Artikel

Procesdenken voor hbo-studenten centrale thema bij ERP-opleiding

Doorsturen
Afdrukken

Verschenen in:   Logistiek Magazine
Foto / illustratie:   Nee
Auteur:   Ferdi den Bakker
Publicatiedatum:   2 oktober 2009
Editie:   jaargang 4, nummer 16
Paginanummer:   12
 

ERP is vrij belangrijk voor die hbo-studenten die logistiek of bedrijfskunde studeren. Toch is er verhoudingsgewijs maar een handjevol studenten dat kiest voor een cursus of een minor ERP, terwijl procesgericht denken én kennis van ERP-systemen bij stages en na de opleiding een student absoluut voordeel geven. ERP-les en hbo-opleidingen lijken daarmee geen succesvol huwelijk.



Er is nogal wat verschil tussen de aanpak van de ene hbo-opleiding en de andere. Toch komt ERP overal wel aan bod als moduul, cursus of minor. De meeste opleidingen zijn eind jaren negentig begonnen met het geven van lessen aan studenten om ze wegwijs te maken met de zogenaamde Enterprise Resourse Management pakketten. Eén algemene aanpak in de keuze voor een bepaald ERP-pakket is er niet. SAP lijkt het meest gebruikte ERP op hogescholen, maar in de praktijk is dat Microsoft Dynamics NAV. De populariteit van NAV is deels te verklaren doordat er landelijk lesmateriaal voor is ontwikkeld.

Op de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) zijn twee softwarepakketten in gebruik. De eerste ERP-beginselen worden bijgebracht aan de hand van Exact Globe 2003, daarna krijgen de studenten les aan de hand van QAD. Frans Dekker, docent Business Process Management & IT aan de opleiding Bedrijfseconomie over die keuze: “Exact is in mijn opinie meer een boekhoud- dan een ERP-pakket, en dus ideaal om de studenten mee te laten beginnen.” Vervolgens werken de studenten met QAD. De implementatie van de 2007 versie van QAD is op de HAN net afgerond. Dekker: “De eerste dingen die ik van het pakket heb gezien zijn veelbelovend. De vormgeving is veel moderner, iets wat de studenten toch aanspreekt. Ook al zijn ze nog absoluut geen ERP-consultant, ze willen wel het liefst werken met software die ook qua vormgeving en inrichting een beetje aansluit bij wat ze vanuit de Windows tools gewend zijn.” Dit laatste kan Marc Hovenier beamen, hij is werkzaam als docent ICT en Logistiek bij de NHTV in Breda waar ze werken met Microsoft NAV.

Té xomplex

De keuze van de HAN voor de productiegerichte software van QAD was er een waar geld een rol speelde. “Tien jaar geleden hebben we onze keuze mede laten leiden door de gunstige deal die we met de softwareleverancier konden sluiten. Tot op de dag van vandaag zijn we daar tevreden mee. Baan was destijds een optie, de ERP-leverancier timmerde hard aan de weg. Het werd Largotim, dat eind 1998 werd overgenomen door QAD. Via afgestudeerde studenten kwamen we in contact met de leverancier. Het pakket liep als een trein binnen de opleiding, met name voor het leren van toepassingen binnen productieomgevingen. De opzet van het pakket lijkt wel wat op hetgeen SAP levert, maar we hebben er hier op de HAN voor gekozen om studenten die in aanraking komen met ERP niet direct SAP voor te schotelen. Dat is wat te complex voor ze.”

Marinus Verhoef, directievoorzitter van het SAP UCC en docent aan de Hogeschool INholland in Rotterdam, kan het onmogelijk eens zijn met de mening van Dekker. Het UCC is een stichting die tot doel heeft om in samenwerking met het bedrijfsleven, het onderwijs in de bedrijfsvoering ondersteunende ERP-systemen in het algemeen en van de SAP-systemen in het bijzonder in het hoger en universitair onderwijs te bevorderen. Verhoef: “Complexiteit van de ERP-cursus is wat mij betreft volledig afhankelijk van de studieaanpak.”

Uitleg

Het begrip complexiteit is genoemd, maar verdiend wel wat uitleg. Zowel Verhoef als Dekker geven aan dat er jaren geleden veel meer studenten dan nu interesse tonen in ERP-onderwijs. Het maakt daarbij niet heel veel uit of het gaat om studenten bedrijfseconomie (BE), bedrijfsinformatica (BI), logistiek en economie (LE) of Management Economie en Recht (MER). Verhoef: “Vroeger volgden 150 studenten ERP-onderwijs per semester, verplicht. Nu is het een keuzemodule geworden.” Bij de HAN kunnen ze deze trend alleen maar beamen. Per semester volgen in het tweede studiejaar maximaal 140 studenten ERP-onderwijs, maar bij de minor slechts 15. “En de complexiteit van ERP is daarbij wat mij betreft nog belangrijker voor het beperkte aantal studenten, dan het gegeven dat het vak niet langer verplicht is”, aldus Dekker.

Volgens de docent is het een hele klus om studenten de fijne kneepjes van ERP bij te brengen. Het hele bedrijfsproces overzien is het moeilijkste aldus Dekker. “Bedrijfsprocessen zijn ook erg gecompliceerd, gelukkig is er in het nieuwe QAD-pakket een flowchart zichtbaar die gebruikers door het hele proces voert. Ik verwacht dat dit een ERP-pakket voor studenten wel toegankelijker maakt. In SAP heb je zoiets volgens mij niet.” ERP moet volgens de HAN-docent zeker niet als Office of Excel worden gezien door studenten, er moet de nodige tijd in geïnvesteerd worden. En dan nog is het de vraag of studenten het moduul met succes afronden in het tweede jaar, voor de stage, of erna tijdens de minor. Verhoef is van mening dat als studenten voor een ERP-module kiezen dat ze het ook met goed gevolg afronden. Hovenier van NHTV heeft het idee dat door de aanpak van zijn opleiding de studenten stapje voor stapje worden voorbereid en in het tweede jaar toch al het nodige snappen van processen. “In het eerste jaar krijgen ze te maken met Excel en Access en leren we ze wat een database is. Daarna brengen we ze de toegevoegde waarde van ERP bij. Belangrijk is ze te leren wat ze aan een ERP hebben als ze later stage lopen of ergens werken”, adus Hovenier.

Procesdenken

Bij zowel de HAN, INholland Rotterdam als de NHTV starten de studenten het ERP-onderwijs met business process management (BPM). Daarna komen bedrijfseconomische en logistieke aspecten van bedrijfsvoering erbij én een onderwerp als ketensamenwerking. Bij INholland volgen ongeveer veertig studenten per jaar de minor BPM en in het kader van de minor klanttevredenheidsonderzoek volgen nog eens veertig studenten SAP-onderwijs. Overigens weet Verhoef nog te melden dat bij de Hogeschool van Amsterdam (HvA) jaarlijks enkele honderden studenten lessen in SAP volgen. Hovenier: “Procesdenken is het centrale thema van de opleiding én tijdens de stages.”

Goed basismateriaal is volgens Verhoef een vereiste voor succesvolle ERP-lessen. “Alle hbo-opleidingen doen wel iets aan ERP. Maar als je goed wilt opleiden moet het basismateriaal in orde zijn. Een docent moet er de tijd voor nemen.” De meeste hbo-opleidingen starten met ERP-onderwijs voor de eerste stage die studenten moeten lopen. Dat is in het derde jaar. Naast theorie is het ook zaak de kennis toe te passen. Praktijk–cases als een tandpastaproducent en een fietsenproducent komen aan de orde. Zo moeten studenten aan de HAN zich bezighouden met het ontwerpen van een nieuwe productielijn van een fietsenproducent die futuristische fietsen maakt voor gehandicapten. Eén van de opdrachten is ook om te checken of die productielijn economisch haalbaar is. De studenten houden zich bij de HAN verder bezig met investeringszaken, interne rentabiliteit en het op papier ontwerpen van de productielijn, daarna gaan ze via een al gedeeltelijk ingevoerde database aan de slag. In verdere cursussen komen nog zaken aan de orde als order to cash, purchase to pay en manufacturing to cost. Dekker: “Zeg maar de stappen van het hele proces, de logistiek en de financiële consequenties. Ook houden de studenten zich bezig met het maken van een functiescheiding en autorisatie in het ERP. Het vervolg op de eerste ERP-cursus is de minor. Daarmee gaan studenten ook over de bedrijfsgrenzen heen. Als ze die delen van de opleiding hebben afgerond dan worden ze echt met open armen ontvangen op de arbeidsmarkt.”

Kader bij artikel:

HOGESCHOOL ROTTERDAM ‘EVEN’ GEEN ERP-OPLEIDING

Op vrijwel alle hbo-opleidingen wordt ERP-onderwijs gegeven. Op de Hogeschool Rotterdam kortstondig even niet. Net als op de HAN en de voorloper van de INholland opleiding werd een decennia geleden gestart met ERP-lessen. Ron Plazier startte er destijds samen met Marinus Verhoef van INholland als projectleider van de virtuele leeromgeving van Hogeschool Rotterdam (Virtual Company World) met als doel om studenten in die virtuele omgeving ‘business te laten bedrijven’. In 1999 volgde de implementatie van SAP op de hogeschool. Tot het eind van het afgelopen schooljaar werden de studenten de kneepjes van ERP bijgebracht door een uitgewerkte opdracht voor een virtuele tandpastaproducent en vervolgens de logistieke keten waarin dit bedrijf zich bevind. Via verschillende teams als inkoop, verkoop, productie en hrm was het de bedoeling zoveel mogelijk van de bedrijfseconomische, logistieke en IT-kant van het bedrijf te weten te komen. Plazier: “Ze moesten bedenken hoeveel artikelen er nodig waren als er een actie werd aangekondigd, allerlei bedrijfsbeslissingen moesten omgezet worden in data. Studenten leerden als het ware een bedrijf opzetten in SAP.” Door veranderingen op subsidiegebied werden onderhoudsrekeningen ook bij de directie zichtbaar. “De directie gaf al in 2005 te kennen dat als er geen subsidie meer was voor het ERP-onderhoud, ze ERP ook niet als een belangrijk hbo-onderdeel zouden zien. Ik moet ze deels wel gelijk geven, want in de afgelopen jaren is de interesse onder studenten in ERP flink teruggelopen, van driehonderd naar veertig. Toch hebben studenten absoluut ERP-kennis nodig. Overigens heb ik goede hoop dat er erg snel een oplossing wordt gevonden, vermoedelijk in de vorm van Microsoft Dynamics NAV.”


Deel dit artikel via:
Nieuws
  • Recent
  • Meest gelezen
Achtergrondartikelen
  • Recent
  • Meest gelezen
 
Laatste blogs
 
  • Nieuws
  • Expertartikelen
  • Praktijk
vLm Lidmaatschap

vlm logoHet vLm-lidmaatschap is onmisbaar voor iedere professional die bij logistiek is betrokken. Waar anders kunt u zich aansluiten bij een netwerk, dat zich uitstrekt van uw eigen regio tot aan de landsgrenzen en soms zelfs verder? De ontwikkelingen gaan snel, zorg ervoor dat u ze niet mist....

 

Waar vind ik de vLm?
Topvacatures
Gratis nieuwsbrief
Abonneer u nu op de nieuwsbrief van Logistiek.nl en ontvang wekelijks het logistieke nieuws in uw postbus!

Ga verder
Dossiers