blog

Winst maken met verkeersdata

Distributie 2724

Intelligente transportsystemen in goederenvervoer levert mogelijk 1 miljard euro op. Los van de euro’s biedt de inzet van intelligente transportsystemen in goederenvervoer kansen voor meer betrouwbare transporttijden, een betere inzet van voertuigen, minder uitstoot en een slimmer gebruik van de infrastructuur.

Winst maken met verkeersdata

Onvoorspelbaarheid is een margekiller in transport; er zijn meer uren nodig. Dit leidt ook tot verstoringen stroomafwaarts in de logistieke keten bij de ontvangende distributiecentra. De inzet van intelligente transportsystemen in goederenvervoer biedt kansen voor meer betrouwbare transporttijden, een betere inzet van voertuigen, minder uitstoot en een slimmer gebruik van de infrastructuur. Succesvolle inzet van intelligente transportsystemen vergt publiek private investeringen.

Toekomstverkenning CPB

Eerder dit jaar kwamen het CPB en Planbureau voor de Leefomgeving met een toekomstverkenning van de mobiliteit in Nederland voor de komende drie decennia. De automobiliteit groeit met 23 tot 25 procent (in kilometers), het transport van goederen over de weg groeit met 22 tot 50 procent (in kilometers) tot 2050. Als wij niets doen, dan leidt de groei van de mobiliteit tot meer voertuigverliesuren, meer uitstoot en minder veiligheid op de weg.

Het verkeer loopt vast

Dit is slecht voor de Nederlandse economie die afhankelijk is van een goede bereikbaarheid en betrouwbaar transport. De toekomstverkenning voorspelt een groei van het aantal voertuigverliesuren tot wel 90% in 2050. Ook voor de komende jaren worden problemen voorzien. De reistijdverliezen zullen tussen nu en 2021 met ruim 33% toenemen, zo voorspelt het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KIM).

Beter benutten

Een van de maatregelen om de groei van de mobiliteit mogelijk te maken is het beter benutten van de infrastructuur met verkeersmanagement. Verkeersmanagement is het efficiënt en veilig verdelen van voertuigen over schaarse infrastructuur door de actuele informatie over voertuigen, wegopbrekingen, calamiteiten of schooltijden te gebruiken voor de besturing van de verkeersstromen. Geavanceerde software kan verkeersstromen nauwkeurig, op lange en korte termijn, voorspellen en advies geven waar bijsturing nodig is; de snelste en veiligste route en het tijdstip. De software kan ook dynamisch herplannen als de actuele verkeerssituatie door drukte of niet beschikbaar zijn van een laad- of losplek daartoe aanleiding is.

Bereikbaar Zuid-Nederland

Op het hoofdwegennet gebeurt dit al met succes. De provincies Brabant en Limburg willen voor het programma Bereikbaar Zuid-Nederland 1 miljard beschikbaar stellen voor onder andere de grootschalige inzet slimme personenmobiliteit. Voor het lokale wegennet is er de praktijkproef verkeersmanagement Amsterdam. Met de ontwikkeling van in-car informatiediensten werkt Rijkswaterstaat hierbij in de regio Amsterdam samen private en publieke partners aan het slimmer gebruiken van de bestaande infrastructuur in en rond Amsterdam. Een logische stap is deze technologie in te zetten voor het goederenvervoer.

Actuele verkeersdata

Reistijdonvoorspelbaarheid is een margekiller in transport. In de logistieke keten wordt inmiddels gebruik gemaakt van papierloze vrachtbrieven, vooraanmeldingen, tracking en tracing van de trucks met behulp van geofences en dynamische dockplanning. Echter, voor de ontvangend en verzendende organisaties is het lastig om de juiste capaciteit in te zetten op deze aanvoer en afvoer, omdat men vaak niet nauwkeurig weet wanneer vrachtwagens aankomen; de estimated-time-of-arrival (ETA). Hierdoor ontstaan files rond distributiecentra, vertragingen bij de afhandeling en moeten transporteurs onnodig veel vrachtwagens inzetten. De reistijdvoorspelbaarheid moet verbeteren om de ‘slack’ capaciteit uit de distributienetwerken te halen.

Simacan Retail Control Tower

De praktijk laat zien dat het geld oplevert. Transporteurs die ‘Speed Profiles’ gebruiken voor hun tactische planning hebben minder voertuigen nodig in hun netwerk door in de planning rekening te houden met de historische rijsnelheden op een bepaald moment van de dag (in plaats van met vaste rijsnelheden te plannen).

Ahold en PostNL werken al twee jaar succesvol met de actuele verkeersinformatie in hun Simacan Retail Control Tower. Inmiddels gebruiken ook Jan de Rijk en Heijmans actuele verkeersdata in hun control towers. Een onderzoek in Frankrijk toont aan dat het delen van actuele verkeersdata bij stadslogistiek 18% minder kilometers en 11% minder tijd in binnenstedelijke distributie opleverde.
Het delen van verkeersdata is natuurlijk alleen zinvol als de hele keten er voordeel van heeft. Als de gewonnen reistijd verloren raakt door langer wachten bij een distributiecentrum, dan wordt er uiteindelijk niets verdiend.

Value of time

Voor wegtransport is betrouwbaarheid cruciaal; ‘value of time’. Het gebruik van verkeersdata voor de tactische en de operationele planning (door planners) en voor de aanpassing van de routes (door de chauffeur) nog afgezien van de kosten in de ontvangende en verzendende distributiecentra). Die aanpassing wordt steeds urgenter met de ontwikkeling van precisielogistiek in sectoren als bouwlogistiek, retail, luchtvracht, agrofood en containervervoer.
Een voorzichtige schatting levert een besparing tot 500 miljoen euro per jaar op in transport en distributiecentra bij gebruik van actuele, en uiteraard betrouwbare, verkeersdata.

Maatschappelijke baten

Het delen van verkeersdata draagt bij aan betere benutting van de huidige infrastructuur. Daarnaast draagt betere spreiding van het vrachtverkeer bij aan betere doorstroming van het gehele wegen netwerk.

Het goederenvervoer brengt jaarlijks 5,7 miljard aan externe kosten met zich mee, waarvan 2,6 miljard voor het gebruik van de infrastructuur (onder andere voor onderhoud, aanleg en vernieuwing). Als de wegbeheerders een beter beeld hebben van de te verwachten verkeersstroom vanuit de verladers en vervoerders, kunnen bestaande verkeersscenario’s beter worden gematched met het te verwachten volume, waardoor de infrastructuur beter benut kan worden.

Maatschappelijke voordelen worden bereikt in een betere benutting van de infrastructuur, meer verkeersveiligheid, minder uitstoot, geluid en minder vertraging in het verkeer voor personen en goederen. Het delen van verkeersdata zou, voorzichtig geschat, wel eens 500 mln per jaar kunnen opleveren aan maatschappelijke baten.

Publieke private investeringen

Verkeersmanagementsystemen vragen hoge investeringen in innovatieve technologieën in het voertuig en op de weg en in een robuuste en cyber-secure informatie-architectuur die aansluit op de planningssystemen van de vervoerders en de wegbeheerders.
Het is nodig dat publieke en private partijen (logistiek dienstverleners, verladers en ICT-aanbieders) samenwerken en een gezamenlijke visie ontwikkelen over:

  • een neutrale, veilige en robuusteinformatie-architectuur‘identity and access management’;
  • het gebruik van verkeersdata voor de tactische en operationele ketenbesturing;
  • de spelregels die voor een gelijk speelveld moeten zorgen; het governance model;
  • de benodigde investeringen voor de toekomst (en wie die investeringen gaan dragen);
  • de ‘incentives’ om gewenst gedrag te stimuleren; ‘intelligent access’;
  • de noodzakelijke sociale innovatie bij alle partners. Planners moeten anders gaan plannen. En, chauffeurs krijgen meer vrijheid om hun route aan te passne.

Marktkansen

Vanuit marktpartijen is er grote interesse om in voorbeeldprojecten te participeren waarbij een koppeling wordt gelegd tussen logistieke processen en data en verkeersmanagement/benutting van infrastructuur. Ook aanbieders van control towers als Simacan, Technolution, Synfioo en Thunderbuild zien goede kansen in de markt.

Samen moeten de partijen effectieve en duurzame oplossingen voor specifieke transportketens ontwikkelen en in de praktijk toepassen. Met een gezamenlijke bate van 1 miljard moeten ze daar toch samen uit kunnen komen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels