artikel

Online winkelen: trends en innovaties in verpakkingen

Distributie Premium

Online winkelen: trends en innovaties in verpakkingen

Werden er in 2013 in Nederland nog 180 miljoen pakketjes verstuurd, in 2020 zal dat aantal naar verwachting oplopen tot 575 miljoen pakketten per jaar. De groei naar een gemiddeld aantal van 60 pakketjes per jaar per huishouden betekent een enorme impact op de inrichting van de logistieke keten achter online winkelen. Hoe kunnen retailers en logistieke managers zich het beste voorbereiden? Brigitte van den Boogaard legt uit wat dit betekent voor het verpakkingsproces.

De Expertgroep Verpakken, onderdeel van Shopping Tomorrow, boog zich het afgelopen jaar over deze vraag. “Wie zijn logistieke keten op het gebied van verpakken zo efficiënt en betaalbaar mogelijk wil inrichten, moet verder kijken dan het aantal manuren dat in het verpakkingsproces gaat zitten of de kosten van het verpakkingsmateriaal”, zo concludeert de Expertgroep. In plaats daarvan zouden retailers beter de ‘total cost of shipment’ kunnen berekenen: de werkelijke kosten van verpakkingsmateriaal, waarbij ook gekeken wordt naar bijvoorbeeld de kosten van retourneren en klanttevredenheid. Wie deze kosten beheersbaar wil houden doet er goed aan om ook te investeren in de trends en innovaties op verpakkingsgebied.

Duurzame verpakkingsmaterialen

Duurzaamheid is in de hele samenleving een trend, zo ook in de verpakkingsbranche. ‘Hot topic’ in het vakgebied zijn bijvoorbeeld de bio-based materialen, zoals de nieuwe generatie folie die grotendeels van niet-fossiele grondstoffen is gemaakt en een erg lage CO2-footprint heeft. Een polyethyleen polybag gemaakt van deze nieuwe grondstoffen kan bovendien ongehinderd mee in het recycleproces van ‘oude’ polybags. Ook op het gebied van vulmateriaal zijn er allerlei duurzame alternatieven, bijvoorbeeld vullingen die gemaakt zijn van gerecycled materiaal of van grondstoffen die zelf goed te recyclen zijn.

Hergebruik van verpakkingen

Hergebruik lijkt wel een steeds belangrijkere rol te krijgen binnen het verpakkingsproces. Er zijn zowel B2B-toepassingen (het versfust, het tijdschriftenkrat en de kratten voor drogisterijen), als B2C-systemen. Statiegeld moet ervoor zorgen dat bijvoorbeeld vouwkratten en koeltassen in de roulatie blijven, maar het bekostigt ook het periodiek schoonmaken. Door te kiezen voor opvouwbare, inklapbare of nestbare verpakkingen, wordt het retourvolume sterk teruggebracht.

RePack speelt bijvoorbeeld handig in op hergebruik en biedt retailers en online shoppers een opvouwbare verpakking tegen een borgsom. Als het product niet bevalt kan de RePack-verpakking gebruikt worden voor de retourzending. Als het product wel bevalt, dan kan de ontvanger de verpakking gratis in de brievenbus gooien en wordt de borgsom teruggestort. RePack, dat vooral geschikt is voor goederen die geen stevige bescherming nodig hebben, zoals kleding, zou de CO2-footprint terugdringen met 75%. Daarnaast blijft de shopper niet met het gebruikelijke afval zitten na ontvangst.

Een verpakking hoeft natuurlijk niet opnieuw als verpakking gebruikt te worden, maar kan ook een andere bestemming krijgen. De verpakkingen van Birchbox en DIY Living bijvoorbeeld krijgen als bewaardoos een permanente plek op de make-uptafel of worden omgetoverd tot een koffietafeltje, een krukje of een lamp.

Verpakte lucht

Een standaarddoos voor meerdere formaten producten kan een goedkope oplossing zijn, maar ‘lucht verpakken’ zou in de toekomst nog wel eens duur kunnen worden als het aantal kubieke meters een variabele in de verzendkosten gaat worden. Sinds 2015 wordt deze methode al toegepast in de VS, waar de kosten worden vastgesteld op basis van ‘dimensional weight’. In dat geval kan een verpakking met variabele hoogte uitkomst bieden. Door de hoeken in te snijden, verkleint men immers de ruimte die een pakket inneemt.

Vooral grote retailers, waar veel verschillende soorten en maten producten verpakt moeten worden, schaffen steeds vaker een eigen verpakkingssysteem aan, zoals een Panotec-machine. De machine kiest zelf het juiste kartontype voor een order en vouwt en snijdt het karton tot een doos op maat. Doordat de software exact berekent hoe een bepaald patroon op de meest economische wijze uit het karton kan worden gesneden, wordt bijna elke vierkante centimeter karton benut en is er nauwelijks restkarton.

Trends en innovaties in het verpakkingsproces

Panotec machine

Vacumeren is een methode om lucht (en daarmee het volume) aan het product te onttrekken. Als vacumeren te kostbaar wordt of een product hiervoor te kwetsbaar is, dan is sealen (met aandrukrol) een goed alternatief. Seal-machines voor polyethyleen-folie drukken veel zuurstof uit het product. Waar kwetsbare producten (zoals kussens met eendendons) in een vacuümmachine hun kwaliteit kunnen verliezen, is de volumereductie bij sealen minder en daardoor veiliger voor het product.

Specifieke verpakkingsoplossingen

Er zijn talloze technieken ontwikkeld om het vervoer van producten te optimaliseren. Bovengenoemde oplossingen voor volumereductie zijn daar slechts een klein onderdeel van. De komende jaren zullen naar verwachting ook steeds meer oplossingen voor heel specifieke productgroepen beschikbaar komen.

Voedingsmiddelen: bij het versturen van versproducten kan de verpakking bijdragen aan het behoud van de optimale temperatuur, zowel bij gekoelde producten (variërend van -20 tot 4 graden Celsius) als verwarmde producten (variërend van 80 tot 90 graden Celsius). Dit vraagt echter om een heel specifiek fulfilmentproces, want een paar graden hoger of lager in de verpakking kan al een groot verschil maken. Koel- en warmhoudtassen stellen retailers in staat hun producten tijdens de wacht- en transporttijd voortdurend op de juiste temperatuur te houden. Tevens zijn de tassen duurzaam en geschikt voor hergebruik door de retailer. Gezien de kosten en de kwaliteit van het verpakkingsmateriaal (veelal polypropyleen) is het verstandig om de verpakkingen te laten retourneren. In dat licht is het prettig dat de tas eenvoudig te stapelen en te reinigen is.

Bloemen in de brievenbus: een nieuw fenomeen bij het bezorgen van bloemen zijn de brievenbusbloemen. Deze bloemen worden zo verpakt dat ze in de bus passen. Het grote voordeel is dat de ontvanger niet thuis hoeft te zijn om de bloemen in ontvangst te nemen. Bloemen worden verpakt in speciale gepatenteerde folie, die microscopisch kleine gaatjes bevat. Het vocht blijft in de verpakking en er kan genoeg zuurstof bij de bloemen om ze ‘slapend’ in leven te houden. De bloemen kunnen zo drie tot vijf dagen overleven: zonder water en koeling. Daarna staan ze nog een week vers in de vaas.

Gevaarlijke stoffen: hieronder vallen naast vuurwerk, gasflessen en pesticiden ook deodorantspray, correctievloeistof, aanstekers en parfum. In de afgelopen jaren is gewerkt aan harmonisering van de internationale regelgeving voor lucht-, zee- en wegvervoer van deze producten. Vooral luchtvracht stelt een flink aantal aanvullende eisen. Een groot deel van de gevaarlijke stoffen (geregeld per UN-nummer) mag slechts onder bepaalde voorwaarden worden verpakt en vervoerd in gelimiteerde eenheden (LQ). Hiervoor zijn speciale UN-gekeurde verpakkingen beschikbaar.

Uiteraard staan de ontwikkelingen ook niet stil als het gaat om reeds bekende concepten, zoals verpakkingen voor breekbare en kwetsbare producten (Flespakket heeft bijvoorbeeld een verpakking om breekbare flessen te versturen), kreukbare producten (met Roller wordt kleding niet opgevouwen maar opgerold), cadeaus (geschenkverpakkingen kunnen volledig gepersonaliseerd worden) en privacygevoelige producten (aan anonieme verpakkingen zonder opdruk en met normale frankering is niet te zien of de inhoud bijvoorbeeld erotisch getint is).

Innovaties in het verpakkingsproces

Ook in de logistieke keten zien we een groot aantal innovaties die wel eens veel impact zouden kunnen hebben.

Folie van de toekomst: een van de nieuwste ontwikkelingen is de stretchfolie van 10 of 12 my, een kostenbesparend en duurzaam alternatief voor de huidige stretchfolies van 17 en 20 my. Tot nu toe waren dunnere foliesoorten niet geschikt voor transportbescherming, maar dankzij de nieuwste korrelkwaliteiten en productietechnieken is er nu een zevenlaags folie voorhanden die zelfs beter beschermt dan de meeste dikkere folies.

Near Field Communication (NFC): een chip in een NFC-etiket (SmartiX) maakt directe en gepersonaliseerde communicatie met de consument via een mobiele app mogelijk. Na het scannen van het etiket krijgt de klant bijvoorbeeld de mogelijkheid om te betalen, een retourzending te melden of een review te plaatsen. Voor de retailer ontstaat zo een extra ‘customer touchpoint’ met up- en cross-sellmogelijkheden. Dankzij Track & Trace is het transportproces volledig transparant.

Drones: er zijn al diverse bedrijven die pakketjes bezorgen met een drone, zoals Amazon en DHL. DHL bijvoorbeeld bezorgt medicamenten over een afstand van 12 kilometer naar de Waddeneilanden. Pakketvervoer met een drone stelt echter andere eisen aan een verpakking dan conventioneel vervoer. Zo moet de verpakking bestand zijn tegen verschillende weersomstandigheden. Ook moet extra aandacht uitgaan naar de bevestiging van het pakket aan de drone. Beschikt de drone over een ‘slede’ waar het pakket in zit of werkt de drone met zuignappen? Dit bepaalt onder andere of het oppervlak van het pakket geruwd of glad moet zijn. De landing van een drone zal ook niet altijd even zachtzinnig zijn, dus het pakket moet voldoende beschermd zijn tegen schade.

3D-Printen: tegenwoordig kan al geprint worden met vele verschillende grondstoffen, zoals metaal, gips, polyester en epoxy. Enerzijds zal er minder bezorgd hoeven te worden als mensen hun producten zelf printen, anderzijds kunnen retailers de 3D-printer ook gebruiken om niet alleen producten, maar ook hun verpakkingen te printen.

Lees ook het artikel ‘575 miljoen pakketjes in 2020: hoe regelen we de logistiek?’, ook van de auteur Brigitte van den Boogaard.

Meer over trends en innovaties in verpakken is te vinden in het handboek ‘Verpakken’ op Shoppingtomorrow.nl.

 

 

Reageer op dit artikel