Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 11 mei 2010.

De omvang van de economische schade van de aswolk voor Nederlandse verladers is door de EVO geschat op 160 miljoen euro. Daarnaast hebben logistiek dienstverleners uiteraard ook schade geleden. Zo was de directe schade voor Schiphol rond de 15 miljoen euro per dag, waarvan een flink deel voor cargovervoerders. Kortom, vele honderden miljoen euro’s verlies door een tot voor kort onbekende vulkaan op IJsland. Kan een bedrijf zich eigenlijk op deze ‘Act of God’ voorbereiden?

Het toeval wil dat TNO in maart 2010 een enquête over de kwetsbaarheid van logistieke ketens heeft gehouden onder meer dan 330 bedrijven. Wij zijn al enkele jaren bezig met onderzoek, omdat we denken dat Nederlandse bedrijven zich mondiaal kunnen onderscheiden met een optimaal risicomanagement. Het tijdstip van de enquête was natuurlijk prima getimed, omdat we nu weten hoe het bedrijfsleven nèt voor de aswolk tegen het belang van risicomanagement aankeek. Gemiddeld gaven de ruim 330 bedrijven zichzelf het rapportcijfer 6,9 op het gebied van risicomanagement. Opvallend was dat de meeste bedrijven zichzelf maar beperkt kwetsbaar vonden, en daarom ook weinig prioriteit gaven aan maatregelen voor risicobeheersing. Maar is dit wel terecht?

Om bedrijven meer inzicht in risicomanagement te geven heeft TNO de unieke Supply Chain Vulnerability Index (SCVI) opgezet. In deze index wordt op basis van 5 factoren gewogen of een sector logistiek kwetsbaar is. De factoren zijn: de onzekerheid in vraag en aanbod, de mate van ketencomplexiteit, de mate waarin de keten ‘lean’ is, de afhankelijkheid van infrastructuur en de invloed van politiek-economische dynamiek. Het blijkt dat logistiek dienstverleners met een index van 114 beduidend kwetsbaarder zijn dan verladers, met 94. De hi-tech en elektronicasector is met een index van 158 de meest kwetsbare. Niet verrassend, want de levenscyclus is kort, de productwaarde hoog en de voorraden zijn laag, dus een kleine verstoring kan grote gevolgen hebben. Ook de machine-, automotive en levensmiddelen-/agrosectoren scoren hoger dan gemiddeld in kwetsbaarheid, terwijl de bouw- en constructiesector met een index van 75 relatief weinig kwetsbaar lijkt.

Op basis van de factoren uit deze index heeft TNO een aanpak voor bedrijven ontworpen om de kwetsbaarheid van hun keten stapsgewijs te verminderen. De komende maanden gaan we deze aanpak in de praktijk toepassen, terwijl we daarnaast de geënquêteerde bedrijven nogmaals zullen benaderen over de vraag hoe ze na de aswolk denken over de kwetsbaarheid van hun keten!