De technologie voor het op afstand monitoren en besturen van objecten is volwassen en betaalbaar geworden. Ook in de logistiek komt dit goed van pas. Denk aan het op afstand beheren van voorraden, het signaleren van machinestoringen en het volgen van objecten op transport.
Thuis vanuit je luie stoel voorraden checken, productie monitoren en transporten volgen, en als er iets mis gaat, ook nog actief kunnen ingrijpen. Het komt steeds dichter bij. Door de opkomst van Rfid en identificatietechnologie, betaalbare draadloze communicatie, kleinere en snellere processors en verbeterde batterijen, komt het voor bedrijven steeds dichter bij. Nu nog zoeken naar de toepassingen.
Dagelijks e-mailtje
Een toepassing waar in de logistiek al lang mee wordt gewerkt, is Vendor Managed Inventory (VMI), toeleveranciers die op afstand de voorraadstanden bij hun klant beheren. ‘Wij doen dit nu voor elf tuinders’, vertelt Mario Goeman van Horticoop, leverancier van onder andere vloeibare meststoffen. ‘Het grote voordeel voor tuinders is dat ze geen omkijken meer hebben naar hun meststoffen, wij zorgen dat er altijd op tijd wordt bijgevuld.’
Horticoop maakt gebruik van de technologie van I-ES in Nijmegen. Deze bestaat uit een sensor die is bevestigd in de tank bij de tuinder. Goeman: ‘Op dezelfde manier als ook een mobiele telefoon werkt, geeft deze de meetwaarden door aan de server van I-ES. Vanuit die server krijgen wij dagelijks een e-mailtje met per tank de voorraadstand. Zodra een tank onder de minimumwaarde van 25 procent van de maximum capaciteit komt, maken wij een aanvulorder aan.’
Alarmsituatie
VMI is slechts één van de toepassingen van M2M, weet Roy Wassili van Imtech ICT. ‘Een object bevindt zich op locatie A en een persoon die dit object moet monitoren, bevindt zich op locatie B. Dat is in het kort de situatie.’ De oplossing die zijn bedrijf hiervoor heeft ontwikkeld heet Remote-service.com en wordt momenteel veel gebruikt door beheerders van gebouwen en door service-engineers. ‘Maar ik zie ook wel mogelijkheden bij bijvoorbeeld verhuurbedrijven. Het maakt eigenlijk niet uit in welke branche je zit.’
De technologie zoals Imtech die levert, gaat verder dan het meten van een voorraadhoogte in een silo. ‘Het gaat om alle parameters, alle Kritieke Performance Indicatoren, die je van een object moet weten om te kunnen beoordelen of deze nog goed functioneert. De kunst is om zodanig te meten en te analyseren dat je kunt anticiperen en een eventuele storing kunt voorkomen. Als een storing eenmaal optreedt is het eigenlijk al te laat’, aldus Wassili.
De oplossing van Imtech ICT bestaat net als die van I-ES uit een kastje dat aan de machine gemonteerd kan worden en dat draadloos, via Gprs, met een centrale computer kan communiceren. Vanuit iedere plek op de wereld kunnen gebruikers via een webbrowser inloggen op deze server en realtime het gedrag van de machine bekijken en eventueel bijsturen. De software op de server zorgt ervoor dat informatie proactief via e-mail of SMS naar de gebruiker wordt verstuurd, bijvoorbeeld bij een alarmsituatie.
Klimaatbeheersing
Een gebruiker van M2M-technologie is Imtech Maintenance, het zusterbedrijf van Imtech ICT dat in Nederland het gebouwbeheer doet bij ongeveer tweehonderd gebouwen. ‘Als in het gebouw van TNO de temperatuur een half uur te laag is, zijn meteen alle proefjes mislukt’, vertelt Rens Elich van Imtech Maintenance. ‘Klimaatbeheersing is daar dus heel belangrijk. Dat houden wij voor ze in de gaten.’
Imtech gaat in gebouwen niet zelf de temperatuur opmeten. De meeste, grote bedrijfsgebouwen in Nederland kennen een zogenaamd gebouwbeheersysteem, geleverd door partijen als Siemens en Honeywell. Bij een calamiteit worden van hieruit automatisch berichten verstuurd, via een telefoonlijn, naar de alarmcentrale van Imtech Maintenance. Bij die alarmcentrale wordt vervolgens gekeken welke monteurs dienst hebben en waar ze zitten. Via hun mobiele telefoon worden ze in kennis gesteld van de storing.
Wat precies de aard van de storing is, weet de monteur op dit moment nog niet. Elich: ‘We zijn met een project bezig waarbij monteurs straks via internet kunnen inloggen en kijken wat er precies aan de hand is. Hij weet dan welke onderdelen hij eventueel moet vervangen en als er in de winter een koelmachines kapot is, terwijl er nog drie staan die het wel doen, dan weet hij dat hij niet zo heel hard hoeft te lopen.’
Escalatielijn
Bij bierbrouwer Grolsch wordt M2M-technologie gebruikt voor het op afstand monitoren van machines. Dat willen zeggen: het daadwerkelijke monitoren gebeurt in het Scada-systeem, maar hier is een systeem op aangesloten dat ervoor zorgt dat operators in geval van calamiteiten berichten op hun mobiele terminals ontvangen. Dit zijn zogenaamde Dect-toestellen waarmee ze ook kunnen telefoneren, SMS’en en zelfs op afstand een machine bedienen. ‘Vroeger hadden operators een pieper en een aparte mobiele telefoon, nu hebben ze alleen nog een Dect op zak’, vertelt Patrick Meijer, assistent facility manager, tijdens een rondleiding door de ultramoderne Grolsch-fabriek in Enschede.
De schaars bemande productielijnen van Grolsch draaien door de week veelal 24 uur per dag door. Zodra er een storing optreedt wordt dit als eerste door het Scada gesignaleerd. Van hieruit wordt vervolgens automatisch een inhoudelijk bericht verstuurd naar het Dect-toestel van de eerst verantwoordelijke onderhoudsmonteur. Als deze niet snel genoeg reageert, gaat er een bericht naar een tweede persoon in de escalatielijn, et cetera, net zolang totdat er iemand aangeeft de machine te gaan repareren.
De Dect-applicatie, die bij Grolsch is geleverd door het Nederlandse Ascom, werkt alleen binnen het interne bedrijfsnetwerk en dus niet voor onderhoudsmonteurs die thuis zitten. ‘Maar, zegt Meijer, ‘als een operator naar huis gaat, plaatst hij z’n Dect-toestel in een cradle. Vanaf dat moment schakelt het systeem over en worden alerts naar zijn mobiele telefoon verstuurd.’
De toepassing bij Grolsch is dus wezenlijk anders dan de oplossing zoals Imtech die biedt. ‘Wij leggen een soort tussenlaag tussen het Scada-systeem en de mobiele applicaties van de operators’, vertelt Marcel Laes van ICT-bedrijf Cimpro dat de oplossing bij Grolsch samen met Ascom heeft opgeleverd. ‘Het is dus geen stand alone-opstelling voor één enkele machine, maar we hebben via Scada altijd met een reeks van machines te maken.’ Waar met VMI alleen de voorraadstand wordt gemonitored, zijn het bij de Cimpro-oplossing wel honderdduizend grootheden die worden gemeten.
Mobieltjes
Via M2M-technologie kan het gedrag van een object niet alleen worden gemonitored, er kan ook worden ingegrepen. De mobieltjes bij Grolsch zouden dus ook kunnen worden gebruikt om de machines op afstand uit te schakelen, al gebeurt dit momenteel nog niet.
Uiteraard kleven er allerlei beperkingen aan het op afstand ingrijpen in processen. ‘Als een servicemonteur een onderdeel moet vervangen dan moet hij daar doorgaans fysiek bij aanwezig zijn. Het voordeel van M2M is wel dat hij vooraf weet wélk onderdeel hij moet gaan vervangen, dus hij kan er zijn voorraad op afstemmen’, zegt Roy Wassili van Imtech.
Om veiligheidsoverwegen zijn er ook wettelijk beperkingen gesteld aan het op afstand ‘besturen’ van een machine of voorraadtank. Het kan niet zo zijn dat iemand thuis, vanuit z’n luie stoel aan de andere kant van de wereld per ongeluk een tank met gevaarlijke stoffen kan openen.
VMI soms onverstandig
Er is een diversiteit aan aanbieders van M2M-technologie. ‘De technologie wordt steeds meer betrouwbaar en betaalbaar, en iedereen ontwikkelt vanuit z’n eigen vakgebied een toepassing’, zegt Wim Foederer van Qualcomm. Dit bedrijf is van oudsher gespecialiseerd in fleetmanagement, met 1.500 klanten wereldwijd, en heeft zich van daaruit verbreed richting het op afstand monitoren van grote, mobiele bouwmachines zoals hijskranen. ‘De eigenaar wil weten waar deze zich bevinden, en hoe intensief deze worden gebruikt’, zegt Foederer. Deze oplossing wordt overigens nog alleen in Amerika aangeboden.
Waar Qualcomm voortkomt uit de transportsector, heeft Imtech ICT zijn M2M-toepassingen voor het onderhoud en beheer van gebouwen en machines ontwikkeld. Het bedrijf werkt inmiddels ook aan een oplossing met GPS en zal zich ook in andere sectoren gaan manifesteren, zoals de verhuurbranche. Het genoemde I-ES is weer gespecialiseerd in het doseren, meten en regelen van vloeistoffen en heeft van daaruit de genoemde VMI-oplossing ontwikkeld. Iedere leverancier heeft vanuit zijn achtergrond dus zijn eigen specialiteit.
Een echte specialist in het op afstand beheren van voorraden is Adopt Fit. ‘De enige wereldwijd opererende speler die zich puur op VMI richt’, stelt Cor Prins van Beldick Automation, de vertegenwoordiger van Adopt Fit in de Benelux en leverancier van telemetrie-modules voor het meten en communiceren op de voorraadlocatie. De data wordt na bewerking beschikbaar gesteld via het internet en/of via XML-uitwisseling met het ERP-systeem van de klant.
Het onderscheidend vermogen van Adopt Fit zit ’m niet alleen in de technologie, maar vooral in de kennis van de logistieke processen, vindt Prins. ‘Kijk, een toegangsmodempje aanleggen kan iedereen wel. Wat wij doen is meedenken met de klant, berekenen of het überhaupt wel verstandig is om aan VMI te doen. Hiervoor hebben we een toepassings- en een kostentool ontwikkeld en ook kijken we kritisch naar wat een bedrijf met VMI wil bereiken. Je kunt wel de voorraadstand bij je klant meten, maar misschien moet je juist wel planningsinformatie uit gaan wisselen om op tijd de voorraad te kunnen aanvullen.’
Note bij artikel:
M2M:
verzamelnaam voor communicatie tussen machines onderling (machine-to-machine), maar ook tussen machines, mensen en ‘mobieltjes’
Gprs:
techniek voor het versturen van data over het draadloze GSM-netwerk voor mobiele telefonie
Scada-systeem:
software waarin gegevens over de status van machines en productievoortgang worden verzameld
Dect-toestellen:
Digital Enhanced Cordless Telecommunications; een techniek voor draadloze, digitale interne telefonie
Fleetmanagement:
volgens van positie en status van transportmiddelen via boordcomputers
GPS
Global Positioning System waarbij via satelliet de locatie van een object wordt bepaald
Telemetrie-modules:
de technologie voor het verzamelen van meetgegevens bij een object en het automatisch versturen van deze gegevens naar een (centraal) verzamelpunt
Kader bij artikel: M2M VIA INTERNET
Voor het op afstand monitoren en besturen van objecten zijn grofweg drie onderdelen noodzakelijk. Ten eerste is dat een module die fysiek aan het object is verbonden. Enerzijds verricht zo’n module metingen of ontvangt signalen over de status van het object; anderzijds kan het communiceren, bijvoorbeeld via GSM. Een tweede onderdeel is de centrale server. Hier worden de meetgegevens ontvangen, worden analyses gemaakt en berichten verzonden (e-mail, SMS, etc.) naar de betrokken mensen.
Een derde onderdeel is een gebruikersinterface. Dit kan een mobiele telefoon zijn, maar ook kunnen gebruikers gewoon inloggen via internet. Ze zien dan direct de status van het object en kunnen in bepaalde gevallen ook ingrijpen.
Kader bij artikel: CSM BEHEERT SUIKER BIJ AFNEMERS
CSM Suiker doet momenteel een pilotproject waarbij de suikerleverancier de voorraden bij twee van zijn klanten beheert. De technologie voor deze Vendor Managed Inventory (VMI)-toepassing is geleverd door Adopt Fit.
In een suikersilo bij een klant van CSM, een fabrikant van frisdrank, loopt een staaldraad waardoor via een elektronische puls het suikerniveau kan worden gemeten. Aan de suikerbunker die maximaal 63 ton suiker kan bevatten, is een telemetriekastje bevestigd. Om eenmalige meetfouten uit te filteren worden hierin eerst een groot aantal meetwaarden gemiddeld en dan pas doorgegeven aan de centrale dataserver van Adopt Fit. Dit gaat binnen de pilot gewoon met een analoge telefoonlijn, maar dat kan uiteraard ook via een mobiel GSM-netwerk.
Zodra het suikerniveau onder een kritieke waarde komt, verstuurt de dataserver een e-mail naar CSM. ‘Op basis van deze e-mail maken wij een order aan in ons ERP-systeem’, vertelt Daaf Slijkhuis, accountmanager industrie. Binnen 24 uur wordt de aanvulorder uitgeleverd. Om te controleren dat dit ook echt gebeurt is er een tweede kritieke grens ingesteld. ‘Maar als die is bereikt, hebben we de klant meestal ook al wel aan de lijn’, zegt Slijkhuis. ‘Die kan ook op internet de voorraadstand volgen.’
Demand Planning
CSM Suiker kan via internet inloggen op de webserver van Adopt Fit en hier in kleurengrafiek de voorraadstand van de suikerbunker bij zijn pilotklanten bekijken. Ook ziet het bedrijf de historische gegevens zodat het analyses van het voorraadverloop kan maken. Een mogelijk conclusie die kan worden getrokken, is dat er onvoldoende snel op een alarmsignaal kan worden gereageerd. Slijkhuis: ‘Dit hangt sterk van de bunkergrootte af. Hoe kleiner deze is, hoe dichter je er op moet zitten.’
In het geval van een te kleine tank kan het handig zijn om niet alleen de voorraadstand maar ook een forecast van het te verwachte suikerverbruik bij een klant in te lezen. Dit kan in het systeem van Adopt Fit maar CSM zou deze gegevens natuurlijk ook in zijn eigen ERP (J.D. Edwards) kunnen laden om van daaruit zelf aan Demand Planning te gaan doen.
De VMI-pilot bij CSM Suiker heeft tot goede resultaten geleid. Het ging CSM daarbij overigens direct niet direct om de logistieke verbeteringen, vertelt Slijkhuis. ‘Het is een extra service die we onze klanten willen aanbieden.’