Ingegeven door vele ontwikkelingen in zowel de turbulente ERP-markt als in de food-industrie, heeft Capgemini voor de zesde keer het ERP-Food onderzoek gehouden. Capgemini brengt in het onderzoek in kaart welke oplossingen er zoal worden aangeboden en wat de marktpositie is van de verschillende leveranciers van ERP-software.

ERP-selectie: niet nieuw, wel belangrijk
Veel food-bedrijven hebben inmiddels ERP implementaties achter de rug. Maar de food-wereld verandert: de margedruk neemt vaak toe, evenals de innovatiesnelheid en voedselveiligheidseisen. Bedrijfseenheden worden overgenomen of geherstructureerd en informatie-uitwisseling in de keten neemt snel toe. De ERP-markt biedt bovendien steeds betere oplossingen. Deze veranderingen leiden bij veel bedrijven tot herbezinning over gebruikte ERP systemen. Bovendien zoeken in het MKB nog behoorlijk wat bedrijven hun eerste echte ERP systeem. Selectie van een ERP-systemen blijft dan ook een actueel aandachtspunt. Deze selectie dient met zorg te gebeuren: het juiste ERP systeem vormt immers een stevige ruggengraat voor de business.

ERP-pakketten bieden food-specifieke oplossing

In de afgelopen jaren heeft een grote consolidatie van ERP-leveranciers plaatsgevonden, die nog altijd niet is afgerond. Dit levert food-bedrijven voordelen op omdat functionaliteiten worden samengevoegd terwijl de bedrijfszekerheid van de grotere leveranciers toeneemt. Bovendien richten na de consolidatieslag steeds meer leveranciers zich op het aanbieden van branchespecifieke (“verticale”) oplossingen. Goed nieuws voor food-bedrijven is dat vrij veel leveranciers zich hierbij richten op food-specifieke oplossingen.

Veel keuze in middensegment

In het verleden waren ERP-leveranciers nog gericht op de grote bedrijven, waarbij een beperkt aantal spelers zich richtte op het MKB. Deze situatie is in de afgelopen jaren veranderd. Deze tabel geeft een overzicht van het aandeel klantimplementaties per klantgrootte per deelnemend pakket.

Wat opvalt, is dat bijna alle leveranciers zich inmiddels richten op het middensegment: food-bedrijven met 20 tot 150 gebruikers. Een aantal van deze leveranciers richtte zich altijd al op dit middensegment. Daarnaast zien we echter een sterke verticale beweging van leveranciers die zich traditioneel meer richtten op de grotere bedrijven. Deze leveranciers hebben hun pakketten en verkoop-en implementatiekanalen aangepast om ook het middensegment beter te kunnen bedienen. Tenslotte proberen ook de leveranciers die zich meer richten op de kleine bedrijven (<20 gebruikers) hun stukje aan de onderkant van het grote middensegment mee te pikken. Voor food-bedrijven met minder uitgebreide wensen kunnen ook deze partijen een aantrekkelijke partner vormen. De grootste partner is dus niet voor elke situatie de beste partner!

Voor kleine bedrijven (minder dan 20 gebruikers) is er een behoorlijk aanbod van pakketten. Voor grote bedrijven in de food (meer dan 150 gebruikers) is het aanbod kleiner. Deze bedrijven hebben de keuze uit de traditionele pakketten die nog over zijn na de consolidatie- en afvalslag die heeft plaatsgevonden.

Een aantal koplopers, veel volgers

Uit het onderzoek komt het beeld naar voren van een beperkt aantal leiders, een behoorlijk aantal volgers en nichespelers, een aantal achterblijvers en een aantal afvallers. Deze posities zijn in eerste plaats bepaald op basis van (de groei in) het aantal implementaties: wat is de installed base en hoe heeft deze zich de afgelopen jaren ontwikkeld? Ook hebben we de deelnemende pakketleveranciers gevraagd wie zij zelf zien als hun belangrijkste concurrenten. Tenslotte hebben we gebruik gemaakt van de ervaring van onze eigen consultants in selectietrajecten. Twee leiders die er bij alle criteria bovenuit springen zijn SAP en Microsoft Dynamics NAV.

Leidende speler voor grotere bedrijven

SAP is, net als in 2003, ondanks de inspanningen en consolidatieslagen bij concurrenten nog altijd de leidende speler voor grotere food-bedrijven. Ook JDE Enterprise One, inmiddels overgenomen door Oracle, heeft haar positie in dit segment verder verstevigd. Intentia, in 2003 nog benoemd als een leidende speler, heeft het aantal implementaties niet ver kunnen uitbreiden, maar wordt nog wel als een belangrijke concurrent gezien. MFG/Pro, in 2000 nog leider in deze markt, heeft de neergaande trend uit 2003 niet kunnen keren. Tenslotte zijn in dit segment afgelopen jaren een aantal pakketten helemaal verdwenen (iBaan, GEAC System 21, eBPCS).

Sterke positie MKB

Microsoft Dynamics NAV heeft zijn positie bij middelgrote en kleinere bedrijven sinds 2003 nog sterk uitgebreid. Van de pakketten die zich meer richten op kleine en middelgrote bedrijven laten ook Exact, CSB, Fobis en Vers 3000 een groot aantal food-implementaties in Nederland zien. Daarnaast is er nog een behoorlijk aantal pakketten met minder dan 25 food-implementaties. Tenslotte is ook in dit segment een aantal pakketten afgevallen sinds 2003.

Er valt echt wat te kiezen…

In het onderzoek van Capgemini is veel aandacht besteed aan de functionaliteit van de pakketten. Hiervoor is ondermeer gebruik gemaakt van onze pakkettendatabase Ernie. Uit deze vergelijking komt naar voren dat er nog altijd behoorlijke verschillen zijn in de geboden functionaliteit. Dit geldt in sterke mate voor die pakketten die zich richten op het middensegment. Er zijn functionaliteitsverschillen zowel in de breedte als in de diepte. In de breedte zien we dat bepaalde pakketten niet of beperkte ondersteuning bieden voor een bepaald proces, bijvoorbeeld planning & productie of kwaliteitsmanagement. In de diepte zien we dat pakketten heel specifieke functionaliteit al dan niet leveren, bijvoorbeeld het gebruik van shelf life van batches in MRP-berekeningen.

Ga voor de juiste keuze de diepte in

Een dergelijke functionaliteitsanalyse geeft een goed beeld van welke pakketten voor een bepaald food-bedrijf aantrekkelijk kunnen zijn. Wij raden food-bedrijven echter sterk aan om in een selectietraject verder de diepte in te gaan. Ervaring leert dat specifieke productdemonstraties volgens goed uitgedachte scripts nodig zijn om de vinger op de voor een specifieke bedrijfssituatie zwakke plekken van een pakket te kunnen leggen en zo een definitieve selectie te kunnen maken. Elk pakket, maar ook elk (food)bedrijf kent zijn “eigenaardigheden”. Een dergelijke diepteanalyse vergt een iets grotere inspanning, maar een inspanning die zich snel terugbetaalt: het gaat tenslotte om een stevige ruggengraat voor de business!

Selecteer niet zomaar aanvullende modules

Een aantal jaren geleden kon er een vrij duidelijke lijn worden getrokken tussen leveranciers van ERP-pakketten en leveranciers van aanvullende modules zoals APS, CRM en WMS. Dat is niet meer zo. Voorgegaan door spelers als SAP en Oracle hebben ERP-leveranciers een uitgebreide productsuite opgebouwd. Hoewel sommige modules concurreren met de leidende Best-of-Breed oplossingen, zien we in ons onderzoek dat veel leveranciers het grootste deel van hun aanvullende modules nog bij geen of een beperkt aantal klanten hebben geïmplementeerd. Bij de selectie van een ERP-pakket dienen deze aanvullende modules dan ook zeker niet klakkeloos mee te worden geselecteerd.

Niet alleen pakketselectie, maar ook partnerselectie…

Het is niet meer zo dat ERP-leveranciers alleen nog zelf hun pakketten implementeren. Al bij ons vorige onderzoek in 2003 constateerden we dat veel pakketleveranciers partners inschakelden voor de implementatie. Inmiddels maakt meer dan de helft van de deelnemers aan het onderzoek gebruik van implementatiepartners. Daarmee is er niet meer alleen sprake van een pakketselectie, maar ook van een partnerselectie: de partner is een essentieel onderdeel van het selectietraject.

…en de rol van de partner wordt steeds groter

Maar de ontwikkeling gaat nog verder. Het is steeds minder zo dat de partner alleen implementeert. De rol van de partner neemt sterk toe: van louter implementeren tot ontwikkelen van branchespecifieke modules. Dit is het zeer succesvolle model waarmee Microsoft het middensegment heeft veroverd, en ook andere ERP-leveranciers als SAP bewegen deze kant op.

Het rapport is voor bedrijven uit de food- branche kosteloos te bestellen bij Esther Wilmot van Capgemini: esther.wilmot@capgemini.com