artikel

Planner kiest ook op basis van emoties

Distributie

Transportplanners beslissen niet enkel op basis van harde, logistieke factoren, maar emotie speelt een minstens zo belangrijke rol. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit, dat de Best Paper Award 2015 Vervoerslogistieke Werkdagen won.  

Planner kiest ook op basis van emoties

Uit: Logistiek Magazine, februari 2016

Doen we er goed aan om lading te bundelen binnen ons interne netwerk? Die vraag van een tweetal logistiek dienstverleners vormde de start van het onderzoek van VU-onderzoeker Nienke Hofstra naar de rol van transportplanners en hun afwegingen om wel of niet samen te werken met andere business units in hetzelfde bedrijf. Een simpele vraag waarop het antwoord minder eenvoudig is. Wat blijkt: er spelen diverse factoren een rol, óók emotionele. Hofstra: “Wie nemen nu eigenlijk de beslissing om wel of niet samen te werken? Dat zijn de transportplanners die in de verschillende business units werken. Zij hebben veel autonomie. Omdat zij transport inkopen, hebben ze veel impact op de service en dienstverlening van het bedrijf.”

Besluitvorming

Reden voor Hofstra om de besluitvormingsprocessen van transportplanners nader te bestuderen, ook omdat er niets bekend is over hoe zij werken en op basis van welke factoren zij de beslissing nemen om wel of niet samen te werken. Wat blijkt: uiteraard spelen harde logistieke overwegingen als kosten, snelheid, volume en kwaliteit een rol bij de keuze van een transportplanner om wel of niet te bundelen of samen te werken met anderen. Verder spelen incentives als bonussen een rol. Transportplanners nemen echter meer in beschouwing. “Experimenten laten zien dat ook gedragsfactoren (emotionele algoritmes) het beslisgedrag beïnvloeden. Reden voor ons om ook de gedragsfactoren te onderzoeken.” Er springen drie factoren uit. Uit onbaatzuchtige overwegingen willen transportplanners anderen soms niet lastigvallen met moeilijk te plannen zendingen. Hofstra: “Dit behulpzame gedrag komt voort uit behoefte aan wederkerigheid; ze willen namelijk zelf ook niet lastiggevallen worden met moeilijke zendingen door collega’s.” Een andere emotionele factor is groepsidentificatie: mensen stellen het bedrijfsbelang boven het eigen belang. “Dat wijkt af van de neoklassieke aanname die ervan uitgaat dat men eigenbelang voorop zet.” Het laatste emotioneel algoritme dat uit het onderzoek kwam, is hebzucht/egoïsme. “En dat is niet per se een geldbonus. Soms wordt gekozen om samen te werken, omdat dit sneller is zodat de desbetreffende planner de tijd die hij bespaart, kan besteden aan andere zaken.” Een belangrijke conclusie van Hofstra, die het artikel schreef samen met Wout Dullaert en Sander de Leeuw, is dat emotionele factoren ook belangrijk zijn bij het maken van keuzes, naast harde logistieke overwegingen. “Bij het berekenen van ladingconsolidatie moet je als logistiek dienstverlener rekening houden met die emotionele factoren.”  

Karakteriseren transportplanners

Hofstra heeft ruim een jaar aan het onderzoek gewerkt. Naast interviews met medewerkers van twee ldv’ers en documentenanalyse van de bedrijven, vormt literatuurstudie een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Het onderzoek is de eerste stap. Het vervolg is om de planners te gaan karakteriseren, met als uiteindelijk doel dat ze beter in staat zijn om met anderen samen te werken. Hofstra en haar begeleiders willen dit realiseren door experimenten te organiseren onder planners.

Reageer op dit artikel