artikel

Hoe werkt een ritplanningssysteem?

Distributie

Met een ritplanningssysteem wordt berekend hoe een bedrijf transportopdrachten het beste tot ritten kan bundelen. In dit artikel wordt uitgelegd hoe zo’n systeem werkt en wat het verschil is tussen rit- en routeplanning en tussen een grafisch planbord en een ritplanningssysteem.

Hoe werkt een ritplanningssysteem?
Planning

Een ritplanningssysteem bestaat uit verschillende componenten. De belangrijkste componenten zijn het algoritme dat de ritplanning berekent, de wegennetwerken en de randvoorwaarden waarbinnen het transport moet plaatsvinden. Het algoritme vormt het rekencentrum van de software: het berekent de beste route, meestal op basis van de laagste kosten.

 

Gegevens ritplanning

Het systeem moet worden gevoed met een aantal gegevens:

- de orderkenmerken (soort goederen, grootte, aantallen, gewicht),

- de laad- en lostijden (stoptijden)

- de adresgegevens van de laad- en losadressen (inclusief eventuele restricties, zoals toegankelijkheid en openingstijden)

- de beladingsrestricties

- de beschikbare voertuigen en de voertuigkenmerken (o.a. laadvermogen, compartimenten)

- het beschikbare personeel

- de kosten per uur en per kilometer

- de gemiddelde snelheden op trajecten.

 

Kwaliteit gegevens

De gegevens in de software zijn normaal gesproken – grotendeels – afkomstig uit het TMS/ordermanagementsysteem en dienen accuraat ingevoerd te worden. Een geautomatiseerde ritplanning valt of staat met de kwaliteit van deze gegevens! Zijn de gegevens onnauwkeurig of onvolledig, dan kan het ritplanningssysteem nooit een optimale ritindeling berekenen! Een interface met het back-office systeem is dan ook een vereiste. Andersom wordt de planning die is berekend met behulp van het ritplanningssysteem teruggekoppeld naar het TMS of ordermanagementsysteem, waar de dossiers automatisch worden bijgewerkt. Ook kan planinformatie via e-mail of internet aan derden beschikbaar worden gesteld.

 

Dynamisch plannen

Als een ritplanningssysteem wordt gekoppeld met een fleetmanagementtoepassing, zoals boordcomputers of PDA’s, kan de planner via het ritplanningspakket de wagens volgen en berichten uitwisselen met de chauffeurs. Ook is het mogelijk de planning regelmatig te voorzien van actuele statusinformatie vanuit de wagens. Op basis hiervan kan het ritplanningssysteem de eerder gemaakte planning opnieuw doorrekenen en aanpassen aan de gewijzigde actualiteit. Zo wordt de planning een dynamisch proces.

 

Wat is het verschil tussen ritplanning en routeplanning?

In de praktijk worden de termen ‘ritplanning’ en ‘routeplanning’ vaak door elkaar gebruikt. Dit is niet juist, want er is wezenlijk verschil tussen beide toepassingen. Een routeplanningssysteem geeft aan wat voor één wagen de optimale route is tussen twee of meer adressen. Hierbij wordt alleen rekening gehouden met de afstand en rijtijd. Een ritplanningssysteem is veel complexer dan een routeplanner. Het verdeelt orders zo optimaal mogelijk over een heel wagenpark, tegen minimale kosten. Hierbij houdt het systeem rekening met allerlei randvoorwaarden, zoals voertuiggrootte, venstertijden bij laad- en losadressen, producteisen, depots, werktijden van de chauffeurs, afstand en rijtijden. Routeplanners worden bij ongeveer zestig procent van de Nederlandse transportbedrijven ingezet. Met ruim 4.000 verkochte systemen is de TLNplanner de bekendste en meest gebruikte routeplanner. Deze is gebaseerd op routeplanner map&guide van PTV-Ordis en wordt door vervoerders en verladers vaak gebruikt om het te factureren kilometrage volgens dezelfde standaard te berekenen. Daarnaast wordt – in mindere mate – gebruik gemaakt van routeplanners op internet, zoals Routenet, Locatienet en Map24.

 

Wat is het verschil tussen een grafisch planbord en een ritplanningssysteem?

Een tussenvorm tussen handmatig plannen op papier en automatische ritplanning via een ritoptimalisatiesysteem is een grafisch planbord. Veel TMS-pakketten hebben tegenwoordig een geïntegreerd grafisch planbord dat de planner ondersteunt bij zijn werkzaamheden. De te plannen orders komen automatisch binnen op het planbord, waar de planner ze gemakkelijk kan toekennen aan een wagen, chauffeur en rit. Het plannen doet de planner dus nog zelf. Het planbord zorgt daarbij voor overzicht en waarschuwt bij overschrijdingen van vooraf gedefinieerde randvoorwaarden, zoals afspraken met klanten en de beschikbaarheid van chauffeurs en/of materieel. Een voordeel van een grafisch planbord is ook dat de planinformatie via het TMS voor alle belanghebbenden meteen beschikbaar is.

 

Visual Planner en PlanMate

Los van één bepaald TMS zijn ook enkele grafische plansystemen beschikbaar die met verschillende TMS of ordermanagementsystemen gekoppeld kunnen worden. Groeneveld IT levert sinds 2001 grafisch plansysteem Visual Planner (zie ook www.groeneveld-groep.com). Begin dit jaar bracht Interlogic Software PlanMate op de markt (zie ook www.interlogic.nl). Beide systemen bestaan uit een grafisch planbord dat wordt gekoppeld aan het TMS of ordermanagementsysteem van de transporteur of verlader. Ook een interface met boordcomputers of PDA’s is mogelijk. Het systeem zet de binnengekomen orders om in planregels, waarna de planner deze kan toewijzen aan een rit.

 

Waarschuwing bij overschrijding

Het grafisch plansysteem biedt een aantal functies die zorgen voor overzicht en controle van de opgegeven restricties. Zo waarschuwt de software als een tijdvenster wordt overschreden of de chauffeur en/of de wagen niet beschikbaar is. Hierop kan de planner de planning naar eigen inzicht aanpassen. Ook wordt zijn ritvoorstel doorgerekend op afstanden, rijtijden, kosten en opbrengsten. Is er een interface met boordcomputers of PDA’s aanwezig, dan kan de planner via het grafisch planbord de wagens volgen en berichten uitwisselen met de chauffeurs. De acties die de planner in het grafisch plansysteem vastlegt, zoals geplande afhaal- en aflevertijden, worden teruggekoppeld naar het TMS of ordermanagementsysteem. Deze kunnen ook via e-mail of internet aan derden beschikbaar worden gesteld.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels