Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in LogistiekKrant, juli 2000.

Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Als voor geen andere branche gaat dit gezegde op voor de hightechindustrie. Voor halfgeleiderfabrikanten en –verwerkers zoals Siemens, Intel en Motorola is de ‘time to market’ van nieuwe producten essentieel. Om zo snel mogelijk met de productie van nieuwe processors en mobiele telefoons te kunnen starten, vragen deze bedrijven hun toeleveranciers om steeds snellere levertijden. Eén van die toeleveranciers is Fico Trim & Form Systems. Dit bedrijf uit Duiven ontwerpt en produceert klantspecifieke machines voor het losknippen van chips en het ombuigen van de daaraan vastzittende stroomdraden. “Deze markt is erg hectisch”, beaamt Hans Niels, manager inkoop en logistiek bij Fico. “Onze klanten vertrouwen erop dat we beloftes nakomen.”

Lage leverbetrouwbaarheid

In het verleden had Fico moeite met het nakomen van beloftes. Twee jaar geleden liet de leverbetrouwbaarheid te wensen over en was de gemiddelde doorlooptijd een half jaar. Belangrijkste oorzaken waren tussentijdse veranderingen in klantspecificaties en het ontwerp. Dat een groot deel van het ontwerp en de productie werd uitbesteed, maakte het in de hand houden van de leverbetrouwbaarheid en de doorlooptijden er niet eenvoudiger op. “Het probleem is dat hier weinig fijnmechanische bedrijven zijn die over een goede logistiek beschikken”, ondervindt Niels.

Omdat er wat moest gebeuren, bracht Niels op aanraden van de toenmalige directeur een bezoek aan München. Daar is onder de naam Wassermann een adviesbureau gevestigd met een eigen filosofie over supply chain planning. Ter ondersteuning van die filosofie had Wassermann het simulatiepakket WAY ontwikkeld. Dat bleek perfect aan te sluiten op de wensen van Fico, zodat verder kijken onnodig was. Begin 1998 startte Fico de implementatie van Wassermann’s filosofie en software. Midden 1999 was de interface met het pas geïmplementeerde Baan IV gereed. Sindsdien is de leverbetrouwbaarheid verdubbeld, de doorlooptijd teruggebracht naar 14 weken en productiviteit gestegen met 10 procent.

Actief meeplannen

De manier waarop Wassermann omgaat met zaken als materiaal- en capaciteitsplanning, is sterk beïnvloed door de bottlenecktheorie van Eli Goldratt. Met WAY wordt het werk niet ingedeeld naar de beschikbare capaciteit, maar de capaciteit ingedeeld naar de hoeveelheid werk. Als Fico capaciteit tekortkomt om aan de wensen van klanten tegemoet te komen, moet het bedrijf meer uitbesteden. Is er capaciteit over, dan wordt die gebruikt voor opleiding van medewerkers, onderhoud van machines of snipperdagen.

Voor Fico was de mogelijkheid van decentraal plannen één van de belangrijkste voordelen van Wassermann’s filosofie. Wanneer een team van engineers vergadert over de voortgang van een project, kunnen voorgedragen oplos-singen voor planningsproblemen direct met het simulatiepakket WAY getoetst worden. Niels: “Overeenstemming over de planning ontstaat alleen als betrokkenen die kunnen beïnvloeden. Natuurlijk blijft er één eindverantwoordelijke, maar het hele bedrijf plant actief mee. Dat is de basis voor een hoge leverbetrouwbaarheid.”

Maar ook ná de planning legt Wassermann een deel van de verantwoordelijkheid bij de medewerkers. Het pakket WAY maakt geen gedetailleerd productieschema, maar plant in tijdvensters. De mensen op de werkvloer krijgen werk voor een paar dagen tegelijk, waarna ze zelf binnen die paar dagen de volgorde van hun werkzaamheden kunnen bepalen. “Die mensen weten zelf wel wat de beste werkwijze is”, ervaart Niels. “Dat weten ze beter dan iemand die van afstand staat toe te kijken.”

Kader bij artikel:

Otto Wassermann

Wassermann is in 1984 opgericht door Otto Wassermann, een werktuigbouwkundige uit München. Op basis van jarenlange ervaring in ontwikkeling en implementatie van bedrijfssoftware heeft Wassermann een eigen filosofie ontwikkeld over productieplanning en voorraadbeheer. De basis is de stroom van goederen en orders door het hele bedrijf, door Wassermann voorgesteld als een pijpleiding. Idealiter bevat die pijpleiding geen vernauwingen (te weinig capaciteit) die de doorstroming bemoeilijken en geen verwijdingen (overcapaciteit) die zorgen voor opeenhoping. Beide zorgen voor een onnodige verlenging van de doorlooptijd en onnodige voorraadvorming, aldus Wassermann in zijn boek The Intelligent Organization. Het kost minder tijd en geld om dergelijke knelpunten vooraf te elimineren dan achteraf de gevolgen ervan af te handelen. Een goed middel om vooraf knelpunten te identificeren is een computersimulatie uitvoeren. Daarvoor heeft Wassermann het supply chain simulatie-pakket WAY ontwikkeld. Zo’n zeventig bedrijven gebruiken dat pakket. Ook andere Nederlandse bedrijven dan Fico hebben inmiddels belangstelling getoond.

Kader bij artikel:

Supply chain simulatie

• Doorlooptijd bijna gehalveerd

• Leverbetrouwbaarheid verdubbeld

• Bedrijf plant actief mee

• Capaciteit ingepland naar hoeveelheid werk

• Detailplanning in tijdsvensters