De Spaanse winkelketen Zara is in staat om binnen twee tot drie weken kleding te ontwerpen, te produceren en in de winkels te krijgen. Dankzij dit concept boekte het bedrijf vorig jaar een, voor de modesector, ongekende winst van 10 procent. De winkelketen opende in Zaragoza een nieuw Europees dc.

Zara veroverde de laatste decennia de markt met hippe en toch betaalbare mode. Inmiddels zijn er ruim duizend Zara-winkels in geheel Europa geopend.

De Spaanse keten maakt onderdeel uit van het Inditex-concern, dat in 2006 ruim 8 miljard euro omzet en 1 miljard euro winst behaalde.

Het nieuwe Europese dc in Zaragoza speelt als cross-dock center een cruciale rol in deze ‘fast fashion’, en is uitgerust met state-of-the-art sorteerinstallaties.

Giga dc

De aankomst bij het Europese distributiecentrum (EDC) in Zaragoza maakt al nieuwsgierig. Het EDC ligt midden in het nagelnieuwe logistieke bedrijvenpark Plaza in Zaragoza, en kent een oppervlakte van 135.000 vierkante meter, oftewel 14 voetbalvelden.

Er wordt in een groot deel van het distributiecentrum op twee etages gewerkt. Dit is nog niet genoeg, want door de snelle groei van Zara wordt er nog eens 60.000 vierkante meter bijgebouwd.

Het Europese distributiecentrum verwerkt jaarlijks ruim 25.000 verschillende ontwerpen, die voor eenderde deel in dozen en tweederde deel hangend worden verwerkt. De dozen met kleding komen van overzee, terwijl 80 procent van de hangende fashion uit Spanje en Portugal komt.

Meer dan de helft van de verwerkte kleding is voor vrouwen (60 procent), het overige deel bestaat uit mannen (30 procent) en kinderkleding (10 procent).

Een groot deel van het EDC wordt in beslag genomen door twee immense sorteerinstallaties: één voor de dozen en één voor de hangende kleding.

Kleding in dozen

De meeste basic fashion, zoals t-shirts, ondergoed en sokken, komt in dozen aan. Zara heeft al zijn leveranciers opgelegd om met twee soorten standaarddozen te werken: 30 en 60 centimeter hoog.

De kleding in dozen blijft gemiddeld twee weken in het EDC. De opslag van de dozen vindt voor het overgrote deel plaats in het mini load gebied. Dit deel van het gebouw is 23 meter hoog, en kan 135.000 dozen bevatten met in totaal 7 miljoen kledingstukken. De dozen worden dynamische gealloceerd, en vijf volautomatische kranen voeren het orderverzamelen uit.

Opmerkelijk is dat Zara naast de vijf kranen over drie etages 15 manuele picking locaties heeft. Hier kunnen werknemers in principe alle picking activiteiten uitvoeren die de kranen ook doen, maar dan sneller.

Zara heeft hiervoor gekozen om niet te afhankelijk te zijn van de kranen.

En het werkt, want in vier jaar is er nog geen levering gemist.

Als de dozen gepickt zijn, gaan ze via de sorteerinstallatie naar het uitslaggebied. Er kunnen hele dozen naar de winkel gestuurd worden, maar verreweg de meeste kleding wordt met de hand op 20 werkstations uitgepakt en per stuk aan de individuele sorter gevoed. Zo belanden de gevouwen kledingstukken in het sorteercentrum uiteindelijk in individuele dozen per winkel. Deze gevulde dozen worden door een operator vrijgegeven en naar het uitslaggebied gestuurd, waarna een nieuwe doos gevuld kan worden. Interessant hierbij is dat lege dozen aan een hangrail vlak boven de operators worden aangevoerd, de operator hoeft alleen maar naar boven te reiken om een nieuwe doos te pakken.

Hangende fashion

Het meest imponerende deel van het EDC is het gebied, ingericht voor de hangende fashion. Door het hele distributiecentrum loopt op twee etages voor honderden kilometers aan hangrail waaraan miljoenen kledingstukken op kledinghaakjes wordt getransporteerd, gebufferd en opgeslagen.

De inslag vindt plaats aan één van de vele docks, waar een telecopische arm de vrachtwagen ingestuurd kan worden. De kleding wordt hier in blokken aan gehangen, en per blok wordt er een grote barcode aan gehangen. Zara werkt niet met RFID, omdat dit vooralsnog te duur en omslachtig is met miljoenen kledingstukken die moeten worden getagd.

Eenmaal uit de wagen belandt de kleding snel op de ‘slagader’ van de operatie, waarlangs de kledingstukken naar de buffer op de begaande grond of de voorraad op de eerste etage wordt geleid. De kleding in de buffer blijft een tot twee dagen in het EDC, terwijl de voorraad gemiddeld twee weken in het EDC verblijft.

45 minuten

Alle kleding worden dynamisch gealloceerd op de buffer- en voorraadlocaties, zo kan zo flexibel mogelijk gewerkt worden. Om een idee te geven van de grootte van de operatie: de kleding is gemiddeld zo’n 45 minuten onderweg naar de voorraadlocaties op de eerste etage.

De uiteindelijke sortering vindt plaats via zes sorters die de fashion per winkel uitsorteren en naar het uitslaggebied transporteren.

Last but not least is het uitgaande transport naar de Zara-winkels. Elke vrachtwagen bedient gemiddeld tweemaal per week acht winkels. De vrachtwagens worden dan ook zo optimaal mogelijk beladen met circa 25.000 kledingstukken per uitgaande rit.

Belangrijkste les

Het opmerkelijke van dit distributiecentrum is dat state-of-the-art logistieke handling- apparatuur wordt gecomplementeerd met relatief veel manuele arbeid. Hiervoor is gekozen om de efficiency van automatische operaties te combineren met de flexibiliteit van menselijke arbeid, en niet te afhankelijk te worden van technologie. Ondanks deze combinatie lopen er toch weinig mensen rond in dit enorme EDC. De enorme sorteerinstallaties voor dozen en hangende kleding vormen de blikvanger!

Kader bij artikel:

FAST FASHION ALS SLEUTEL TOT EEN GEZOND RENDEMENT

Hoe weet Zara met haar relatief dure productie in Spanje en Portugal toch tot een gezond rendement van 10 tot 15 procent per jaar te komen?

Het antwoord op deze vraag kan worden gevonden in de duizend Zara-winkels. Elke twee weken wordt bijna de helft van het assortiment in deze winkels vernieuwd, waarbij met de wensen en ideeën van de store manager uitdrukkelijk rekening wordt gehouden.

De fashion wordt in kleine series geproduceerd, en het komt vaak voor dat een serie maar aan een beperkt aantal winkels wordt beleverd. Dit alles zorgt ervoor dat de geleverde fashion vaak snel wordt verkocht, en dat de gemiddelde Zara-winkel twee tot driemaal vaker per jaar door de consument wordt bezocht dan die van de concurrenten.

Dit resulteert in veel minder kleding die in de uitverkoop gaat: slechts 10 tot 15 procent in plaats van de 25 tot 30 procent bij de concurrentie. Dit betekent dat Zara veel extra marge boekt, die groot genoeg is om de hogere productie- en grondstofbufferkosten te financieren.