Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Transport&Opslag op 1 augustus 2006.

Met zoveel verschillende certificaten ziet het bedrijfsleven door de bomen het bos niet meer. Bedrijven hebben naast de vele certificeringen ook nog te maken met een groot aantal opleiders en adviseurs, als het gaat om het veilig werken met de vorkheftruck of reachtruck. Uit een onderzoek van CCV Examenhuis blijkt dat ondernemers vrijwel nooit bewust naar een bepaald certificaat vragen. De wildgroei aan heftruckcertificaten is mede te danken aan de overheid die het bedrijfsleven in het kader van deregulering geen uniform heftruckcertificaat wil opleggen. Dezelfde overheid gaat daarom niet verder dan het vaststellen van een ruim kader waarbinnen dit geregeld moet worden. De concrete invulling laat zij geheel over aan de markt. De controle op de instructieverplichting voor heftruckchauffeurs ligt achteraf bij de Arbodienst en de Arbeidsinspectie.

Geen controle vooraf

Ronald van Vliet van Interpolis transportverzekeringen wijst er op dat verzekeringsmaatschappijen bij een schadeclaim altijd controleren of de desbetreffende heftruckchauffeur een gedegen instructie of opleiding heeft gevolgd. “De verzekering keert in principe nooit uit, als blijkt dat dit niet is gebeurd.” Vreemd genoeg controleren verzekeringsmaatschappijen bij het afsluiten van de verzekering niet vooraf of er in het bedrijf met geldige heftruckcertificaten wordt gereden. “Wij gaan niet op de stoel van de overheid zitten”, verklaart Van Vliet. “Een heftruckopleiding met certificaat is en blijft de verantwoordelijkheid van de werkgever.” Van Vliet wijst er op dat de gevolgschades van een heftruckongeval al heel snel kunnen oplopen tot het bruto jaarinkomen van een gemiddelde heftruckchauffeur. “De meeste ondernemers kijken alleen naar de directe schadekosten. Die vallen gemiddeld genomen nog mee. De indirecte kosten - onder andere productiviteitsverlies, ziektekosten en de administratieve kosten - zijn vaak een veelvoud daarvan.” Daar zijn volgens hem nog veel kosten te besparen.

Niet acceptabel

Onduidelijk is en blijft wat de instructieverplichting concreet inhoudt. Daarmee worden bijvoorbeeld theoretische spoedcursussen van een halve dag gelijkgesteld aan intensievere theoretische en praktische heftruckopleidingen van twee of vijf dagen. Vrijwel iedereen binnen de branche deelt de mening dat dergelijke niveauverschillen eigenlijk onacceptabel zijn en het veilig werken met de vorkheftruck en de reachtruck zeker niet ten goede komen. De statistieken over heftruckongevallen wijzen namelijk uit dat er jaarlijks nog steeds veel ongevallen met heftrucks voorkomen.

Een aspect dat een uniform heftruckcertificaat in de weg staat, is de grote diversiteit in de dagelijkse praktijk. Het maakt veel uit of je alleen maar wat pallets van A naar B verplaatst met een heftruck, of met een reachtruck pallets op 12 meter hoogte in een smalle gang moet afzetten. Ook het gebruik van speciale voorzetapparatuur vereist specifieke vaardigheden, daarbij valt te denken aan vaten- en papierbalenklemmen en dergelijke. Naast het basiscertificaat is er daarom dringend behoefte aan bedrijfsgerichte praktijktrainingen. Veel opleidingsinstituten geven om die reden in-company trainingen, waarbij de werkzaamheden voor de eigen werksituatie worden geoefend en geëxamineerd.