Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 23 september 2011.

 In de logistiek zullen we deze ontwikkeling ook gaan doormaken. Teveel wordt er in de logistiek nog alleen naar de bal gekeken in plaats van naar het hele speelveld. Strategische positionering verhoogt de kans op een mooie voorzet.

Op kleine schaal zijn er al aardige initiatieven, zoals bijvoorbeeld een website waarop de klant aangeeft wat de afzender, bestemming, afmetingen en gewicht van een te versturen pakket zijn, waarna de website de verschillende expressdiensten (TNT, DHL, UPS, etc.) netjes op een rijtje zet voor wat betreft prijs en aflevertijden. Ieder pakketje kiest zo zijn eigen weg. Elke keer weer. Een idee als dit is niet alleen aantrekkelijk voor de afnemer van de diensten, maar ook voor de vervoerders, want zij kunnen langs deze weg namelijk precies die pakketjes krijgen, die ze het liefste willen transporteren. Mits zij natuurlijk de juiste prijs bieden aan de klant.

Momenteel staat dit fenomeen nog in de kinderschoenen, maar als het zich wat verder ontwikkelt, kunnen we toegroeien naar een volwaardig systeem met dynamische transporttarieven voor pakketvervoer. Vergelijk het met de prijzen voor vliegtuigstoelen. Door slim het tarief te laten afhangen van bijvoorbeeld de beladingsgraad van de specifieke vrachtwagen waarin dat pakket vervoerd zou moeten worden, kan de beslissing van de klant beïnvloed worden. En langs die weg kan gewerkt worden aan beter gevulde vrachtwagens, net zoals de luchtvaart werkt aan hoge bezettingsgraden van vliegtuigstoelen.

Het idee is even wennen, maar is het niet beter om die ene pallet waarvoor je een hele vrachtwagen zou moeten inzetten, door de concurrent te laten vervoeren die op hetzelfde traject nog capaciteit over heeft? Dat is geen kartelvorming, of zelfs maar samenwerking. Dat is een landelijke strategie waarbij de vervoerders én de klanten én het milieu iets te winnen hebben. Met een systeem van dynamische tariefstelling zorgen de klanten vanzelf dat de beste keuze gemaakt wordt, zonder dat daar ingewikkelde overkoepelende coördinatie voor nodig is.

De keeper gaat dan keepen, de verdediger verdedigen. Ieder doet waar hij goed in is. En samen speel je dan binnen de kortste keren in de eredivisie in plaats van in de hoofdklasse.

prof. dr. Kees Jan Roodbergen, is hoogleraar Kwantitatieve Logistiek aan de RUG (Rijksuniversiteit Groningen)