Geachte heer Krikke,
Dit wordt een aardige dialoog en ik stel dat ook wel op prijs, omdat wij tot dusver nooit de gelegenheid hebben genomen om uitvoerig te discussiëren.
Helaas bevestigt uw reactie dat er nog veel misverstanden zijn en ik wil graag proberen er weer enkele weg te nemen.
Het Nederlandse inzamelsysteem was bij de invoering uniek in de wereld: een landelijk dekkend systeem voor alle afgedankte e-waste (ook al noemden we dat toen nog “WEB”, wit- en bruingoed). Er was derhalve ook nog geen enkele ervaring en het ontbrak aan cijfermateriaal. Hoeveel er werd afgedankt was bijvoorbeeld onbekend. In een proefproject in Eindhoven (Apparetour) hadden we in 1996 een poging gedaan iets te leren over hoeveelheden, mogelijkheden en systematieken, maar ondanks de redelijke omvang van dit onderzoek, was het toch nog maar een eerste begin. In ieder geval leerden we dat het erg moeilijk was om afgedankte apparatuur in te zamelen. Vandaar dat wij bij aanvang van het systeem al wisten dat we niet alles zouden inzamelen wat vrij kwam. Daar zat ook een groeiscenario in. We dachten bijvoorbeeld dat er een zoldereffect zou zijn: consumenten die bij aanvang van het systeem massaal hun zolder en garage zouden gaan opruimen. Heeft zich niet voorgedaan.
Overigens zijn we inmiddels op weg om een zeer grote stap te maken naar een verdubbeling van de inzameling door de vergoedingen die wij aan gemeenten en retail betalen voor het overdragen van door hen ingezamelde afgedankte apparatuur. Tot enige tijd geleden waren wij in de kennelijk wat onnozele veronderstelling dat gemeenten niet zouden handelen in elektronica schroot. Zij zouden zich toch wel milieubewust gedragen? Niet dus, in tegenstelling tot de gemeenten in bijvoorbeeld België en Zweden, hebben de Nederlandse gemeenten er volop op los gehandeld, waarbij de optimale verwerking van de apparatuur niet voorop stond.
Het door u aangehaalde onderzoek van Witteveen+Bos heeft onze ogen geopend en wij hebben snel ons beleid aangepast. Had dat eerder gekund? Wellicht, maar wij werden verrast door de uitkomsten van dit Complementaire Stromen Onderzoek.
Voor onderbouwing van de kosten van de historische voorraad verwijs ik allereerst naar het onderzoek van GfK Panel Services: Bezit, afdanking en verkrijging van wit-, bruin- en grijsgoed, Oktober 2007, uitgevoerd in opdracht van NVMP en ICT Milieu. Op basis daarvan kan worden vastgesteld dat er nog bijna drie miljard kilo aan apparaten in huishoudens staan die vallen onder de categorie “historische voorraad”. Het inzamelen en verwerken van een gemiddelde kilo kost € 0,25. De kosten zijn dan maximaal € 750 miljoen. Zelfs indien we er rekening mee houden dat we niet alles via de NVMP (en ICT Milieu) terug krijgen, dan nog is duidelijk dat de huidige voorziening van € 220 miljoen ruim onvoldoende is.
Uw verwachtingen en meningen over design for recycling zijn een beetje gratuit, want niet onderbouwd. We kunnen het daar wellicht later nog eens over hebben.
Ik ben verrast door uw opmerking over winstgevende en succesvolle individuele systemen. Graag verneem ik daar meer over.
André Habets
Vereniging NVMP
Alle genoemde onderzoeken en nog veel meer zijn te vinden op www.producenten-verantwoordelijkheid.nl
Dank, mooi dat het discussie losmaakt!
Allereerst: de datum correctie is juist, het was een jaar later toen NVMP net opstartte. De scriptie is geschreven in 1999 en uiteindelijk in de vakpublicatie
Reverse Logistics in de groot-witgoed sector", M.B.M. de Koster, H.R. Krikke, W.S. Vermeulen, S.D.P. Flapper, in: handboek Reverse Logistics, Samsom, Alphen a/d Rijn, 2000, pp. B2110-1 - B2110-29
daarnaast krijg ik het gevoel dat mijn standpunt niet helemaal overgekomen is.
Het haha slaat met name op KASSA, dat zelf geen onderzoek uitvoerde en wat mij betreft geen nieuws waarde had.
Wat uw argumenten betreft: het verbaasd me dat op voorhand al rekening gehouden is met een laag inzameling volume,te meer dat (als ik het goed heb) een target is gesteld door de EU (4kg per hoofd van de bevolking).
Ten tweede, dat er nu goede afspraken zijn gemaakt met detailhandel prachtig: maar is dat na 10 jaar niet een beetje aan de late kant? En welk dwangmiddel is er om bv locatiemanagers van winkelketens daadwerkelijk te bewegen retouren aan NVMP over te dragen. Of gaat toch de hoogste bieder er mee vandoor, al dan niet vergund ?
Ten derde, ik ben gaarne bereid u op uw woord te geloven dat er nog veel kosten van de historische voorraad, hoewel ik een onderbouwing van uw kosten gegevens erg interessant zou vinden. Echter, de meest succesvolle individuele systemen (door OEMs opgezet) zijn winstgevend. De kosten kunnen omlaag als eindelijk eens werk gemaakt wordt van Design for Recycling. Juist de prikkel voor groen product ontwerp ontbreekt in de collectieve systemen.
Ten vierde: maakt u zich geen zorgen: die individuele systemen zijn mijn ideaal beeld maar die komen we vooralsnog niet! Er zijn nog te veel obstakels om dit te laten gebeuren op korte termijn. Maar zou het voor NVMP geen kans zijn om zich in deze als dienstverlener/adviseur te ontwikkelen?
Tot slot: het was mij bekend dat het onderzoek van Witteveen en Bos door NVMP geinitieerd is. Prima! Ik heb hier in de uitzending niets van gehoord. Vrijwel alle mensen die ik over de KASSA uitzending heb gesproken vonden het een zwakke discussie, door matig redactioneel werk en herhaling van standpunten vooral door Poppe (SP.) Jan Vlak kreeg niet veel kans de zaak te nuanceren.
Reactie op “Valse discussie over verwijderingsbijdrage”, blog van Harold Krikke van 31 maart 2010
Harold Krikke kijkt op 30 maart met het bord op schoot naar Kassa’s item over de verwijderingsbijdrage. Zijn blog eindigt met de verzuchting dat “de discussie vooralsnog wordt gedreven door eigenbelang, niet door zorg voor het milieu”.
Een discussie wordt altijd wel doorspekt door een aantal niet goed doordachte opmerkingen, maar het doel moet toch zijn om zoveel mogelijk onderbouwde en bewijsbare argumenten in te brengen, opdat de uitwisseling ook leidt tot een goede conclusie.
Naar eigen zeggen publiceerde Krikke c.s. reeds in 1998 over lekstromen en financiële overschotten.
Dat is wonderlijk, want wij begonnen pas in 1999 met de invoering van de verwijderingsbijdrage voor afgedankte elektronica (inderdaad: haha, even lachen!). Behalve wonderlijk is de koppeling tussen lekstromen en financiële overschotten onjuist, en wel op minstens twee gronden.
Ten eerste is bij de vaststelling van de hoogte van de verwijderingsbijdrage reeds rekening gehouden dat om allerlei redenen, waaronder lekstromen, niet alle afgedankte elektronica in handen van de NVMP zou komen. Zou immers wel alles bij de NVMP terecht komen dan zou de bijdrage veel hoger zijn geweest. Het is bijvoorbeeld echt niet zo dat met acht euro een televisietoestel kan worden ingezameld en verwerkt.
Ten tweede ís er geen financieel overschot. Integendeel. Er is sprake van een groot tekort.
Even een stukje basale kennis.
Bij invoering van de wetgeving in 1998 werden producenten met terugwerkende kracht verantwoordelijk gesteld voor een enorm omvangrijk milieu-probleem en voor de kosten van het wegnemen daarvan. Deze kosten voor de inzameling en verwerking van alle apparatuur die vóór de invoering van de wetgeving op de markt was gebracht zouden in de honderden miljoenen gaan lopen. Terecht heeft de Nederlandse overheid (en later ook de Europese) de industrie in staat gesteld om deze onverwachte kostenpost over jaren uit te spreiden en tegelijkertijd een bijzondere financieringsvorm (tijdelijk tot 2011) toe te staan: de zichtbare verwijderingsbijdrage.
Deze bijdrage financiert dus een historische afvalprobleem en lijkt daarmee in systematiek veel op een pensioenfonds. Ook deze pensioenfondsen beschikken over veel geld, maar van die fondsen wordt maar zelden beweerd dat er teveel geld in kas zit. U kunt wel raden waarom. Het pensioenfonds van de elektrische en elektronische apparaten is veel te klein. Zelfs als we er rekening mee houden dat niet alles betaald hoeft te worden als gevolg van complementaire stromen (incl. lekstromen), dan nog zouden we dubbel zoveel financiële middelen moeten hebben om de historische voorraad weg te werken.
Inderdaad is het een misvatting dat alle recycling geld oplevert. Het is zelfs heel zelden het geval, in tegenstelling tot wat heer Krikke stelt. Er zijn wel enkele apparaten die vrijwel volledig uit staal zijn gemaakt en die bij verwerking geld opleveren. Neemt men echter alle andere kosten van recycling in ogenschouw (dat betekent ook inzameling, logistiek, monitoring incl. massa balans, onderzoek én niet te vergeten bewustmakingscampagnes), dan is er zelfs bij voornamelijk metaalhoudende e-waste nog een deficit. Overigens worden de opbrengsten uit recycling niet naar de producenten teruggevoerd, maar worden deze in mindering van de verwerkingskosten gebracht.
Het onderzoek dat Krikke aanhaalt is uitgevoerd in opdracht van NVMP, net als zoveel andere onderzoeken die alle plaatsvonden om de inzamelquote te verhogen. Inmiddels heeft de industrie afspraken kunnen maken met gemeenten, detailhandel en bijvoorbeeld ook kringloopwinkels om e-waste tegen vergoeding over te dragen aan NVMP. Daarmee wordt het tekort groter, maar zal de ongewenste lekstroom verminderen. Geen eigen belang maar publiek belang.
André Habets, NVMP zie ook www.producenten-verantwoordelijkheid.nl
