De economie leeft op. Er is weer animo voor veranderingen en investeringen. We schrijven 1956, de politiek heeft de economische opmars als speerpunt gekozen. Directies kiezen er voor om het maximale er uit te halen, richt zich op omzetverhoging en het legt iedere afdeling ambitieuze doelstellingen op. Wat merkt u daar als logistiek manager van? Waarschijnlijk krijgt u meer orders door de economische opleving. Daarnaast moet u ook tal van veranderingen managen. Dat zet elke logistiek manager onder druk. Dan zwijg ik er nog over het feit dat logistiek vaak pas laat of veel te laat bij veranderingen wordt betrokken. Dan komt het ook veelvuldig voor dat de vernieuwingen niet altijd in uw logistiek ervaringsgebied liggen. Hoe vindt u de tijd en kennis om van een logistieke duizendpoot te groeien naar een strategisch denker die structureel bijdraagt aan een beter bedrijfsresultaat? Deze vraag is voor elke logistiek manager actueel.

Boeken en rapporten

Tot dusverre weinig nieuws onder de zon. Er verschenen al veel artikelen, boeken en onderzoeksrapportages over:

• de veranderingen binnen logistiek;
• het belang van logistiek binnen een onderneming;
• de veranderingsbereidheid van een logistiek manager:
• het niveau van een logistiek manager.

Maar zelden is er aandacht voor de rol van logistiek management in het bedrijfsbeleid. Juist daar is winst te halen!

Logistiek als winstfactor

Goede logistiek is voor elk bedrijf een belangrijke winstfactor. Conceptueel denken en operationele ondersteuning zijn de belangrijkste voorwaarden om een efficiencyslag in de logistiek te maken. Een logistiek manager weet meestal precies waar mogelijkheden liggen om marges te verbeteren. Vaak is het echter onduidelijk hoe zo´n traject, om de marges te verbeteren bij het management en in de dynamische logistieke markt, goed gestalte kan krijgen.

Logistiek in de boardroom

VLM bracht recent een rapport uit, getiteld “Logistiek in de boardroom”. Hierin is de positie van de logistiek manager nader bekeken. Ook is uitgediept welke voordelen het heeft om logistiek meer te betrekken en te integreren in het totale bedrijfsbeleid. Uit deze studie blijkt dat in bedrijven waar logistiek een duidelijk concurrentiewapen is, de logistiek beter vertegenwoordigd is in het beleid. En verder dat omvang, structuur, soort product en andere factoren medebepalend zijn voor de betrokkenheid bij logistiek binnen een onderneming.

Logistiek management afdwingen

Hoe kunt u logistiek de komende jaren als winstfactor inzetten? Allereerst door logistiek te integreren in de managementplannen voor de komende jaren. Hoe u dat doet? Door aandacht voor logistiek af te dwingen op managementniveau. Dat kan alleen als u zich ontwikkelt tot een communicatieve manager, die daarnaast een krachtige rol vervult in het managementteam. Dat betekent dat u:

• succesvol leiding geeft aan uw medewerkers;
• communicatief en politiek aan sensitiviteit en kracht wint;
• zich bekwaamt in wezenlijke financiële kennis;
• zich ontwikkelt tot strateeg;
• succesvol leiding geeft aan grote projecten en/of veranderingen.

Dan bent u een gesprekspartner waar de directie niet omheen kan! Overigens is deze trend al sinds eind jaren tachtig, begin jaren negentig merkbaar. Op grond van bestudeerde literatuur merk ik dat deze ontwikkeling zich doorzet. Gelukkig, want bedrijven die logistiek inbedden in het bedrijfsbeleid verzilveren dit significant vaker in een leidende rol dan anderen in hun sector.

Hedendaagse logistiek manager

Het onderzoek van de VLM ondersteunt de stelling dat logistiek managers op directieniveau kunnen bijdragen aan een beter bedrijfsresultaat. Enkele conclusies uit het rapport “Logistiek in de boardroom”:

• De manier waarop het onderwerp logistiek in de directie is vertegenwoordigd wordt in sterke mate bepaald door de dynamiek van vraag en aanbod in de markt en door de positionering van logistiek in de strategie van de onderneming.
• Logistiek doet er toe bij toonaangevende bedrijven. Ook de board is zich daarvan terdege bewust. In hoog responsieve netwerken is logistiek van doorslaggevend belang voor succes.
• Willen ondernemingen ten volle profijt hebben van het brede zicht dat logistiek managers hebben op alle processen, dan zullen deze managers zich meer moeten inspannen om hun vaardigheden te verbeteren en hun strategisch inzicht en managementbreedte te vergroten.

Kortom: dit wordt er van een hedendaagse logistiek manager verwacht. Alleen als u aan bovenstaande eisen voldoet, draagt logistiek als functionele discipline integraal bij aan het bedrijfsbeleid.

Duizendpoot

Als logistiek manager lijkt u wel een duizendpoot. Uw tijd wordt opgeslokt door dagelijkse, operationele zaken. Denk aan leveringen, forecasting, planning, personeel en de inzet van logistiek dienstverleners. Daarnaast streeft u naar structurele samenwerking met andere afdelingen om operationele problemen op te lossen. Het suboptimaliseren vindt meestal nog op grote schaal plaats. Structurele samenwerking is vaak nog ver te zoeken, waardoor verbeterde afstemming maar kortstondig werkt. Dat kost veel tijd en geld.

Strategisch of operationeel?

Al deze zaken vragen al meer dan een volle werkweek tijd. Daardoor komt u niet toe aan strategisch denken en communiceren. Natuurlijk wilt u de touwtjes op de werkvloer in handen blijven houden. Uit persoonlijke ervaring weet ik dat logistiek managers graag betrokken blijven bij de dagelijkse praktijk. Logisch, want de vertaling van operatie naar beleid en vice versa lukt alleen als u de dagelijkse realiteit in het vizier heeft. Maar streeft u een verbeterde logistiek na, dan ontkomt u niet aan strategische overwegingen.

Expertise bij veranderingen

Nieuwe markten, nieuwe producten, nieuwe processen, nieuwe machines, nieuwe landen… Innovatieve impulsen zijn van levensbelang voor elk bedrijf. Nu de opbloeiende economie investeringen weer aantrekkelijk maakt, worden vaak nieuwe projecten gestart. Helaas is logistiek maar zelden betrokken bij deze innovaties. Zonde, omdat logistieke expertise een wezenlijke bijdrage levert aan een effectieve innovatie. Gebeurt dat niet, dan ligt er in een voorbereidend of uitvoerend stadium extra druk bij de logistieke afdeling. Dat is toch zonde?

Beter resultaat

Maar ook met relatief kleine veranderingen kan logistieke expertise al bijdragen aan een beter bedrijfsresultaat. Denk aan:

• magazijnaanpassingen
• personeelswijzigingen
• selectie nieuwe vervoerder
• optimalisatie goederenstromen
• nieuwe afzetgebieden
• organisatiewijzigingen
• tenders
• kostenreductieprogramma’s
• opzetten van nieuwe samenwerkingsvormen binnen of buiten de onderneming

Samenwerken

Hier loopt de logistiek manager tegen twee zaken op: tijd en kunde. Vaak ontbreekt de tijd om veranderingen goed voorbereid in gang te zetten. Sommige veranderingen vragen specifieke kennis die de logistiek manager eerst zou moeten verwerven. Maar waar haalt hij die tijd en kennis vandaan? Zoek de samenwerking op. Vraag een kennis met verstand van zaken, zoek een klankbord. Een externe hulp geeft naast verfrissende inzichten ook verlichting in complexe zaken en kan een koers aangeven. Steeds vaker worden hiervoor professionele coaches ingezet die naast vele jaren praktijkervaring ook de kennis op strategisch niveau meebrengen.

Veranderingsgezindheid

Elke onderneming verandert voortdurend. Dus moeten medewerkers mee veranderen. Kent u het vooroordeel dat de logistiek manager niet veranderingsgezind is? Onzin: hij moet er van leven! Flexibiliteit staat al decennialang hoog in het vaandel van logistieke afdelingen. Denk maar aan het aanpassen aan nieuwe processen, last minute-acties en correctieve maatregelen op fouten eerder in het proces! Dat eist een groot aanpassingsvermogen. Logistiek managers willen best veranderen, maar ontberen vaak tijd, en veelal ook scholing.  Krijgt de logistiek manager goed gereedschap (tijd en scholing) in handen, dan zal hij structureel en strategisch zijn vakgebied verbeteren. Dat is immers óók onderdeel van zijn functie.

Samengevat

Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: bedrijven profiteren ervan als ze logistieke kennis verankeren in hun beleidsplannen. Logistiek managers hebben zicht op alle processen en weten precies waar verbeteringen mogelijk zijn. Die kennis is goud waard. Zo draagt logistiek bij aan lagere kosten, een beter bedrijfsimago en een hogere omzet. Tegelijkertijd blijkt dat de logistiek manager structureel tijd tekort heeft. Daardoor is hij vaak niet in staat een logistieke vervolgopleiding te volgen. En dus ontbreekt het ook aan tijd om logistiek naar een hoger managementniveau te tillen. Juist deze vicieuze cirkel moet doorbroken worden!

Maximaal rendement

We schrijven 2006, ook nu richt de politiek zich op de economische opleving. Directies willen het maximale uit de economische opleving halen en richt zich op omzetverhoging en kostenverlaging door ambitieuze afdelingsdoelstellingen. Veel directies lopen 50 jaar achter. Door meer procesmatig te werken en de logistiek als uitgangspunt te nemen, zal men intern en extern meer moeten samenwerken waardoor het totale resultaat duurzaam verbetert.

Do’s en dont's

U kunt als logistiek manager ook bijdragen om logistiek naar een hoger aandachtsniveau te tillen. Hoe?

• Let goed op de verhouding tussen operationele taken en managementtaken;
• Los niet alle problemen zelf op, maar delegeer waar dat kan;
• Maak tijd voor een gedegen vervolgopleiding;
• Zorg voor een goed klankbord (zoek een coach);
• Zoek naar structurele oorzaken en oplossingen;

En houd altijd voor ogen:de logistiek manager is capabel genoeg om veranderingen het hoofd te bieden. Sterker nog: hij weet wat ervoor nodig is om de winsten te vergroten! Door een goede verdeling tussen operationele en strategische zaken kan hij dat effectief maken en is zijn weg naar de top geopend.

Lees hier meer over het rapport van VLM “Logistiek in de boardroom”.

Lees ook het expertartikel: Van logistiek manager naar chief logistics officer.