artikel

Transportmanagement voor afval

Distributie Premium

Niets is zo divers als afval en dat is een uitdaging voor de planning van afvalinzamelaars en verwerkers. De uitdaging wordt nog groter door schaalvergroting in de branche en door de Europese eenwording.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in IT Logistiek op 1 maart 2003.

Niets is zo divers als afval en dat is een uitdaging voor de planning van afvalinzamelaars en verwerkers. De uitdaging wordt nog groter door schaalvergroting in de branche en door de Europese eenwording.

        

Jaarlijks vullen we in Nederland met elkaar een file vuilniswagens van zesduizend kilometer met ons afval. Dat is van Groningen tot aan Lissabon en weer terug. Om het afvalaanbod van burgers te beperken is er een nieuw systeem bedacht, Diftar (gedifferentieerd tarief), waarbij burgers gaan betalen naar de hoeveelheid afval die ze aanbieden. Oftewel: de vervuiler betaalt.

         

Met chipjes in de kliko wordt geregistreerd hoeveel afval een burger per jaar ontdoet en de rekening is gebaseerd op het aantal kilo’s of soms op het aantal ledigingen. Vanuit politiek oogpunt is er veel over dit onderwerp te zeggen. Gaan mensen niet mogelijkheden zoeken om op een andere manier hun afval te lozen?

          

Bedrijven betalen al langer voor hun afval. Meestal hebben ze daarvoor een contract gesloten met een afvalinzamelaar. In tegenstelling tot bij consumenten is het bij bedrijven daarom vaak beter in te schatten hoeveel afval er opgehaald moet worden. Niets is zo divers als afval en juist daarom levert dat al de nodige logistieke uitdagingen op in de planning van afvalinzamelaars en -verwerkers. Het wordt echter nog uitdagender.

         

Steeds meer dienstverlening

In de afvalsector kan globaal een onderscheid worden gemaakt tussen huishoudelijk afval en bedrijfsafval. Mensen of bedrijven die afval aanbieden zijn de zogenoemde ontdoeners.

Organisaties die het afval bij mensen of bedrijven ophalen zijn de reinigingsdiensten of inzamelaars. Daarna komt het afval terecht bij een afvalverwerker.

         

Afval verwerken kan op verschillende manieren, namelijk door composteren, verbranden of verwerken. Dit inzamelen en verwerken doen zowel overheidsbedrijven als commerciële inzamelbedrijven. De overheidsbedrijven zijn dominant in het ophalen en verwerken van het huishoudelijk afval, terwijl commerciële bedrijven de dominante partij zijn bij bedrijfsafval.

     

De belangrijkste ontwikkeling in de afval- sector is de schaalvergroting van de afvalbedrijven. De overheidsbedrijven en de commerciële bedrijven doen dat elk op hun eigen manier. ‘Overheidsbedrijven gaan steeds meer met elkaar samenwerken’, vertelt Leon Fleischeuer van Meurs Software Nederland, leverancier van het pakket Aris 2000.

          

‘De commerciële bedrijven doen ook aan verticale integratie, inzamelingsbedrijven gaan ook verwerken, en omgekeerd’, weet Maarten Goorhuis van Nederlandse Vereniging van Reinigingsdirecteuren (Nvrd), een branchevereniging gericht op overheidsbedrijven.

      

Uitdagende planning

Dat de commerciële bedrijven hun dienstenpakket uitbreiden, heeft zo zijn weerslag op de eisen die aan de bedrijfssoftware worden gesteld. Van Gansewinkel is zo’n afvalbedrijf dat niet alleen inzamelt en verwerkt, maar ook aan integraal afvalbeheer doet, wat betekent dat een medewerker van Van Gansewinkel op locatie bij de klant de afvalstromen regelt. De diversiteit in de afvalstromen is daardoor toegenomen.

         

‘De voertuigen moeten passen bij de afvalstroom en de chauffeurs moeten de juiste brevetten hebben. Je kunt niet zomaar elk voertuig elk soort afval laten ophalen’, vertelt Jos Nieuwhof, ICT-manager bij van Gansewinkel, die bezig is met de implementatie van het ERP-pakket Clear van GMT Europe.

        

Routeplanning is voor van Gansewinkel dus erg belangrijk. Zo heeft van Gansewinkel te maken met de zogenoemde afzetcontainerdiensten. Een klant vraagt daarbij op het moment dat de container vol is of deze geledigd kan worden. ‘Dat is een heel bijzondere soort dienstverlening.’

          

Een Transport Management Systeem voor het plannen van de routes blijkt geen goede optie. Nieuwhof: ‘We hebben er wel naar gekeken, maar een TMS past niet in onze bedrijfsvoering. Dit soort software is voor distributie vanuit een warehouse naar klanten. En wij doen net het omgekeerde.’ Bovendien is bij afvalstromen vaak minder goed te bepalen hoeveel er opgehaald moet worden. De routeplanning wordt in de toekomst daarom in Clear gedaan. Clear is een pakket dat is ontwikkeld van een transporteurspakket tot een volledige ERP-oplossing.

         

Over de grenzen

Een tweede ontwikkeling die invloed heeft op het softwaregebruik van de afvalbedrijven is de Europese eenwording. Afval mag tot op heden alleen onder strikte voorwaarden worden geëxporteerd. Als er in de toekomst een uniforme Europese wet- en regelgeving komt, wordt export van afval laagdrempeliger. Afvalinzamelaars en -verwerkers zullen dan kijken naar mogelijkheden in het buitenland om zo efficiënt en goedkoop mogelijk afval te verwerken voor hun klanten.

       

Afvalbedrijf Sita bijvoorbeeld heeft hier al maatregelen voor genomen. ‘We gaan dan speciale vrachtwagens met veertig kuub-containers apart houden, en deze specifiek voor transport over de grens gebruiken’, vertelt Hilko Batterink, ICT-manager bij Sita, ook een gebruiker van Clear. ‘Ten eerste moeten de informatiesystemen de bijbehorende documenten kunnen uitspugen. Verder gaan we kijken of we retourvrachten mee terug kunnen nemen om in Nederland te verwerken.’

              

Hier kan een Transport Management Systeem wel een uitkomst bieden, in tegenstelling tot het inzamelingsproces, omdat dit wel distributie vanuit een plek naar een andere plek is. ‘We zijn al bezig met een pakketselectie voor TMS’, zegt Batterink enthousiast. ‘We willen zo weinig mogelijk kilometers maken bij een hoge bezettingsgraad van de vrachtauto’s.’

             

Kortom, waar TMS dus geen oplossing blijkt te zijn voor het plannen van routes, kan TMS juist wel interessant zijn wanneer de Europese grenzen open gaan en afval geëxporteerd mag worden.

           

Kader bij artikel:

AFVAL IN 2001 IN MTON (=109)

Totaal: 12,7 (12.700.000.000.000 kilogram)

In Nederland

naar categorie

(Grof) huishoudelijk afval 5,1

reststoffen na sorteren en scheiden 1,4

bedrijfsafval 1,9

bouw & sloopafval 0,8

verontreinigde grond 3,0

overig 3,0

naar verwerkingsmethode

storten 6,5

verbranden 4,7

composteren 1,4

bron: Werkgroep afvalregistratie 2002

      

SOFTWARE VOOR DE AFVALBRANCHE

Zie tabel pdf-pagina: pag. 61

            

Notes bij artikel:

TRANSPORT MANAGEMENT SYSTEEM =

TMS heeft volgens analistenbureau ARC grofweg drie toepassingsgebieden: inkoop van transportcapaciteit, planning & optimalisatie, en de uitvoering

 

Reageer op dit artikel