Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 18 augustus 2006.

In 2003 heeft TNO berekend dat het afleveren van een rolcontainer voor een supermarkt in de binnenstad met beperkingen gemiddeld 7,50 euro kostte, tegen 5,40 in een dorp. Op basis van deze berekeningen zijn de extra logistieke kosten voor de Nederlandse supermarktsector als gevolg van venstertijden en voertuigbeperkingen in 2002 bepaald op honderd miljoen. Tevens is er een schatting gemaakt van de extra kosten voor de gehele Nederlandse detailhandel, deze bedroeg 425 miljoen.

De Commissie Stedelijke Distributie onderzoekt hoe gemeenten knelpunten aanpakken. Kern daarvan is dat gemeenten het initiatief moeten nemen om in overleg met het bedrijfsleven te komen tot bindende afspraken over de aanpak.

Tariq van Rooijen van TNO onderzocht de economische effecten van veranderende venstertijden (rapport is te downloaden via internet). Hierbij is o.m. gekeken naar vijf praktisch realiseerbare veranderingen: afschaffen van venstertijden in plaatsen met minder dan 50.000 inwoners, het regionaal zo afstemmen van venstertijden dat vervoerders een vaste route kunnen rijden, een uniform venster van 07:00-09:00 uur bij alle gemeenten, een uniform venster van 07:00-13:00 uur en een uniform venster van 07:00-19:00 uur. Het effect van deze praktisch realiseerbare veranderingen is nagerekend voor vier sectoren: supermarkten, warenhuizen, drogisterijen en electronica-zaken.

De uitkomsten laten zien dat een uniforme verlenging van venstertijden de beste resultaten geeft. Een gemiddelde verlenging van de venstertijden van ruim een uur bij alle gemeenten geeft al ruim twee procent besparing in voertuigkilometers en zes procent op het wagenpark bij de bedrijven. Deze besparingen zijn grofweg hetzelfde als wanneer de venstertijden bij de kleinere gemeenten in Nederland zouden worden afgeschaft, terwijl het regionaal afstemmen van venstertijden minder voordeel oplevert.

Als vervoerders de gehele dag mogen beleveren loopt de besparing in voertuigkilometers op naar vier procent, terwijl de besparing op het wagenpark zelfs ruim 23 procent zou bedragen. De voordelen van nachtelijke distributie zijn ook onderzocht. Dit bleek een besparing van bijna zeventien procent op het wagenpark op te leveren, omdat wagens overdag en ’s nachts kunnen worden ingezet. De besparing op het aantal voertuigkilometers door nachtelijke distributie was daarentegen nihil.

Op basis van deze resultaten pleiten wij voor een gecoördineerde verruiming van de venstertijden voor distributie, zeker omdat met een relatief gemakkelijk door te voeren verandering (bijvoorbeeld verruiming met een uur) zowel voertuigkilometers als op vrachtwageninzet bespaard kunnen worden.

Voor eerder gepubliceerde columns, zie www.logistiek.nl, onder columns

Kees Verweij, Adviseur TNO Mobiliteit & Logistiek