Niet kijken bij het achteruitrijden blijft de hoofdoorzaak van de enorme berg ongelukken met hef- en magazijntrucks. Dit is de conclusie na de analyse van de ongevalsmeldingen van de Arbeidsinspectie. Platgereden voeten, gebroken enkels en onderbenen, ze staan er allemaal weer op.

Vier doden

In 2006 vielen er vier doden door toedoen van een intern transportmiddel. De slachtoffers zijn echter niet allen te wijten aan een bedrijfsongeval. In één geval werd een kind (1,5 jaar) door zijn opa aangereden bij het achteruitrijden. In de andere drie gevallen is er tweemaal sprake van ‘kantelen’ en eenmaal ‘van hoogte vallen’. Bij het kantelen was eenmaal de heftruckchauffeur zelf het slachtoffer. Hij kwam klem tussen de vloer en de veiligheidskooi van de truck. Dit had voorkomen kunnen worden door het dragen van de heupgordel of het gebruik van een uitvalbeveiliging of volledige cabine.

Het andere ‘kantelslachtoffer’ was een automobilist die werd bedolven onder het gewicht van een zware zeecontainer. De heftruckchauffeur had de container in zijn spreader, maar moest blijkbaar erg hard remmen. Hierdoor kantelde de heftruck naar voren en belandde de zware last bovenop de auto. De vierde dode viel van hoogte, terwijl hij gelijktijdig met een pallettruck op de lepels van een heftruck stond. Het hoofdletsel dat hij bij de val opliep, bleek fataal.

Jaarlijkse herhaling

De analyse van de ongevalsmeldingen bij de Arbeidsinspectie geven al negen jaar praktisch hetzelfde beeld: wie werkt met hef- en magazijntrucks moet ernstig rekening houden met de kans op aanrijdingen, beknellingen en het gewond raken door vallende lading. De oorzaak van al het leed is vrijwel altijd de mens. Hij kijkt niet uit, neemt verkeerde beslissingen en onderschat het gevaar.

Uitzwaaiend contragewicht

Het niet uitkijken blijkt duidelijk uit de eindeloze rij aanrijdingen bij het achteruit rijden. Dit pleit wellicht niet alleen voor een goede instructie aan heftruckchauffeurs, maar ook aan de overige medewerkers in het magazijn. De instructie is simpel: blijf zo ver mogelijk uit de buurt van een heftruck en hou altijd rekening met het uitzwaaiende contragewicht als de heftruck een bocht maakt.

Vallen van hoogte

De gevolgen van verkeerde beslissingen zien we terug in het aantal meldingen waarbij sprake is van het vallen van hoogte. In 2006 waren er 17 gevallen waarbij het slachtoffer van een hoogte naar beneden viel. Een heftruck is weliswaar een handig transportmiddel, maar slechts voor één persoon tegelijk en die moet dan op de stoel zitten. Alleen met een goedgekeurde hoogwerkerbak mogen mensen in verticale richting worden verplaatst. Staand op de vork, op een pallet of in een gaasbox is hiervoor geen alternatief. De val heeft nagenoeg altijd dramatische gevolgen.

Verbeteringen

Gelukkig kent de lijst met ongevallen in 2006 ook enkele lichtpuntjes. Er was duidelijk minder letsel door het afspringen van de hef- of magazijntruck en het aantal technische mankementen was opnieuw erg laag. Er zijn tevens minder fouten tijdens het onderhoud gemaakt. De redenen voor deze verbeteringen zijn niet hard te maken, maar kunnen toegeschreven worden aa

n de hoge mate van kwaliteit van de Nederlandse heftruckvloot, toename van vaste onderhoudscontracten (en daarmee de inzet van gekwalificeerd onderhoudspersoneel), duidelijke CE-voorschriften en het jaarlijkse keuringsregime. Ook de toegenomen investeringen in nieuw intern transportmaterieel zullen een positieve uitwerkingen hebben op de algemene kwaliteit en veiligheid van de trucks. 

Lees ook:

• Werkgever is verantwoordelijk bij bedrijfsongeval (nieuws, februari 2007)
• Slordigheden met heftrucks eisen slachtoffers (nieuws, maart 2006)
• Japanse netheid in veiligste magazijn van Nederland (nieuws, december 2006)