferro-schroot tot hoogwaardige grondstoffen. Henk van Elk, account manager bij HKS Metal, legt uit: “Wij controleren allereerst of er tussen het groot witgoed dat wij verwerken, zoals wasmachines en drogers, geen afwijkend materiaal zit, zoals koel- of vriesapparatuur. Dat mogen wij namelijk niet verwerken. Na de ingangscontrole worden de apparaten gewogen, zodat we precies weten hoeveel ton we verwerken. Vervolgens gaat alle apparatuur in de shredder. Dit is een machine waarin al het materiaal wordt geplet en door ronddraaiende hamers verkleind wordt tot stukjes van 10 à 12 centimeter, én gesorteerd wordt op ferro en non-ferro-stromen. Hierna gaat het non-ferro (koper, aluminium, roestvrij staal) naar Eddy Current, een sorteermachine die het non-ferro verder magnetisch uit elkaar haalt. Uiteindelijk wordt het gerecyclede materiaal als grondstof verkocht voor hergebruik aan de staal- en metaalindustrie.”

         

In totaal komen er bij drie shreddervestigingen van de vijf HKS Metal-schrootverwerkingsbedrijven (in ‘s-Gravendeel, Zwartsluis en Amersfoort) duizenden tonnen witgoed binnen voor recycling. Dit wordt in tientallen containers van vier à vijf ton dagelijks aangeleverd door de bij dit retoursysteem betrokken transportbedrijven zoals Vonk en Van Gansewinkel. “Om ervoor te zorgen dat deze transportbedrijven de afgedankte apparatuur snel kunnen lossen, hanteren we ruime openingstijden, van 06.30 tot 19.00 uur. Ze kunnen hierdoor voor de files vertrekken en meerdere keren per dag bij ons materiaal aanleveren”, aldus Van Elk.

          

Kader bij artikel:

De keten

Logistieke optimalisatie kan niet meer zonder een ketenbenadering. Maar logistieke ketens zijn niet allemaal hetzelfde. In een serie artikelen lopen we de verschillende schakels van een specifieke keten langs op zoek naar eigenaardigheden. In deze aflevering: retourlogistiek witgoed.

Reageer op dit artikel