Distributie - Lege vrachtwagens: probleem of uitdaging?

Kees Verweij
Auteur: Kees Verweij Geplaatst: 02-08-2010 10:40
Sinds ruim een week is er een levendig debat in de groep Logistiek op LinkedIn over de vraag in Nederland nu relatief veel of weinig vrachtwagens geheel leeg rijden. Nederland is mondiaal gezien goed in logistiek en ketenregie, dus we zouden er in moeten slagen om het % leegrijden laag te houden.

Aan de andere kant worden de eisen van de klant steeds hoger, en dat maakt dat het moeilijker wordt om goederenstromen te bundelen. Waar staan we nu met het leegrijden in Nederland, neemt het % leegrijden toe of af en hoe doen we het in vergelijking met andere Europese landen? Ik ben in de data van EUROSTAT gedoken om voor de periode 2005-2009 de antwoorden op een rij te zetten.

 

Laten we beginnen met het goede nieuws. Het % leeg rijdende vrachtwagens in het nationale transport in kilometers in Nederland is de afgelopen 4 jaar spectaculair gedaald. In 2005 reed nog 33% van alle vrachtwagens zonder lading rond in Nederland, maar in 2009 is dit gedaald maar 25%. Een spectaculaire daling van 9%, die laat zien dat het Nederlandse bedrijven gelukt is effectiever met de gereden kilometers om te gaan door betere afspraken, bundeling, inzet van ICT-systemen en samenwerking. In de hele EU was de trend andersom, want het % leegrijden in het nationale transport steeg ven 25% in 2005 naar 27% in 2009. Een prima prestatie dus van Nederland, en een bevestiging dat we in logistieke samenwerking voorlopen op de concurrentie.

 

Hoe anders zijn de resultaten voor het internationale transport. Het % kilometers geheel leegrijden door Nederlandse bedrijven steeg hier juist van 23% in 2005 naar 28% in 2009, en dit is in lijn met de Europese trend. Het % leegrijden voor het internationale wegtransport in geheel Europa steeg namelijk ook, van 13% in 2005 tot 15% in 2009. Internationaal is het Nederlandse bedrijven dus niet gelukt het aantal lege kilometers terug te dringen, samenwerking en bundeling komt hier blijkbaar lastiger van de grond.

 

Lege kilometers

 

Uit deze cijfers kunnen we deels afleiden hoe Nederland het ten opzichte van andere landen in Europa doet, maar het is voor de concurrentiepositie van ons land altijd handig om daar wat meer van te weten. Voor het nationale transport is het uiteraard een succesverhaal, want Nederland was in 2009 na Denemarken (17,7%), Duitsland (21,4%) en Zweden (23,4%) met 24,6% kilometers leegrijden het vierde land in Europa op de ranglijst Lege Kilometers in Nationaal Transport. En dat terwijl we in 2005 met 33% leeggereden kilometers nog stonden in de buurt van Spanje, Tsjechië en Polen, waar in 2005 en 2009 rond de 30-35% lege kilometers worden gemaakt.

Leegrijden vrachtwagen

Het internationale transport is echter een heel ander verhaal. Nederland is hier met 27,5% aan lege internationale kilometers in 2009 verreweg het slechtste jongetje van de klas in Europa. Wij steken ver uit boven de toppers Portugal (8,8% leegrijden) en Estland (10,4%), maar ook boven landen als Duitsland (15% leegrijden). Na Nederland presteert Finland het slechtste, met 20,4% leegrijden in 2009. Nu is het hoge % leegrijden in het internationale wegtransport van ons land deels wel verklaarbaar. Nederlandse vervoerders zijn de werkpaarden van het internationale vervoer, en door de vele opdrachten en verre reizen worden er ook relatief veel lege kilometers gemaakt. Echter, de toename van het % leegrijden baart zeker zorgen, en juist hier moet gekeken worden of samenwerking en bundeling ook internationaal meer mogelijk is.

 

Leeg rijden vrachtauto

De conclusie? Nationaal lukt het ons dus steeds beter om het % leegrijden in het wegvervoer te verminderen, en hebben we in de afgelopen 4 jaar een spectaculaire daling achter de rug. Maar internationaal kunnen we nog veel verbeteren, en alhoewel dat moeilijk zal zijn moet gekeken worden of  we de ervaring en lessen uit het nationale transport hierbij kunnen gebruiken. Kortom, het aantal lege kilometers in het wegtransport in Nederland is meer een uitdaging dan een probleem!

 

[Bekijk ook de discussie over dit onderwerp op LinkedIn, groep Logistiek]

Deel dit artikel via:
Reageer
Doorsturen
Afdrukken
10 Reacties
Reacties (10)
Door: Frans van Eldik | 17 aug 2010
Opmerkelijk dat een topman van een logistiek dienstverlener met een dergelijk voorstel komt. Waarschijnlijk is het hem wel gelukt om een reductie van het aantal lege km te bewerkstelligen (15%leeg)...

Stel dat zijn verzoek ingevoerd zal gaan worden, dan worden logistiek dienstverleners gedwongen om na te denken over mogelijke oplossingen. Wellicht dat er dan wel het één en ander gaat veranderen. Een kat in het nauw maakt immers rare sprongen.

Ik vind het al met al geen rare gedachte, alleen jammer dat logistiek dienstverleners in die zin gestuurd moeten worden. Had graag gezien dat men zelf ideeen aandraagt zonder sturing van bovenaf. Echter is het nog afwachten of het daadwerkelijk ingevoerd gaat worden, ik verwacht van niet. In het artikel wordt ook opgemerkt: 'Het verhaalt vermeldt niet hoe je als overheid vaststelt of een rijdende truck leeg of vol is.' Al met al een leuk project om dit inzichtelijk te krijgen ,wat het nodige zal kosten, waardoor het waarschijnlijk niet ingevoerd zal gaan worden.
Door: G. Balkenende | 6 aug 2010
Topman Stobart is zeker een liefhebber en voorstander van nog meer burocratie. Wellicht wil hij op elke vrachtauto een ambtenaar mee laten rijden die alles registreerd en heffingen kan opleggen! Over efficientie gesproken!!!?!
G. Balkenende
Door: Kees Verweij | 5 aug 2010
Opmerkelijk bericht: Topman Stobart wil heffing op lege km in de UK

Zie --> http://www.ttm.nl/nieuws/id28286-stobart-topman-wil-heffing-op-lege-kilometers.html
Door: G. Balkenende | 4 aug 2010
Een vervoerder zal altijd zijn voertuigen op de meest efficiente wijze willen inzetten. Dat houdt niet automatisch in dat een hogere beladingsgraad hiervoor noodzakelijk is. Als koel/versvervoerder is het vaak lucratiever om grote afstanden 'leeg' te rijden om op een andere plaats een lading te laden met een relatief veel hogere opbrengst. Wanneer eerst over de tussenliggende afstand een 'algemene' lading wordt vervoerd (met een lage opbrengst) dan kom je of in conflict met het laadtijdstip of de rijtijdenwet (om de lading tijdig aan te kunnen leveren). Daarom komen in bepaalde seizoensperiodes koelauto's leeg terug naar NL of ander afzenderland omdat een meer rendabelere lading efficienter is dan een onrendabele 'retourvracht' uit te voeren.
Dezelfde soort problematiek vind plaats bij tankvoertuigen, soms in reinigen onderweg veel duurder dan leeg terug en dezelfde ladingsoort opnieuw laden. Soms mogen bepaalde ladingen wettelijk niet eens geladen worden in hetzelfde voertuig zonder eerst uitvoerig te zijn gereinigd cq gekeurd. Internationaal zijn ook veel minder mogelijkheden om samenwerkingsverbanden aan te gaan om deze problematiek te verminderen vanwege de bestaande concurentieverhoudingen. Daarnaast zijn de in opkomst zijnde protectionistische maatregelen ten aanzien van 'vrij vervoer', die diverse landen reeds hebben genomen hebben natuurlijk ook debet aan een mindere beladingsgraad. Binnen de EU-raad ligt daar dan ook nog wel een en ander te winnen evenals de discussie omtrent de LZV problematiek. Men meet vaak met verschillende maten en heeft geen concreet doel voor ogen cq voert geen consequent beleid. Al eerder werden binnen de EU de bestaande voertuig afmetingen naar beneden bijgesteld en nu wordt er weer halfslachtig 'geexpirimenteerd' met grotere voertuigen omdat de overheden nu wel tot het inzicht zijn gekomen dat 'hervormingen' wel noodzakelijk worden wil straks niet het hele logistieke systeem met daaraan gekoppeld de economie vastlopen.
Met vriendelijke groet,
G. Balkenende
Door: Goos Kant | 4 aug 2010
Dag Kees,
Ik volg al weken een boeiende discussie over de beladingsgraden. Gelukkig verschuift de discussie nu meer van de getallen (uiteraard vertrouw ik deze) naar de uitdagingen: waar kan Nederland nog op scoren?

Ik kom vrij vaak in het buitenland. Daar kijken ze vol jaloersheid naar de kracht van Nederland: het ondernemerschap, de Rotterdamse haven en rondom IT in de logistiek (met APS, Teleatlas, tomtom, etc.).

Verrassend eigenlijk dat we met internationaal transport nog sterk kunnen verbeteren tov. andere landen. Een aspect die hier wellicht nog een rol bij speelt is onze demografische ligging, impact van Rotterdam en Schiphol en inbalans tussen import en export.

Nog een algemene gedachte: In Nederland is het percentage uitbesteed transport heel hoog. Als een vervoerder dit dedicated doet (niet bundelt) dan blijkt dat efficiency verbeteringen hierin wat lastig zijn: de vervoerder kan vaak lastiger dan de verlader volumes of tijdvensters veranderen. En mocht hij efficiency bereiken, dan gaat een gedeelte hiervan terug naar de verlader, wat ook minder motiveert.

Kortom, ik onderschrijf de conclusie van Kees: nog voldoende uitdagingen.
Groeten, Goos.
Door: Kees Verweij | 3 aug 2010
@ Teun: Deze cijfers zijn van EUROSTAT en gebaseerd op een binnen de EU vastgelegde definitie van leegrijden (empty running): "Any movement of a road vehicle for which the gross-gross weight of goods carried including that of equipment such as containers, swap bodies and pallets is nil". Met andere woorden: een vrachtwagen zonder lading. Uiteindelijk komen de cijfers uit een jaarlijkse vragenlijst die door CBS en andere nationale statistische bureau's aan een steekproef van vervoerders wordt toegestuurd. Rijden met een vrachtwagen zonder lading kan uiteraard inkomsten opleveren voor een vervoerder als hij hierover een afspraak met een klant heeft kunnen maken. Ik wil trouwens graag een keer in de komende maanden een Ronde Tafel gesprek over dit onderwerp organiseren!

@ Ger: U heeft in grote lijnen gelijk. Als naar de maximale tonnages of m3 inhoud van vrachtwagens gekeken wordt, wordt flink minder dan 50% van de beladingsgraad benut. Er is door CE uitgerekend dat dit 38% was in 2002, latere berekeningen zijn mij niet bekend. Echter, het is in de praktijk vrijwel onmogelijk dit lege volume door samenwerking te vullen. Vervoerders kopen een vrachtwagen met een flinke maximale capaciteit om rek te hebben, maar zetten deze uiteraard niet allemaal altijd in. Als het gaat om goederen met een hoge waarde per ton of m3 is het bedrijfseconomisch ook weinig relevant of de capaciteit geheel benut wordt.

@ Walther: Jij krijgt ook een uitnodiging voor de Ronde Tafel ...
Door: Walther | 3 aug 2010
@Teun:
Dat is inderdaad de eerste reactie die we vaak krijgen uit de sector. De cijfers zullen wel niet kloppen... dan neem ik die ondernemers graag mee naar de Amsterdamse Kalverstraat of Nieuwendijk of de aanvoer van bouwmaterialen voor het Amsterdamse Stationseiland. Dan begrijpen ze ook waarom sommige critici transport 'een kwaad hart' toedragen.

Nederland is als geen andere economie afhankelijk van goed transport. Onze havens, tuinbouw, FMCG en chemiesector kunnen niet zonder! Dat betekent dat we voor die sectoren met innovatieve transportoplossingen moeten komen anders verdwijnen die sectoren.

Er is gelukkig ook een aantal geweldige, vooral grote, Nederlandse transportondernemingen die innovatie laten zien. Die wel bundelen, die wel multimodaal werken en die wel met de meest moderne planningstools werken. Daar zijn leerzame lessen te halen!
Maar, door de versnippering in de sector (heel veel MKB) lijkt de sectorbrede innovatie maar langzaam van de grond te komen.

Geen ronde tafel over cijfers! Wel samen aan de slag om de sector echt te laten innoveren.
Door: Walther Ploos van Amstel | 3 aug 2010
Lees ook eens:
http://www.delaatstemeter.nl/kennisnetwerken/hoe-houden-we-de-gateway-holland-mobiel/

Ontwikkelingen op wereldschaal leiden tot nieuwe bedreigingen, die de positie van de Gateway Holland kunnen aantasten. Het betreft ontwikkelingen in mondiale supply chains, in de capaciteit van de achterlandverbindingen en in het maatschappelijk draagvlak. De economische crisis maakt deze bedreigingen acuut.

Mondiale supply chain veranderen
Er vindt een verandering in het karakter van mondiale supply chain plaats. Mainports zijn knooppunten van logistieke en industriële activiteiten en maken deel uit van logistieke netwerken van één of meer specifieke sectoren: natte en droge bulk, containers of nichesectoren. Grote internationaal opererende bedrijven waaronder verladers zoals Philips, Shell en Sony, en logistieke dienstverleners zoals Maersk en DHL, bepalen steeds meer hoe de goederenstromen lopen. Zij denken vanuit mondiale supply chains, die bestaan uit netwerken van lucht- en zeehavens, achterlandverbindingen en achterlandterminals. Het gaat niet meer om de enkele haven van keuze, maar om de supply chain van keuze.

Achterlandverbindingen
Na de economische crisis gaan goederenstromen weer in volume toenemen. Dat zal een extra belasting betekenen voor de achterland¬verbindingen en ten koste gaan van de bereikbaarheid van economische centra in dat achterland. De mogelijkheden om de capaciteit ervan uit te breiden zijn beperkt, omdat de financiële en fysieke ruimte daarvoor niet beschikbaar is en besluitvorming en aanleg lange tijd vraagt. Zonder adequate achterlandverbindingen zullen de mogelijkheden voor de Gateway Holland om effectief op de volumetoename in te spelen en te concurreren met andere regio’s beperkt zijn.

Maatschappelijk draagvlak
De samenleving staat kritischer tegenover de negatieve effecten van logistieke activiteiten op de leefomgeving en verlangt dat op verantwoorde en duurzame wijze met schaarse middelen wordt omgegaan. Een maatschappelijk draagvlak is onontbeerlijk voor de Gateway Holland, zowel voor de eigen continuïteit als om aantrekkelijk te blijven als werkgever.

Het ongeleid laten groeien van de transportstromen leidt tot een steeds grotere ‘footprint’. De mainports Schiphol, Rotterdam en Amsterdam hebben een omvang gekregen die hun oorspronkelijke regionale schaal verre overstijgt. Zij hebben een economische, infrastructurele en ecologische footprint in het gehele land.

Innovatie is nodig
Om de positie van Gateway Holland te behouden is innovatie via vijf peilers noodzakelijk.

1. Slimmere infrastructuren
2. Afstemming van de ontwikkeling van mainports
3. Duurzame bundeling op de hoofdwegen
4. Veilige en schone distributie in stedelijke gebieden
5. Voldoende aanbod van gekwalificeerd personeel.
Door: Ger JM Nijman | 2 aug 2010
Mijn felicitaties en complimenten aan de wegvervoerders! Een vraag: als we niet leegrijden, wat is dan de bezettingsgraad? Als die 50% is, gaat meer capaciteit verloren ( 0,5 * [100-25]% = 37,5% ) dan alleen door de 25% leegrijden. Ik ken een vervoerder die naar de Hoogovens rijdt en vandaar aluminium naar de blikfabriek vervoert, vandaar de blikken naar de frisdrankfabriek, vandaar de frisdrank naar het grootwinkelbedrijf-DC en vandaar de pallets naar de filialen. Die kant moeten we op. De relatie tussen vraag naar en prijs van olie is niet lineair, dus als de economie aantrekt zitten we zó boven de 147$ van 2008, en een stúk erboven (want de productie van olie gaat afnemen). Tijd voor transitiescenario's voor het vervoer. Ik wijs op de artikelen over "onthaastingslogistiek" op deze site. Door just-in-time te handelen tijdens productieschakels kun je vracht slimmer consolideren, waardoor de bezettingsgraad stijgt en je wellicht ook vaker de vrachtauto (die immers vaak onvervangbaar is op de korte afstand) kunt combineren met trein of schip. Stiptheid gaat het in de transitie waarschijnlijk winnen van snelheid. NS bewijst dit: de dienstregeling is 3% trager dan tot dec. 2006, maar méér reizigers dan vroeger halen nu hun aansluiting.

Hoogachtend, vriendelijke groet,

Ger JM Nijman
Logistiek
Hogeschool van Amsterdam
einde bericht
Door: Teun Mur | 2 aug 2010
Dag Kees,
laten we eerst maar eens een ronde tafel gesprek houden over wat leeg rijden nu eigenlijk is.
Die grafieken zijn veel te algemeen en werken alleen maar averechts richting een ieder die het transport
een kwaad hart toedraagt!
Groeten en ik spreek je. Teun
Plaats een reactie
  • Naam:

    Reactie:

  •   Om spam te voorkomen vragen wij u onderstaande woorden over te tikken voordat u opslaat
  • Opslaan
De logistieke markt geanalyseerd

Buck Consultants InternationalExclusief voor Logistiek.nl analyseert Kees Verweij van onderzoeksorganisatie Buck Consultants International tweewekelijks de logistieke markt.