Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 12 februari 2010.

Van een bedrijfseconomische businesscase naar een maatschappelijke businesscase. Onder dit vaandel deed de hoofdstad mee aan de Award Stedelijke Distributie. De vrachtauto is voor vervoerders en verladers bedrijfseconomisch gezien het meest gunstig. Het groenlinkse deel van het stadsbestuur van Amsterdam zou liever alternatieven willen inzetten vanwege de milieuoverlast, de verkeershinder en uit veiligheidsoverwegingen (met name de dode-hoekproblematiek).

Hoe komen het bedrijfsleven en de overheid op één lijn? Volgens de inzenders van dit plan alleen als aan drie voorwaarden wordt voldaan:

• de voor- en nadelen van een alternatief bevoorradingsconcept kunnen in beeld worden gebracht voor alle partijen in de samenleving;
   
• de voordelen voor het totaal zijn groter dan de nadelen;
   
• de partijen die nadeel ondervinden kunnen worden gecompenseerd door degenen die voordeel hebben.

Het plan werkt toe naar een businesscase, waarin een winwinsituatie kan ontstaan. Belangrijk is de inventarisatie van maatregelen om elkaar tegemoet te komen. Dat kan bijvoorbeeld door vervoerders ontheffing te geven voor OV-banen, of de gemeente klant te laten worden van de betreffende vervoerders, of overslaglocaties beschikbaar te stellen.
 

Morele steun

Amsterdam stelt zich al geruime tijd ten doel om te werken aan verbetering van de luchtkwaliteit. Een programmabureau heeft om die reden eind vorig jaar een actieplan opgesteld voor slimme en schone stedelijke distributie. In het actieplan staan maatregelen om tot een betere spreiding van vervoersbewegingen in de tijd te komen, maar ook hoe een modal shift realiseerbaar is richting schonere voertuigen. Dit plan komt naast milieuzonering te staan als wapen in de strijd voor een betere luchtkwaliteit. Deze maand zal het college van B&W zich over de te nemen stappen uitspreken. In het verlengde hiervan wilde het ingenieursbureau van Amsterdam samen met Ecorys het plan voor een maatschappelijke businesscase uitwerken. Morele steun kwam van de gemeente, het Programmabureau Luchtkwaliteit, TU Delft en Govera. Met het binnenhalen van de Award was ook financiële steun beschikbaar geweest om het plan daadwerkelijk uit te voeren. Nu Amsterdam de prijs aan zich voorbij zag gaan, zullen de ideeën mogelijk op een andere manier worden gerealiseerd.
 

Verdelingsvraagstuk

Rutger Veldhuijzen van Zanten, werkzaam bij het ingenieursbureau van de Gemeente Amsterdam, werkte voorheen bij Ecorys. “We praten concreet over toepassing van de Utrechtse Cargohopper in Amsterdam, maar het wordt geen kopie Na de vrachttram kunnen we hier wel een succesje gebruiken. Wethouder Marijke Vos zal graag op dit gebied een lintje doorknippen. Aan de andere kant mag je van de Cargohopper geen wonderen verwachten. Ondanks het enorme aantal vrachtwagenbewegingen in de stad is het potentiële volume beperkt. Onze inzending betrof vooral het verdelingsvraagstuk. De locale overheden verwachten innovatie van partijen – vervoerders en verladers – die daar zelf geen voordeel bij hebben. Die barrière moet je zien te doorbreken. Je kunt als gemeente de lasten, zoals bij milieuzonering, eenzijdig leggen bij vervoerders. Op zich is dat effectief, maar daar kan het niet bij blijven. Je moet oog hebben voor de niet-monetaire elementen.”