Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in LogistiekKrant op 11 juli 2003.

Bunnik - “Binnenscheepvaart voor containervervoer is al vanaf de eerste plannen rond de Betuweroute volledig verwaarloosd. Er heeft zich de afgelopen tijd een enorme technologische ontwikkeling voorgedaan, onder andere in de grootte van de binnenschepen, waardoor pas langzaam het belang van de binnenvaart werd onderkend.”

Dat zei Arnold Heertje, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, tijdens het TLN-congres ‘De bouw in beweging’.

           

Heertje is één van de professoren die in een open brief aan de Tweede Kamer pleitte voor een parlementaire enquête rond de Betuweroute. “Ik heb een jaar of tien geleden al gewaarschuwd voor een fiasco. De Tweede Kamer gaf ooit aan dat de bouw alleen door mocht gaan als er private financiering bij zou komen. Die kwam niet, maar de bouw ging door.”

       

De overheid heeft volgens hem geblunderd door de route aan te leggen, zonder benul te hebben van start- en eindpunt, voor wie wordt gebouwd en met welke specificaties.

      

Strijdige belangen

“Er is ook geen publiek-private samenwerking, omdat het helemaal niet om samenwerking gaat, maar om strijdige belangen. Dan moet je ondanks belangentegenstellingen tot een goede constructie komen. Daarvoor is expertise nodig en die is er niet in Nederland. We hebben nog steeds de arrogantie dat we het zelf kunnen; zie de Tweede Maasvlakte, zie de HSL. Hierdoor wordt enorm veel geld verspild. Waarom financiert Rotterdam bijvoorbeeld niet mee aan het project? Nu worden de kosten afgewimpeld op de belastingbetaler.”

        

Heertje gelooft niet in onderlinge concurrentie tussen havens in één Europa. “U ziet het effect in Amsterdam met de Ceres-terminal, die zich ontwikkelt tot fraai kunstwerk.”

Volgens Heertje zijn er bij de Betuweroute forse kostenoverschrijdingen. “Alleen al omdat de oorspronkelijke noord- en zuidtak, waarop de anderhalf miljard gulden was gebaseerd, nu is uitgekleed tot alleen een zuidtak. Duitsland investeert enorm in binnenvaart, onder meer in Duisburg. Nu Nederland zich met alleen een zuidtak niet meer aan de oorspronkelijke afspraak houdt, is Duitsland ook niet meer gebonden om mee te doen. Is het zinnig om door te bouwen als je weet dat de kosten de komende jaren vele malen hoger zullen zijn dan de opbrengsten?”

       

Erbij betrekken

Heertje stelt dat private gelden gemobiliseerd hadden moeten worden. “Door het bedrijfsleven bij de exploitatie te betrekken en afspraken over risicoverdeling te maken, krijg je vanzelf een betere afstemming met de markt.”