artikel

Een patiënt is geen postpakketje

Home

Hoe kijken CEO’s naar logistiek? Hoe gaan ze om met de gangbare theorieën? De Vereniging Logistiek Management (VLM) en het vakblad Logistiek brengen praktijk en theorie op het hoogste niveau bij elkaar. CEO en wetenschapper buigen zich over diverse –thema’s. Ze bespreken veranderende concepten in een weerbarstige praktijk

Een patiënt is geen postpakketje
Eke Zijlstra en Guus de Vries: ‘Een patiënt is geen postpakketje

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 24 oktober 2008.

Hoofdstuk 13: Eke Zijlstra (Atrium MC: rechts) en Guus de Vries (Erasmus Universiteit)
 

Thema 1: Sneller Beter

Zijlstra: “Onderdeel in het verbeterprogramma voor de zorgsector was het rapport van Peter Bakker (TNT) in 2004 over logistiek. Ik vond het verfrissend om mensen van buiten de sector een analyse te laten maken. Maar Bakker becijferde wel heel gemakkelijk enorme besparingen, zonder rekening te houden met de complexiteit van de sector. Een patiënt is geen postpakketje. Als je de boodschap niet goed formuleert, keert het rapport als een boemerang terug. Dat neemt niet weg dat de geuite kritiek op zich terecht is.”

De Vries: “De redenering in het rapport klopt. Streef naar meer standaardisatie. Schakel in je bedrijfsvoering zoveel mogelijk over van push naar pull. Maar de onderbouwing van de besparingen is mager en dus is er weinig mee gebeurd. Sommige ziekenhuizen hebben het rapport serieus opgepakt, ook met mensen uit de omgeving van Bakker. Dat werd al snel een drama.”

Thema 2: Patiëntenlogistiek

Zijlstra: “Ik heb het liever over het herontwerpen van zorgprocessen. Daarin is patiëntenlogistiek van enorm belang. De gekende logistieke concepten hebben echter wel een stevige vertaalslag nodig om bruikbaar te zijn. Hoe kun je patiëntgerelateerde logistieke handelingen, zoals eten verstrekken, foto’s maken en bloed prikken zo organiseren dat het doelmatig gebeurt en de patiënt zich goed bediend voelt?”

De Vries: “Voor de VLM maakte ik vijftien jaar geleden een boek over patiëntenlogistiek. Ik doe mee in de claim wie deze term heeft verzonnen. Destijds hebben we al gezegd: richt je op het primaire proces. Dat zijn patiënten. Niet eten, niet medicijnen, niet goederen. Het uitgangspunt moet zijn de patiëntenstromen. De definitie van zorglogistiek is breder. Daar komt ook capaciteit bij. Eigenlijk is dit netwerklogistiek, meer dan ketenlogistiek.”

Thema 3: Logistieke kennis

Zijlstra: “Kennis van logistiek is in de zorgsector ver onder de maat. Het vervelende is ook: wij leren niet. Ziekenhuizen zijn best tevreden over de projecten die ze hebben gedaan. Maar uitrollen naar andere afdelingen, laat staan naar andere ziekenhuizen, komt niet op gang. Misschien willen we ook wel te veel en te snel. Bedrijven als TNT hebben er ook decennia over gedaan om te excelleren in kostenbesparende concepten. Een vorm van marktwerking, waarin strak wordt gekeken naar de prijs-prestatie, heeft een positieve invloed op logistieke processen.”

De Vries: “Essentieel is dat we de aansturing van de processen laten bepalen door de kenmerken van de processen zelf. Maak onderscheid tussen voorspelbare en minder voorspelbare processen. We kennen al de ‘cataractenstraat’ voor mensen met staar en de zogenaamde ‘galblaasexpress’. In de zorg willen we graag iedere patiënt als uniek project beschouwen. Als mens is de patiënt uniek, maar niet vanuit het proces gezien.”

Thema 4: Anekdotes

Zijlstra: “Voor een dokter is een volle wachtkamer ideaal. Hij doet de deur open en laat de volgende patiënt binnen. We hebben geprobeerd met een centrale wachtruimte te gaan werken. Via een scherm werden patiënten opgeroepen. Maar artsen plaatsten zelf plastic stoeltjes op de gang, omdat ze niet willen wachten op een patiënt, die naar de behandelkamer moet lopen. Ik wil artsen niet de zwartepiet toespelen, maar hoe krijg je daar een logistieke attitude?”

De Vries: “Eén van mijn studenten onderzocht het traject van preoperatieve screening, uit te voeren door de anesthesist. Het ziekenhuis was heel goed in staat om de aanvragen binnen een paar weken te verwerken. De geldigheid van de keuring is echter maar drie maanden. Dat gaat niet vanwege de lange wachttijden voor een operatie. Het gevolg is dat 18 procent van de keuringen opnieuw moet worden gedaan.”

Thema 5: Uitbesteden

Zijlstra: “We hebben samen met twee andere ziekenhuizen in de regio een samenwerkingsovereenkomst met DSV. Vanuit een centraal logistiek centrum leveren zij binnenkort de goederen aan, just-in-time op afdelingsniveau. Als straks centrale inkoop er ook bij komt, zijn we op de goede weg. Dat wordt heel spannend. Hoe dichter je op het primaire proces komt, hoe moeilijker het wordt. Zelf geloof ik enorm in gezamenlijk inkopen en assortimentsbeperking.”

De Vries: “Experimenten in de Randstad met een gezamenlijk sterilisatiecentrum zijn mislukt. Je ziet wel dat ziekenhuizen hun dc-concepten meer en meer buiten het ziekenhuis ontwikkelen. Voor nieuwbouwziekenhuizen is dat een must, omdat ze geen magazijnruimte meer hebben.”
 

Reageer op dit artikel