artikel

Londen denkt anders over logistieke duurzaamheid

Distributie Premium

Duurzaam is goed en verantwoord. Maar wat betekent het voor logistiek én wat zijn de duurzame verschillen tussen bijvoorbeeld Nederland en Groot-Brittannië? Innovatieproject Duurzame Logistiek wilde antwoorden op deze vragen en organiseerde een studiereis naar Londen. Vanuit Nederland reisde praktijk en beleid naar de Engelse hoofdstad waar het Britse beleid en praktijk ontmoette. Gezamenlijk werd er gebrainstormd over de Engelse evenknie Sustainable Logistics.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 5 september 2008.

Dat binnen het innovatieproject Duurzame Logistiek is gekozen voor de bestemming Londen is niet zo gek. Vanuit Londen maakt het Departement for Transport (DfT) namelijk het Engelse beleid voor duurzame logistiek.

Transport for Londen richt zich als sinds 2003 met de tolheffing en een milieuzone op het schoner maken van de stad. Tijdens de studiereis werd mede hierover gediscussieerd. Daarnaast passeerden ook beleidservaringen, green labels, samenwerkingsverbanden en onderzoek naar groene logistiek de revue.

 

Groene reis

Een studiereis over duurzame logistiek organiseer je uiteraard met een groene heen en terugweg. Vanuit Den Haag en Rotterdam ging de reis per trein naar Brussel en van daaruit via de Eurotunnel naar Londen. Aangekomen in Londen ging de reis zonder onderbreking naar het Departement for Transport (DfT) voor de eerste workshop. Deze was vooral gericht op het vergelijken van het beleid rondom duurzaamheid op het gebied van goederenvervoer dat vanuit de rijksoverheden in Nederland en het VK wordt ontwikkeld.

Steven Fidler, directeur Freight & Logistics Division gaf tijdens zijn presentatie aan, dat het Britse beleid is gebaseerd op tweepunten in inmiddels beroemde rapporten over economie en klimaatverandering: het Stern-rapport en Eddington-rapport. De doelstellingen die DfT zich heeft gesteld zijn het terugdringen van het wegvervoer door middel van een modal-shift en het reduceren van de milieu-impact van het wegvervoer door efficiencymaatregelen. Opvallend is dat aan Britse kant het onderdeel freight mist in veel beleidsplannen. Veel van de huidige initiatieven op duurzaam gebied komen in het VK van private kant. Toch is het volgens de Britten beter om nu maatregelen te nemen voor een duurzame logistiek, dan dat in de toekomst te doen, simpelweg omdat dezelfde maatregelen dan veel meer geld kosten.

 

Presentatierijke trip

De studiereis zou een presentatierijke trip worden. De tweede presentatie van de dag ging over de modal-shift in Engeland. Het Britse beleid kent twee pijlers: het bieden van financiële ondersteuning bij investeringen in intermodale terminals en nieuwe diensten én het kopen van een modal-shift door het compenseren van het prijsverschil tussen het wegvervoer en de andere modaliteiten. Dat laatste is volgende het DfT zeer succesvol. Daarbij wordt -volgens Duncan Buchanan- geprobeerd de projecten vanuit verschillende modaliteiten zo veel mogelijk te met elkaar te laten concurreren om de beschikbare subsidie. Inhakend op de presentatie van de Brit maakt organisator van de studiereis Michael Jurriaans de Engelsen duidelijk wat het Nederlandse beleid is ten aanzien van duurzaamheid en transport. Jurriaans: “In Nederland is het beleid om CO2-reductie te bereiken in nauwe samenwerking opgezet met het bedrijfsleven. Dat is wat je noemt ook een echte Nederlandse oplossing. In Nederland is er onderzoek gedaan naar algemene maatregelen die de duurzaamheid vergroten.”

In Groot-Brittannië is overduidelijk voor een andere aanpak gekozen. Buchanan: “Hier hebben we naar oplossingen gezocht per ondernemer of project. Brede oplossingen zijn, mede gezien het budget dat we hebben, onhaalbaar. Plus, je moet als overheid niet teveel willen voorkauwen aan het bedrijfsleven.” De tweede pijler van het DfT is ‘best practices’. Door het DfT, het bedrijfsleven en kennisinstellingen worden best practices ontwikkeld die via de website http://www.freight–bestpractice.org.uk/ ter beschikking worden gesteld. Een van de meest innovatieve projecten van het DfT is online benchmarking. Daarmee kunnen logistiek dienstverleners hun logistieke- en duurzaamheidsprestaties onderling vergelijken. Bedrijven die niet best-in-class zijn, krijgen zo een prikkel om hun prestaties te verbeteren en daarmee ook duurzamer te werken.

 

Dag twee

Tweede dag, een bezoek aan de Universiteit van Westminster, wacht. Een dag met liefst twintig presentaties. Maar dat weten de meeste deelnemers aan de studiereis nog niet. In een ruimte waarnaast de rolcontainers vrolijk over de klinkers hobbelen, wordt de aftrap van de dag verricht door Ian Wainwright, principal project manager bij TfL, met een presentatie over Sustainable Logistics Londen Overview.

Londen ziet zich geconfronteerd met een groeiend aantal busjes die zendingen afleveren. Wainwright: “Ze rijden als gekken, parkeren op gevaarlijke plaatsen en zijn veelal niet volledig beladen.”

Met het London Freight Plan heeft de stad een integrale aanpak voor het goederenvervoer in de city ontwikkeld. Centraal staat het Freight Operater Recognition Scheme FORS. Dit is een keurmerk waarmee vervoerders zich kunnen kwalificeren en profileren als duurzame vervoerders. Steve Steele van de Westminster Universiteit benadrukt dat de overheid via FORS niets kan en wil opleggen. “Maar via FORS is ze wel in staat om invloed uit te oefenen. Bedrijven kunnen zelf initiatief nemen om zich te laten screenen. TfL wil ook stimuleren dat inkopende en verladende organisaties die duurzaam willen zijn in de toekomst alleen nog aan FORS-vervoerders opdrachten verstrekken. Wil een bedrijf de hoogste positie behalen, een gold-status, dan zal duurzaamheid in de KPI’s van het bedrijf opgenomen moeten zijn.”

 

Bram van Schijndel van Capgemini Nederland merkt op dat er vandaag de dag nog maar bijzonder weinig logistieke bedrijven zijn die dit in hun KPI’s hebben opgenomen. Nederlandse inbreng was er natuurlijk ook tijdens de tweede dag. Peter Colon, van Buck Consultants, legt aan de Britten uit hoe in Nederland het Schone Stad initiatief van de grond is gekomen en hoe gemeenten milieuzoneringen aanpakken. Colon legt uit dat de milieuzoneringen niet zozeer vanwege economische of transportredenen zijn ingesteld, maar vooral vanwege milieuoverwegingen. Colon: “Toevallig onderzoekt SenterNovem op dit moment wel de economische en transporteffecten van de milieuzoneringen, dus in september weten we hier meer over. En verder is de overheid op dit moment bezig om op het veiligheids- en regelgevings vlak een soort van benchmark te ontwikkelen voor bedrijven.”

 

Onderzoek

De middag gaat grotendeels over wetenschappelijk- en toegepast onderzoek dat plaatsvindt in het VK en in Nederland. Professor Tony Whiteing van de Sheffield University geeft aan dat het uniek is dat zes Engelse universiteiten gezamenlijk onderzoek doen naar duurzame oplossingen en concepten in het ‘Green Logistics Programme’.

Tom Cherret, werkzaam voor de Universiteit van Southampton, laat zien hoe ze omgaan met venstertijden in relatie tot retour- en afvallogistiek. In de Engelse steden Winchester en Southampton zijn in twee winkelgebieden alle retailers en hun logistieke partijen ondervraagd. Op deze manier is in kaart gebracht wie op welk moment van de dag of week waar vandaan en hoe frequent de stad in is gegaan. Op basis van deze overzichten wordt getracht efficiencyslagen te maken in het bundelen van zowel de inkomende, retour- en afvalstromen.

 

Later in de middag komt Transumo nog aan bod, het Nederlandse innovatieprogramma waarbinnen een groot aantal bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken aan duurzaamheid in mobiliteit. Het verschil met het Engelse onderzoeksproject Green Logistics is groot. Het onderzoek in Engeland richt zich niet op het tot stand van brengen van systeeminnovaties zoals Transumo. Dat het moeilijk is om je op systeeminnovaties te richten toont het voorbeeld van Flor Avelino vanuit Nederland aanwezig als student aan de Erasmus Universiteit, over het A15-project van Transumo. Pas nadat concrete verbeteringen voor de korte tot middellange termijn in kaart waren gebracht werd duidelijk welke systeeminnovaties op lange termijn tot fundamentele verbeteringen kunnen leiden.

 

Prestaties meten

Wie zegt dat duurzaam niet het langst duurt? De reis van het hotel naar het DHL Heathrow Consolidation Centre via metro en bus, duurt een kleine twee uur. Het HCC is het afleverpunt voor goederen van alle retailers op de luchthaven Heathrow. DHL consolideert alle inkomende stromen en levert ze uit op de luchthaven.

Eenmaal binnen toont DHL direct haar groene gezicht door te vertellen over de investeringen van het bedrijf in elektrische voertuigen. Daarnaast vertelt de logistiek dienstverlener over de projecten die het in het leven heeft geroepen om CO2-uitstoot te beperken. In 2006 is DHL gestart met deze uitstootvermindering, het doel is om in 2012 een reductie te hebben behaald van tien procent en in 2020 moet dat percentage zijn opgelopen tot dertig procent.

Simon Woodward van DHL erkent tijdens zijn presentatie dat om die doelstelling te bereiken het bedrijf zal moeten starten met het meten van de CO2-uitstoot. “Anders komt er niets van terecht. Maar we zullen alleen onszelf kunnen meten, van subcontractors kunnen we dat nog niet vragen.” Woodward ziet verder ook oplossingen om CO2 te verminderen en congestie tegen te gaan. “Ik denk dat logistiek dienstverleners in de toekomst niet alleen meer ’s nachts zullen distribueren, maar in sommige gevallen zelfs de artikelen in de schappen zullen leggen.”

 

Kader bij artikel:

KENNIS VERGAREN

De uitdaging van het innovatieprogramma Duurzame Logistiek is dat het Nederlandse bedrijfsleven zijn logistiek en transport veel efficiënter en duurzamer maakt. Om dit te bereiken heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat in samenwerking met het bedrijfsleven het innovatieprogramma Duurzame Logistiek opgericht. En om exact te weten hoe de logistiek duurzamer kan werken is kennis en ervaring nodig. Kennis die daarna weer doorgespeeld kan worden aan transporteurs en logistiek dienstverleners in de vorm van ideeën, advies en begeleiding.

Deelnemers aan de studiereis waren: Connekt / Duurzame Logistiek, Flow Innovation, Erasmus Universiteit, Capgemini, CP Vision, KNV, ministerie van LNV, TLN, TNO, NEA, Buck Consultants, Nyenrode Business University, ministerie VenW/KIM, Rotterdam Climate Initiative en stickting Carbon Light Mobility.

DHL pretendeert duurzaam te werken, de studiegroep krijgt hierover uitleg in de hub op Heathrow.

Reageer op dit artikel