De Duitsers verwachten dat Hamburg Rotterdam ergens in het komende decennium zal inhalen. De belangrijkste reden is dat Hamburg dichter bij de groeilanden in Oost-Europa ligt. Hierbij gaat het vooral om een sterk groeiende vraag vanuit Rusland.

Is het mogelijke verlies van de nummer 1 positie erg voor Rotterdam, en Nederland? Het gaat er tenslotte niet om of je grootste haven in volume bent. Het gaat erom of je voldoende toegevoegde waarde diensten kunt realiseren, en de aan- en afvoer richting het achterland effectief kunt organiseren. Efffectief is dan een goede service tegen een scherpe prijs, maar ook duurzaam en veilig transport. Als je dit kunt bereiken, kan Rotterdam als Europese logistieke draaischijf blijven fungeren, die concurrerend en maatschappelijk duurzaam is.

Wat is de positie van Rotterdam ten opzichte van de concurrenten? De Liner Shipping Connectivity Index van de Unctad, die elk jaar gepubliceerd wordt, geeft een aardig beeld van de huidige capaciteiten van mondiale havens als logistieke draaischijven. Het gaat in de index om 5 componenten: (1) het aantal containerschepen dat per jaar een land aanloopt, (2) de totale capaciteit van deze schepen, (3) het aantal rederijen dat een land aandoet, (4) het aantal vaste lijndiensten per land en (5) de maximale grootte van de container-schepen. De index geeft in feite aan welke interesse de rederijen in de havens van verschillende landen hebben, kortom: welke landen zij als draaischijf zien.

Op de ranglijst van 2007 is Nederland nummer 5. In de afgelopen drie jaar is Nederland 6 % gestegen in haar capaciteiten als logistieke draaischijf volgens rederijen. Dit is een stuk beter dan België (op 10 met slechts +1%) en Frankrijk (op 12 met -3%). De grote concurrent als Europese havendraaischijf is Duitsland, dat na China/Hong Kong op 3 staat en 12% in draaischijfcapaciteit is gestegen, dus tweemaal zo hoog als Nederland.

Een sterk opkomend land in Europa is Spanje, dat de afgelopen drie jaar maar liefst 17% in draaischijfcapaciteit is gegroeid. Onze concurrentie zit dus in Duitsland, België (afnemend) en Spanje (opkomend)! De strategie van Rotterdam is onder andere om zich met het Climate Initiative en Supply Chain Security initiatieven als logistieke draaischijf te onderscheiden van de concurrenten. De toekomst zal leren of dit voldoende is om in te spelen op de verschuiving van het koopkracht zwaartepunt in Europa.