Om distributienetwerken te (her)ontwerpen kunnen bedrijven software voor supply chain (network) design gebruiken. De software biedt ondersteuning bij het "rekenen aan ketens" zoals de locatiekeuze van een fabriek of distributiecentrum. Het berekent de reisafstanden naar de klanten, de gevolgen die dit heeft voor de levertijden, de transportkosten, de loonkosten, etc.

Twee soorten oplossingen

Er zijn twee soorten oplossingen voor supply chain design op de markt: voor tactische en voor strategische beslissingen. De pakketten voor tactische beslissingen zijn doorgaans tools die onderdeel uitmaken van advanced planning & scheduling (APS)-systemen. Daarmee bepalen gebruikers bijvoorbeeld in welke fabriek een bepaald product gemaakt moet worden. Leveranciers van zulke systemen zijn bijvoorbeeld i2 Technologies en Manugistics.

Met strategische pakketten kunnen bedrijven antwoord krijgen op bijvoorbeeld de vraag of er een nieuwe fabriek geopend moet worden of juist gesloten. Voorbeelden van zulke pakketten zijn Boss van Ortec en Cast van Radical Limited.

Wanneer welke oplossing?

Of een bedrijf voor Supply Chain Design beter een tactische APS-pakket dan wel een strategische oplossing kan gebruiken hangt af van de scope van de netwerkstudie. Als een bedrijf de hele keten, dus ook de positie van toeleveranciers en fabrieken, als variabele gaat beschouwen, kom het eerder bij een APS uit. Die zijn vanuit de productieplanning ontwikkeld en kunnen daardoor beter omgaan met bijvoorbeeld stuklijsten en restricties op productielijnen. Gaat het bij een netwerkprobleem vooral om het distributienetwerk en om het uitrekenen van de optimale locatie van dc’s dan kan beter voor een strategisch pakket worden gekozen.

Voor wie geschikt?

Het aantal pakketten op de markt is beperkt. Door het strategische karakter van de software is deze alleen relevant voor multinationals, en dan ook nog slechts op incidentele basis, bijvoorbeeld na een fusie of acquisitie. De software wordt meestal niet door bedrijven zelf aangeschaft, maar door logistieke dienstverleners of door consultants die de tool inzetten bij hun advieswerk.

Veel adviesbureaus hanteren wereldwijd één standaard tool voor de strategische beslissingen, leverancier Radical neemt daarbij met het pakket Cast een dominante positie in.

Hoe werken de pakketten?

De meeste softwarepakketten voor supply chain design maken gebruik van simulatie. Ze gaan na welke route er van een distributiecentrum naar een klant moet worden afgelegd. De gebruiker geeft in wat de kosten per kilometer zijn en wat de afspraken zijn met een vervoerder in een bepaald land en de positie van zijn klanten op postcodeniveau. Het pakket gaat rekenen en komt met het zogenaamde center of gravity, het zwaartepunt van logistieke stromen en daarmee optimale geografische locatie voor een distributiecentrum.

Het belang van visualiseren

Visualiseren van het probleem is erg belangrijk bij supply chain design. Topmanagers die de uiteindelijke beslissingen moeten nemen, willen zien hoe het systeem aan een bepaald resultaat komt. Mooie plaatjes met hierop de kaart van Europa met netwerkpunten en transportstromen zijn dus geen valse opsmuk maar hebben wel degelijk een rol.

Bij een netwerkstudie gaat het ook niet zozeer om dé beste oplossing, maar veel meer om het doorrekenen van een aantal scenario’s. Het heeft daarbij geen zin om alleen maar de optimale oplossing te presenteren, want er zijn altijd factoren die een bedrijf uiteindelijk voor een alternatief doen kiezen.

Gevoeligheidsanalyse

Belangrijk bij een netwerkstudie is een gevoeligheidsanalyse. Is een distributiecentrum in Polen nog steeds optimaal als de verkopen in Oost Europa met vijftig procent zouden stijgen? Het beste daarbij is om een omslagpunt uit te rekenen: als de verkoop met niet meer dan vijftien procent groeit is dít de optimale oplossing. Is de groei hoger dan is een alternatieve inrichting van het netwerk twintig miljoen goedkoper. Op zo’n manier worden bedrijven gedwongen om realistische keuzes te maken.