Gerelateerde items

Transportdirecties te vaak desinteresse in procesverbeteringen(Dossier, 3 sep 2009)

 

Al in de tijd van de Grieken en Romeinen werd het begrip verzekeringen toegepast op schepen en de te vervoeren goederen. Zo oud als het begrip, zo actueel is de toepassing van verzekeringen op de internationale goederenstroom. Zo flexibel als de logistiek, zo actueel moet de verzekering van de goederen geregeld worden. Nu vanwege de economische crisis de goederenstromen opeens kleiner worden, de logistiek anders wordt ingericht en op diverse plaatsen de voorraden hoog oplopen, is het tijd om eens te kijken of de huidige verzekeringsdekking wel voldoet aan de actualiteit.

Uitgangspunt Goederenpolis

Een transportgoederenpolis dekt het belang van de eigenaar. Klassiek is het beeld dat een bedrijf bij een leverancier goederen koopt en deze goederen dan gaat of laat vervoeren naar haar eigen vestiging. Na een periode van opslag, productie, verwerking zal de uitgaande goederenstroom weer verzekerd zijn, uiteraard voor zover het bedrijf daar een belang bij heeft. Vanaf het moment van risico-overdracht geeft de goederenpolis dekking, als tenminste de goederen op de normale wijze vervoerd worden.

Veranderde vervoersstromen

U wordt steeds geconfronteerd met veranderende leveranciers en afnemers, en uw goederen komen uit of gaan naar andere landen. Soms een eigen keuze, soms ook pure noodzaak omdat handelspatronen veranderen, nieuwe leveranciers gezocht worden of oude wegvallen, al dan niet vanwege financiële problemen. Nieuwe regio's, nieuwe vervoerders, andere gewoonten, andere risico's. Als uw transportpolis al wat langer loopt is het goed om te kijken of de gebieden waar uw goederen vandaan komen of naar toe gaan wel in de polis zijn opgenomen.

Verder is het raadzaam om te kijken naar de verzekerde limieten in de polis. Nu de meeste grondstoffenprijzen een stuk lager zijn dan een jaar geleden zal de vervoerde waarde van de goederen vermoedelijk lager liggen dan de polislimiet. Toch kan het geen kwaad om te inventariseren of door een veranderd vervoerspatroon de totale waarde op een schip nog wel beneden de polislimiet blijft. Hetzelfde geldt ook voor de opslag; is dat wel verzekerd en valt de waarde van de toegenomen opslag nog wel onder de verzekerde limiet?

Voorraad op afroep en consignatie

Al enkele jaren zien we de opkomst van voorraad op afroep bij leveranciers of consignatiegoederen bij afnemers. In het eerste geval zijn het goederen die op de vestiging van de leverancier liggen al voor rekening én risico van de afnemer. In het tweede geval zijn het goederen die voor rekening én risico van de leverancier al op de locatie van de ontvanger liggen. Beide fenomenen lijken toe te nemen. Dit wordt mede veroorzaakt doordat bedrijven soms moeite hebben met het financieren van voorraden. Daarom proberen ze ook in hun eigen Supply Chain te voorkomen dat geld vastligt als voorraad in een pakhuis.
  

Bij zowel voorraad op afroep als bij consignatie is er geen sprake van transport, dus de transportpolis zal niet automatisch dekking geven. De goederen zijn tenslotte nog niet of niet meer op transport. De eigen opslagpolis van uw bedrijf zal waarschijnlijk geen of slechts beperkte dekking geven, want de goederen liggen op andere plaatsen dan de eigen locatie. Ook de polissen van leverancier, dan wel ontvanger, zullen mogelijk geen dekking geven omdat die slechts de goederen van henzelf dekken, en dus niet de goederen die al, of nog, van u zijn.

Goede afspraken maken

Nog afgezien van de vraag of er een polis is die schade aan de goederen zou dekken, is het natuurlijk van belang om goede afspraken te maken met de partij die uw goederen onder zijn hoede heeft. Omdat deze goederen op het terrein van de andere partij liggen zal die andere partij voldoende maatregelen moeten treffen voor beveiliging, voorraadcontrole, omgevingsfactoren, preventie, enzovoort. Goede afspraken over wie verantwoordelijk is in welke gevallen zijn van groot belang.
 

Hetzelfde geldt voor goede afspraken rond het eigendomsrecht. Dat u dit kunt afspreken met uw contractspartij is één. In hoeverre u rechten op uw eigen goederen behoudt als uw contractspartij in faillissement terechtkomen is iets anders.

Opslag op andere locaties

Een ander geval doet zich voor, als door oplopende voorraden in uw eigen magazijn, de goederen tijdelijk elders worden opgeslagen, soms al in het land van oorsprong of ergens halverwege de reis. Berucht zijn in dit opzicht de havenloodsen en containerterminals waar - onterecht - veel opslag plaatsvindt. In het geval van bewuste vertraging of tussentijdse opslag wordt de normale gang van zaken bij het transport doorbroken, dus de transportpolis zal geen dekking meer verlenen. Specifieke voorbeelden zijn de tankers en lichters die bewust gebruikt worden voor (drijvende) opslag, of containers die - bewust - lang op een terminal blijven staan. Variant hierop zijn de schepen die extra langzaam varen in afwachting van prijsfluctuaties en uiteindelijke bestemming. Tussentijdse opslag is wel verzekerbaar. In dat geval is het van belang na te gaan of er eventuele voorwaarden worden gesteld aan de opslaglocatie, of dat deze locatie met naam en adres bij verzekeraars bekend moet zijn. Des te meer reden om zorgvuldig om te gaan met tussentijdse opslag, vooral op locaties die tot voor kort niet in de keten voorkwamen.

Financiële betrouwbaarheid van de vervoerder

In deze tijd van economische crisis is een ander belangrijk aandachtspunt de financiële betrouwbaarheid van uw vervoerder en overige betrokkenen. De vrachtprijzen liggen op een zeer laag niveau en volgens de berichten zijn deze niet kostendekkend. Als een reder niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen zal het schip naar de dichtstbijzijnde haven varen. De verdere afwikkeling en het uitleveren van de goederen zal dan een onverkwikkelijk en mogelijk langdurig verhaal worden. In veel gevallen zullen extra kosten gemaakt moeten worden om de goederen op de uiteindelijke bestemming te krijgen. In de meeste transportpolissen is bepaald dat er geen dekking voor schade - denk bijvoorbeeld aan bederf door vertraging - noch voor extra kosten is bij financiële problemen bij een vervoerder. Soortgelijke gevallen kunnen zich voordoen bij opslag of vervoer aan de wal. Veelal zal de opslaghouder of vervoerder - of zijn curator - proberen kosten te verhalen voordat goederen vrijgesteld worden, al dan niet gebruik makend van hun retentierecht.

Expediteur failliet verklaard

In een recent voorbeeld is een expediteur failliet verklaard, waarbij nog diverse partijen goederen op zijn terrein stonden voor directe uitlevering. Uitgaande van de stelling dat ook die goederen binnen de boedel vielen, heeft een andere schuldeiser beslag gelegd op die goederen. De eigenaar heeft het nakijken, en moet kosten maken en een vordering indienen bij de curator. Goederen weg, geld weg?

Een ander voorbeeld gaat om gekoelde goederen per container. Omstreeks de aankomst van het schip is de reder failliet gegaan. De containers worden keurig gelost en komen een aantal dagen later op bestemming, maar de goederen zijn opgewarmd. Voor zover terug te vinden heeft de terminal de containers niet meer aan de elektriciteit gezet, zodat de koeling niet meer werkte. Het ligt voor de hand om te denken dat de terminal kosten wenste te besparen omdat de rederij, hun opdrachtgever, niet meer zou betalen. De ladingeigenaar was hier witheet van.

Kredietrisico

Tenslotte is het goed om na te gaan hoe de betaling van uw goederen door uw afnemer is geregeld. Hoe is de krediettermijn geregeld? Handelen met Letter of Credit is beperkter geworden omdat zelfs banken elkaar niet meer kunnen vertrouwen. Kredietverzekering is duurder en beperkter geworden. Heeft u een eigendomsvoorbehoud in het verkoopcontract? Wat gebeurt er als uw afnemer - ondanks de afgesproken Incoterms - in geval van schade weigert uw goederen te ontvangen of te betalen?

Op allerlei terreinen worden veranderingen in de logistieke keten veroorzaakt door de economische crisis.  Het is goed om eens van gedachten te wisselen met uw risico- of verzekeringsadviseur zodat uw risico's op een volledige en bij u en uw bedrijf passende manier kunnen worden geregeld.