De blijvende resultaten waar weinig investeringen tegenover staan maakt deze methode zeker in de huidige economische tijden voor veel bedrijven interessant:  10-20% productiviteitsverbetering is binnen handbereik.
 
Wat zijn de Lean-principes?

Lean is een managementfilosofie die erop gericht is om activiteiten die geen toegevoegde waarde voor de klant leveren te elimineren. De lean-principes zijn: 

1. Ga na wat de toegevoegde waarde is in de ogen van de klant. 
2. Beschrijf het proces, ga na waar in het proces waarde gecreëerd wordt en elimineer niet waarde toevoegende activiteiten.
3. Betrek en ‘empower' werknemers. 
4. In plaats van de order door het proces heen te duwen moeten deze er doorheen getrokken worden: zorg voor doorstroming.
5. Zorg er voor eens en altijd voor dat verwijderde  verspillingen niet terugkomen in het proces.

  
Hierdoor vermindert de doorlooptijd, wordt het proces eenvoudiger en verbetert daardoor de productiviteit en kwaliteit. Praktijkervaring is dat 30-90% van de tijd besteedt wordt aan activiteiten die geen waarde toevoegen. Zelfs in de meest efficiënte bedrijven is er ruimte voor het elimineren van verspilling. Zo onderkent Toyota, de grondlegger van het moderne Lean denken, dat meer dan 70% van de bedrijfsactiviteiten nog steeds gezien kan worden als verspilling.
 
Hoe lean toepassen?
Toepassing van lean in een logistieke omgeving bestaat meestal uit invoeren van een systematiek voor het continu verbeteren van processen enerzijds en werkplekken anderzijds. Overbodige processen/activiteiten (‘verspillingen') komen ook in de logistiek op zeven verschillende terreinen voor:
 

• Overproductie: meer maken dan nodig is of eerder dan nodig is.
• Wachttijd: wachten tot voorgaande activiteiten of besluiten gereed zijn.
• Onnodig (intern) transport: transport van goederen van een plaats naar een andere plaats zonder
  dat waarde wordt toegevoegd.
• Gebrekkige procesinrichting: uitvoeren van taken die niet nodig zijn of geen waarde toevoegen.
• Teveel voorraden: opslaan van meer materialen of informatie dan nodig is om het proces
  draaiend te houden.
• Onnodige bewegingen: beweging van mensen of informatie zonder dat dit waarde toevoegt.
• Correctiewerk: gemaakte fouten die hersteld moeten worden of het proces vertragen.

Voor optimalisatie van werkplekken wordt de  5S-methode gebruikt:
  

• Scheiden en selecteren: overbodige zaken verwijderen.
• Schikken en Sorteren: zaken op een zinvolle plaats leggen/opbergen.
• Schoonmaken: verwijderen rommel e.d. en schoonhouden materialen en werkplek.
• Standaardiseren: systematiseren van werkmethode en communicatie.
• Stimuleren: een gewoonte maken van uitvoering van bovengenoemde activiteiten.

De 5S-methode biedt een eenvoudige en effectieve aanpak om tot een betere manier van werken te komen, maakt procesbeheersing zichtbaar, helpt afval kwijt te raken, stimuleert samenwerking en leidt tot een veiliger en prettiger werkomgeving.
  
Voorbeelden distributiecentra
In distributiecentra worden vanwege de variatie in processen en de hoeveelheid mensenwerk de lean-principes al een aantal jaren toegepast (o.a. door DHL, Centraal Boekhuis en Ceva Logistics). Voorbeelden van verspillingen en mogelijke verbeteringen zijn:

Voorbeelden  transportbedrijven
Voorbeelden van toepassing van lean door logistieke dienstverleners op transportgebied of eigen vervoerders  zijn minder talrijk. Toch kunnen naar verwachting ook hier de nodige verspillingen worden aangetroffen (zie onderstaand overzicht).

Wat is de rol van de manager?
Ongeacht op welke terrein lean wordt toegepast zijn de kenmerken van een Lean-veranderingstraject:

• Procesbenadering: uitgegaan wordt van het vermijden van activiteiten die geen toegevoegde waarde opleveren, invalshoek is dus bijvoorbeeld niet het functioneren van systemen.
• Participatie personeel : betrokkenheid van medewerkers die ook zelf de processen uitvoeren en mandaat hebben om de juiste veranderingen door te voeren is voorwaarde voor het succes van een lean-traject.
• Organisatie continu verbeteren: toepassing van Lean is geen project maar eigenlijk een cultuuromslag waarbij een management methode voor het continu doorvoeren van verbeteringen wordt geïntroduceerd.

Managers zullen nog meer dan anders medewerkers en direct leidinggevenden moeten ondersteunen bij het initiëren en uitvoeren van deze veranderingen. Dit in de vorm van:

• het uitdragen van de lean-visie en het (laten) faciliteren van het veranderingsproces, mogelijk door inschakeling van een hierin gespecialiseerd adviesbureau.
• het stimuleren van het bedenken en uitvoeren van ideeën (niet teveel inhoudelijke bemoeienis).
• het ter beschikking stellen van tijd en het goedkeuren van (veelal beperkte) kosten voor uitvoering van de veranderingen.
• Het binnen de reguliere managementstructuren  en communicatiekanalen continu aandacht blijven geven aan het lean-traject waardoor duurzame resultaten zullen worden bereikt.