Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 11 februari 2011.

“Bedrijven vallen niet zomaar om. Daar zit altijd een historie aan vast. Je moet de dingen doen die binnen je mogelijkheden liggen. En je moet over voldoende financiële middelen beschikken en rendement maken op je investering. Natuurlijk is het belangrijk om kansen te grijpen, maar zorg er wel voor dat de organisatie de tijd krijgt om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Heb je daarnaast wel voldoende geld achter de hand voor als het succes van een uitbreiding of overname uitblijft? Hoe ver ga je in het lopen van risico?”

   

Soms bijna te ver, zo bleek bij Vos. Andere logistiek dienstverleners leggen het loodje…

“Ja, dat is zo. Als je te ver voor de troepen uitloopt, dan verlies je de verbinding. Het maken van de juiste afweging is complex. Wat is de juiste strategie? Past dit bij mijn organisatie? Kunnen mijn mensen dat aan? Heb ik wel een solide basis? Wat is de dynamiek van de markt? Er zijn veel factoren waar je rekening mee moet houden. Het is nooit alleen plusjes. Je komt ook altijd minnetjes tegen bij iedere overname en bij iedere uitbreiding naar een andere geografische markt of andere sector. Die minnetjes moet je wel kunnen opvangen. Deze business heeft smalle marges, dat is altijd zo geweest en dat zal zo blijven. Bovendien is dit een kapitaalsintensieve bedrijfstak. Het kan gemakkelijk misgaan.”

   

Wat heb je van die moeilijke periode geleerd?

“Voor ieder probleem is een oplossing. En je moet heel dicht bij jezelf blijven. Dat zijn twee clichés, ik weet het, maar zo is het wel. Naar alle partijen toe moet je transparant zijn in de communicatie. Met klanten, leveranciers, medewerkers, sociale partners. Je moet geloofwaardig blijven. Nee, ik heb nooit gewanhoopt in die tijd. Dat zeg ik niet vanuit een zekere naïviteit, want ik heb de risico’s voortdurend goed onder ogen gezien. En ik heb altijd de overtuiging gehad: het gaat lukken. Maar ik wil het verleden graag laten rusten als dat mag en het vooral over de toekomst hebben.”

 

Wanneer had je het gevoel, dat het ergste voorbij was?

“Halverwege 2010 hebben we nog behoorlijk moeten ingrijpen in de organisatie om het kostenniveau verder terug te dringen. Daarnaast is in augustus ons garantiekapitaal versterkt met 25 miljoen euro. Bovendien constateer ik dat de markt er op dit moment veel beter voor staat. Dus: onze financiële basis is gezond, de markt trekt aan en we zijn organisatorisch een stuk sterker geworden. Dat geeft voldoende vertrouwen voor de toekomst.”

 

Heeft de familie van Wim Vos nog invloed?

“Er zijn geen familieleden van de vorige eigenaar meer werkzaam in het bedrijf. Ben Vos - onze CFO - is geen familie. De aandelen zijn ondergebracht in een stichting die certificaten uitgeeft. De meerderheid van de certificaten is in handen van banken.”

 

Is dit een ideale situatie?

“Ik vind dat niet zo relevant. De banken hebben ons op constructieve wijze gesteund, maar ze zullen niet voor de eeuwigheid in de onderneming blijven. Belangrijk voor de medewerkers, de klanten en de leveranciers is dat we een gezond bedrijf zijn. Dat is voor iedereen zichtbaar.”

  

Wat is Vos Logistics nu voor bedrijf?

“Een logistiek dienstverlener met nog altijd 2000 medewerkers met veel vestigingen en eigen middelen. We zijn sterk in internationaal volumetransport en bulkvervoer en we beheren een aantal klantspecifieke operaties. Door de herstructurering en gelijktijdige operationele verbeteringen hebben we de basis gelegd om weer te kunnen groeien. En we innoveren weer – in duurzaamheid met LZV’s en LNG-trucks, maar ook in veiligheid van chauffeurs bijvoorbeeld. Want we willen ons graag onderscheiden, al is het niet zo dat we met deze thema’s uniek zijn. We willen dat echter wel graag als een van de besten doen. Daarom hebben we vorig jaar ook een sustainability report uitgebracht.”

  

Is er een grens aan ‘groot’ als LDV-er?

“Het lijkt me moeilijk om een maximum aan omvang te definiëren. Maar voor Vos gold destijds wel, dat de mate van controle te klein was. Wanneer je op dat punt aanpassingen doet, net als in de systemen, dan kun je ook als transportbedrijf heel groot worden. Daar zijn best goede voorbeelden van. Wij hebben niet als doel om de grootste te worden, wel om tot de besten te behoren. Wat we bieden is capaciteit en flexibiliteit tegen een redelijke prijs. Daar heb je natuurlijk wel middelen voor nodig, zodat je een interessante partij kunt zijn voor grote verladers. Voor ons is dat een waarde die we koesteren, maar het is ook risicovol om heel veel met eigen middelen te doen. Want dan betaal je als dienstverlener de kosten van stilstand. Het gaat om de juiste balans.”

 

Wat maakt de logistieke sector voor jou bijzonder?

“Ik heb eigenlijk mijn hele leven gewerkt in de logistiek. Voor Frans Maas heb ik diverse klussen gedaan in het buitenland. Het internationale karakter van logistiek spreekt me aan. Met mensen van verschillende achtergronden een mooie dienstverlening opbouwen. Maar dan wel zo pragmatisch mogelijk, zoals in de logistiek. Dat past bij mij. Daarnaast vergt een bedrijf als dit nogal wat ondernemerschap. Marges zijn dun, je moet heel inventief zijn om iets van de grond te krijgen. Beschouw dat niet als een klaagzang van mijn kant, want dat levert niets op. Ik heb geleerd niet wakker te liggen van de dingen waar ik geen invloed op kan uitoefenen. Dat maakt het leven een stuk overzichtelijker. De markt is de markt. Die maak je met elkaar, ook voor wat betreft de tarieven. Ik kan daar prima mee leven.”

 

Is het vak in twintig jaar tijd veel veranderd?

“Dat geloof ik wel. Destijds waren het vooral gedreven ondernemers en handelaren, die het verschil maakten. Nu heb je andere mensen nodig, mensen die een geavanceerde dienstverlening kunnen aansturen en weten om te gaan met complexe materie. Binnen het oude Frans Maas was daar destijds al een specifiek competence center mee bezig. De discussie over het professionele gehalte van dit type bedrijven loopt al langer. Je moet processen – intern en extern – beter op elkaar aansluiten. Ik zie nog altijd veel ruimte voor verbetering. Verladers denken hier vanuit hun eigen perspectief ook steeds meer over na. Zij hebben over het algemeen ook meer en beter opgeleide mensen om dat te doen. Voor ons in het transport gaat het altijd over het combineren van stromen. Als je transport efficiënter wil maken, moet je zorgen voor minder leegrijden. Daar spelen verladers natuurlijk ook een belangrijke rol in.”

  

Het draait toch niet alleen om minder leegrijden?

“Nee, met een beladingsgraad van bijvoorbeeld negentig procent – in ons segment is dat haalbaar – heb je niet alle doelen bereikt. Belangrijk is ook minder bewegingen, zoveel mogelijk in één rit. Dat mag over de weg, over water of over rail. Multimodaal dus. Natuurlijk moet je ook kijken naar de techniek, naar moderne motoren en schone brandstof. Ik redeneer nu even vanuit onze optiek als transporteur. Voor producenten gelden andere doelstellingen: waar ga ik produceren, waar ga ik verpakken, welke markten wil ik bedienen? Daar kun je als logistiek dienstverlener soms wel een faciliterende rol in vervullen.”

 

Wat staat er nu hoog op jouw agenda?

“Een paar onderwerpen, maar vooral duurzaamheid. Dat gaat verder dan het voorkomen van lege kilometers, of over de staat van ons wagenpark. Op alle vestigingen hangen posters met de belangrijkste uitgangspunten en doelstellingen. Dit is waar we voortdurend mee bezig zijn. Met het verminderen van de CO2-uitstoot, het verhogen van het aandeel multimodaal transport (nu 17 procent), maar ook met het terugdringen van verzuimdagen en het meten van klanttevredenheid. We maken dat nadrukkelijk zichtbaar en bespreekbaar. Intern met onze medewerkers en naar buiten met onze opdrachtgevers. Want het betreft ook de agenda van onze klanten. We pakken de handschoen op en communiceren daar veelvuldig over. Maar we doen het niet voor de publiciteit alleen. Ik geloof er oprecht in, anders zou ik er nooit aan beginnen. We moeten niet wachten op de overheid, maar zelf kijken wat we kunnen doen om zuiniger om te gaan met fossiele brandstoffen. In ons geval is dat de toepassing van LNG, want dat past goed bij ons primaire proces.

 

Het moet natuurlijk wel een geloofwaardig verhaal zijn. We hebben onze twijfel gehad toen we ons inschreven voor een Lean and Green Award, maar ik ben uiteindelijk toch blij dat we het hebben gedaan. Want met die award lukt het toch om de transportwereld in beweging te krijgen rond het thema duurzaamheid. Het behalen van de award is geen doel op zichzelf, slechts een tussenstation. Maar we hebben duurzaamheid hiermee wel in ons bedrijf verankerd.”

  

Merk je dat transport belangrijker gaat worden?

“Ja, dat vind ik wel. Kijk maar hoeveel verladers inmiddels al een Lean and Green Award hebben ontvangen. Niet alleen vervoerders, maar ook verladers maken hier bewuste keuzes in en dat versterkt de onderlinge chemie. Op de strategische agenda van verladers stijgt het onderwerp transport momenteel enorm. Daar ben ik van overtuigd. Want transport wordt

 

belangrijker door enerzijds de schaarste aan capaciteit en anderzijds door een tekort aan chauffeurs. Maar dat zal waarschijnlijk een cyclisch gegeven blijken te zijn. Daarnaast is er echter de toenemende druk van de duurzaamheidsgedachte. Dat is niet cyclisch. Voor ons als logistiek dienstverlener geeft dat meer ruimte om toegevoegde waarde te kunnen bieden.”

 

FRANK VERHOEVEN (44) Functie: CEO Vos Logistics in Oss Daarvoor: marketing specialist Leaseplan (1990-1992), diverse managementfuncties bij Frans Maas (1992-2006) in Engeland, Frankrijk en Nederland, CEO bij diepdrukker Biegelaar in Maarssen (2006-2007) Opleiding: VWO in Goirle, studie Bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen Warehousing: 125.000 vierkante meter Aantal trucks: 1200 Aantal vestigingen: 30 in 10 landen Aantal medewerkers: 2000 Jaaromzet: 250 miljoen euro Privé: getrouwd, drie kinderen Hobby's: sporten (vooral marathonschaatsen en zeilen) en koken voor een gezelschap

 

LNG ALS SERIEUS ALTERNATIEF

Vos Logistics beschikt als enige in Noordwest-–Europa over een vulstation voor LNG-trucks. Het bedrijf werkt op het gebied van LNG (gekoeld en vloeibaar aardgas) samen met Mercedes-Benz, LNG Europe, de Van Gansewinkel Groep en Indox CryoEnergy Spain. Eind vorig jaar kwam na jarenlange discussie groen licht voor deze pilot.

 

Frank Verhoeven gelooft stellig in LNG. “Vanwege de enorme voordelen, zoals dertig procent

CO2-–reductie ten opzichte van Euro 5-motoren, maar liefst 85 procent minder stofdeeltjes en de helft minder geluidsoverlast. Het is ook een veilige brandstof, want het vat geen vlam en er staat –weinig druk op, omdat de vloeistof is gekoeld tot min 162 graden Celsius.”

Vos is nu bezig de economische haalbaarheid verder te toetsen. Momenteel rijden vier LNG-trucks van Vos in Nederland. Eind dit jaar streeft Verhoeven er naar om vijftig LNG-trucks in gebruik te –hebben. “Het moet blijken of we een goede –exploitatie kunnen realiseren. Dat heeft vooral te maken met afschrijving, de restwaarde is lastig te voorspellen. Maar we moeten hier meer schouders onder krijgen, zodat er meer vulstations komen. Of LNG het gaat worden, weet ik niet. Maar het moet zeker een kans krijgen.”