De informatievoorziening is vrij complex gezien de grote diversiteit aan producten en de snelheid van handelen. Florecom ontwikkelt, beheert en implementeert standaarden voor de informatie-uitwisseling in de sierteeltsector. De sector staat aan de vooravond van de overgang van EDIFACT naar XML standaarden. Deze nieuwe ‘taal’ zal ook de informatie-voorziening op logistiek gebied een grote impuls geven.

De economische betekenis van de sierteelt

De economische betekenis van de sierteelt is enorm. De sector heeft op het gebied van bloemen en planten een wereldwijd marktaandeel van 30 à 40 procent, zorgt voor 20 procent van het overschot op de handelsbalans en de arbeidsbehoefte bedraagt 150.000 voltijdbanen. Dagelijks worden via de veilingen 43 miljoen bloemen en vijf miljoen planten verhandeld. Een op de tien vrachtwagen in Nederland bevat sierteeltproducten. Kenmerkend voor de logistiek is, dat elke dag binnen enkele uren het enorme volume is verwerkt. Vandaag gekochte bloemen staan morgen in Duitsland, Amerika of Rusland in de winkel!

De digitale sierteeltketen

Dagelijks communiceren duizenden kwekers, 1000 exporteurs en de bloemenveilingen over de aangeboden en gekochte producten. De veiling fungeert als marktplaats met van oudsher de klok als prijsvorminginstrument. De laatste jaren is ook bemiddeling sterk in opkomst en dat is als het ware een makelaarsfunctie om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Om alle informatiestromen te ondersteunen heeft Florecom berichtenstandaarden ontworpen. De eerste berichten zijn zo’n tien jaar geleden ontstaan en de ‘taal’ is EDIFACT.
Deze ‘taal’ kent enkele tekortkomingen,  zoals:

• lastig leesbare code;
• slechte aansluiting op internetontwikkelingen;
• relatief dure communicatiesoftware nodig.

Value added network biedt zekerheid

Binnen de sector verloopt minimaal de helft van al het berichtenverkeer via Florinet, een value added network. Deze hoeveelheid berichten, tientallen miljoenen op jaarbasis, vertegenwoordigt circa 75 procent van alle sierteelthandel in Nederland. Fouten, zoals niet of verkeerd afgeleverde berichten, zijn een kostbare zaak, omdat het grote transacties betreft. De zekerheid en betrouwbaarheid van Florinet is derhalve nog steeds van grote waarde.

Logistieke informatievoorziening

De belangrijkste voor de logistiek relevante informatiestromen zijn:

• de order tussen kweker en exporteur;
• de zogenaamde Electronische Aanvoer Brief (EAB) om de zending  daadwerkelijk aan te melden bij de veiling;
• de transportopdracht aan de vervoerder;
• melding van boxnummer op de veiling of exporteur.

De EAB is een volledig digitaal proces en de andere informatiestromen zijn deels gedigitaliseerd. Deze situatie levert de volgende uitdagingen op:

• de informatie-uitwisseling volledig digitaliseren
• de traceerbaarheid vergroten
• de beschikbaarheid van informatie te vervroegen

Logistieke informatie komt ‘laat’ beschikbaar omdat kwekers gewend zijn de EAB zo laat mogelijk te versturen. Het aanmelden van ‘veel’ veilingkarren levert namelijk goedkoper transport op. Een tijdige beschikbaarheid van informatie is noodzakelijk om een hogere logistieke efficiency te bereiken. Dan kunnen vervoerders beter plannen en exporteurs de arbeidsvoorziening voor de verwerking van in inkomende producten beter organiseren. De potentiële besparing in de sierteeltsector bedraagt alleen hiervoor al enkele tientallen miljoenen euro’s. Een verandering in de tijdigheid van informatie is echter lastig, omdat het deels houding&gedrag (cultuur) binnen de sector betreft.

KISSit datahub

De organisatie KISSit bouwt momenteel aan een logistieke datahub om zo de beschikbaarheid van logistieke informatie en traceerbaarheid van producten te vergroten. Florecom, KISSit, de veilingen vervoerders werken aan een nieuwe set logistieke sierteeltstandaarden t.w.:

• transportopdracht voor beroepsvervoerders;
• transportmelding voor kwekers met eigen vervoer;
• statusmelding t.b.v. traceability.

De KISSits datahub verbindt alle informatiestromen binnen de sierteeltketen middels koppelingen met veilingsystemen, TMS’en van vervoerders en (ERP)software van exporteurs. De basis voor deze informatievoorziening was om de General Location Numbers van GS1 te implementaren. Inmiddels is dat voor zo’n 10.000 locaties gedaan.

Van EDIFACT naar XML

Gekozen is voor een migratie naar XML, waarbij nadrukkelijk gekeken wordt naar internationale standaarden. Als eerste komt verbreding van bestaande informatievoorziening aan bod. Daarna is de volgorde van prioriteiten het ondersteunen van nieuwe business cases, het oplossen van problemen binnen bestaande berichten en als laatste naar het verlagen van de beheerskosten. De business is dus leidend in het hele migratieproces.

De start van de XML migratie is het opzetten van de zogenaamde Florecom Library. Deze virtuele bibliotheek omschrijft het fundament en de bouwstenen van het XML-bouwwerk. Het omvat zoal de procesbeschrijving binnen de sierteeltketen, de informatiestromen en de gemeenschappelijke componenten in de informatie-elementen. Het is als het ware een ‘moederbericht’ waaraan elk procesbericht is ontleend.

XML specifiek of generiek opzetten

Standaardisatie vindt plaats aan de hand van processen (en niet documenten). In de sierteelt onderscheidt men commerciële, logistieke en financiële informatiestromen. Telkens bloeit de discussie op of berichtstandaarden herkenbaar voor de sector of juist internationaal toepasbaar moeten zijn. De herkenbaarheid vergemakkelijkt de toepassing door softwarebouwers in Nederland. Echter de lokale herkenbaarheid is niet generiek en staat de internationale herkenbaarheid in de weg. Zo zijn financiële informatiestromen vrij generiek over de wereld maar orderprocessen weer veel meer sectorgebonden. De logistieke stromen zitten daar weer tussenin.

Betrokkenheid softwareleveranciers

Op een informatiebijeenkomst, de Themamiddag XML, heeft Florecom een grote groep betrokkenen uitgenodigd om van gedachten te wisselen over de gewenste aanpak. Zo’n 90 softwareleveranciers en andere dienstverleners namen actief deel aan deze discussie. Deze groep is van groot belang, omdat zij de handelspartijen en vervoerders van software voorzien. Het verkrijgen van betrokkenheid bij deze vernieuwing in de standaardisatie is cruciaal om enerzijds gebruik te maken van kennis, goede ideeën en anderzijds om de migratie goed te laten verlopen. Standaardiseren is het zoeken naar de juiste consensus, soms ook wel het poldermodel genoemd. Florecom gebruikt daarbij meer en meer moderne internet tool voor. Zo zal de internetsite van Florecom worden uitgebreid met een discussie tool, die het mogelijk maakt voor betrokkenen om online mee te denken en werken aan de standaardisatie (documenten).

Samenvattend

XML maakt de informatievoorziening toegankelijker voor softwareleveranciers. De toepassing van berichtstandaarden, ook op logistiek vlak, maakt XML makkelijker en uiteindelijk goedkoper. De sierteelt staat aan de vooravond om de logistieke informatievoorziening op grote schaal te gaan faciliteren.

Over de auteurs:

Frans-Peter Dechering is zelfstandig project- en interim manager en vervult onder meer het management van Florecom. Hij is gespecialiseerd in marketing&ICT-zaken (http://www.bloomingbizz.nl/).

Roel Voerman is eBusiness informatie specialist en kent als geen ander de processen in de sierteeltwereld.

Over de organisaties

Florecom is de standaardisatie-organisatie binnen de sierteeltsector.

http://www.florecom.nl/

FloraHolland is de grootste bloemenveiling ter wereld.

http://www.floraholland.nl/