REACH is een Europese Verordening die eerdere regels, zoals de Nederlandse Wet milieugevaarlijke stoffen, vervangt. REACH onderscheidt een aantal rollen in de logistieke sector: de importeur, de gebruiker en de distributeur. In het kader van de (pre-) registratie gelden daarbij verplichtingen voor de importeur.

De logistiek dienstverlener kan in bepaalde gevallen wel degelijk worden geconfronteerd met REACH-verplichtingen, vooral met betrekking tot de import en in het geval er goederen worden bewerkt. REACH geldt overigens niet voor stoffen ín transport. De logistiek dienstverleners doen er goed aan hun positie hierin te (laten) beoordelen. Aan de hand van een voorbeeld zullen we de relatie duidelijk tussen de importeur, de leverancier en de REACH-wetgeving laten zien.

Wie is importeur?

Wie is de importeur in de volgende situatie? Een bedrijf brengt goederen van buiten de EU fysiek op EU-grondgebied, een ander bedrijf verzorgt de aangifte ten invoer van de goederen in en weer een ander bedrijf neemt de goederen aan en slaat ze op.

De wetgeving:

Voor de beantwoording van de importeursvraag moet in eerste instantie import onderscheiden worden van importeur. De definitie van import: ‘Import: het binnen het douanegebied van de Gemeenschap brengen'. In andere taalversies van de REACH-verordening (de Engelse, Franse en Duitse versies) wordt daar nog het woord ‘fysiek' aan toegevoegd. Dus als een stof (fysiek) op EU grondgebied wordt gebracht is dat voor wat de REACH-bepalingen betreft in principe import.

De REACH-verordening is echter niet van toepassing op goederen ‘die onder douanetoezicht vallen, tenzij zij worden bewerkt of verwerkt, en stoffen die in tijdelijke opslag zijn, zich in een vrije zone of een vrij entrepot bevinden met het oog op wederuitvoer, of in transito zijn.'

De REACH-verordening geeft ook een definitie voor de rol van importeur, een importeur is: ‘een in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die voor de invoer verantwoordelijk is'. De importeur in het kader van REACH is dus de EU-persoon die verantwoordelijk is voor het fysiek op EU grondgebied brengen van goederen die onder de REACH-verordening vallen.

De vervoerder is importeur?

Terug nu naar de vraag wie is de importeur. De vervoerder is doorgaans degene die het fysiek binnenbrengen verricht, als de vervoerder een EU-persoon is kwalificeert hij in principe als importeur.

Iemand anders is importeur?

Wellicht is er nog een andere persoon die ook kan worden aangemerkt als de importeur omdat die persoon geacht wordt verantwoordelijk te zijn voor de import. De REACH-verordening bevat echter geen nadere bepalingen waaruit blijkt wat wordt verstaan onder het ‘verantwoordelijk zijn voor de invoer'. Indien in de geschetste situatie de eigenaar, afnemer of vervoerder van de goederen niet in de EU zijn gevestigd, zou het bedrijf dat de goederen opslaat mogelijk kunnen worden aangemerkt als importeur omdat het zich akkoord heeft verklaard met het aannemen van de goederen.

Aangiften douane

Wat nu te zeggen van het bedrijf dat de aangiften ten invoer voor de goederen opmaakt en indient bij de douane? In eerste aanleg lijkt het moeilijk om te beweren dat men door het opmaken en indienen van de aangifte ten invoer in het vrije verkeer van de EU geacht kan worden verantwoordelijk te zijn voor het fysiek binnen brengen van de goederen (de import volgens de REACH-bepalingen). De aangifte ten invoer kan immers slechts worden geaccepteerd als de goederen bij de douane zijn aangebracht, met andere woorden als het fysieke binnenbrengen al is voltooid.

In antwoord op vragen uit het bedrijfsleven heeft de VROM Inspectie in Nederland aangegeven dat: ‘het antwoord op de vraag wie verantwoordelijk is voor de import volgt uit de contractrelaties van de bedrijven.' Het lijkt er dus op dat de rol van importeur in bepaalde gevallen contractueel kan worden toebedeeld. De kanttekening die hierbij geplaatst kan worden is dat een vervoerder slechts de importeur kan zijn indien deze in de EU is gevestigd, indien de vervoerder niet in de EU is gevestigd zal een ander ‘slachtoffer' moeten worden gevonden als er niets contractueel is vastgelegd.

Vrijstelling REACH

Zoals in het bovenstaand weergegeven is de REACH-verordening niet van toepassing op goederen die onder douanetoezicht vallen. De voorwaarden zijn onder meer dat de goederen niet mogen worden bewerkt of verwerkt en dat de goederen weer worden uitgevoerd.

Hoe werkt deze ‘vrijstelling' nu in de eerder aangehaalde situatie als het bijvoorbeeld de bedoeling was om de binnengebrachte goederen op te slaan in een Ruimte voor Tijdelijke Opslag (RTO)? En ze vervolgens onbewerkt te verschepen naar een bestemming buiten de EU, maar uiteindelijk wordt besloten de goederen toch in het vrije verkeer van de EU te brengen? Vanwege de vrijstelling is er geen sprake van import en dus ook niet van een importeur op het moment dat de goederen fysiek de EU binnenkomen, dit komt pas aan de orde op het moment dat de goederen vanuit de RTO in het vrije verkeer worden gebracht.

De vraag is of dan degene die de goederen fysiek uit de RTO haalt moet worden gezien als degene die de goederen fysiek binnen de EU brengt en dus de importeur voor REACH is? Of is het zo dat dan de (EU) vervoerder mogelijk alsnog met terugwerkende kracht importeur wordt? Analoog aan deze kwestie komt ook de vraag op of we voor het vaststellen wie verantwoordelijk is voor de import moeten beoordelen of dit geldt voor het eerste fysieke binnenkomen dan wel voor het fysieke uitslaan uit de RTO.
    

Ook in deze situatie zal gelden dat als de zaken goed geregeld zijn en één van de partijen de importeursrol op zich heeft genomen er waarschijnlijk geen REACH verplichtingen zullen zijn voor de (andere) logistieke dienstverleners, maar indien dit niet het geval is, zouden de logistieke dienstverleners wellicht toch ongewild als importeur worden geconfronteerd met REACH-verplichtingen.

Value added logistics

De trend om steeds vaker toegevoegde waarde te creëren in de transitie fase kan voor REACH serieuze consequenties hebben.

Zo zal het bewerken / verwerken van de goederen betekenen dat de ‘REACH doorvoer vrijstelling' niet kan worden toegepast. Voor goederen die eigenlijk bestemd zijn voor afnemers buiten de EU betekent dit dat er voor REACH een import plaatsvindt en er dus aan de (pre)registratie verplichting moet worden voldaan.

Een ander voorbeeld, stel een logistieke dienstverlener mengt in opdracht een aantal stoffen om ze daarna te distribueren. Indien daardoor een nieuwe chemische samenstelling van de stof ontstaat, is de logistieke dienstverlener niet langer meer een distributeur maar een producent en zal dan ook aan de daarbij horende REACH-verplichtingen moeten voldoen.

De rollen in de  REACH-regelgeving nog eens uitgewerkt in een schema (klik op de afb voor een groter beeld):