Nog geen abonnee? Nu een jaarabonnement met 25% korting bestel hier

Artikel

Hoe werkt een heftruckmast?

2 3591 Warehousing

De heftruckmast draagt de last op de vorken. Er kunnen soms enorme hoogtes worden gehaald zonder gevaar voor de stabiliteit. Het is echter wel belangrijk dat de mast correct wordt gebruikt en dat het hefvermogen niet te hoog is.

De mast bestaat uit een aantal uitschuifbare, in één vlak liggende, stalen mastprofielen. Aan het binnenste mastprofiel is een vorkenbord of een montagepunt voor vorken of speciale voorzetapparatuur bevestigd. Voor het merendeel van de toepassingen zijn de masten van vorkheftruck ontworpen voor een werkhoogte tot circa 4,5 meter boven vloerniveau. Er kunnen echter hefhoogtes van 15 meter of meer worden bereikt, afhankelijk van de afmetingen, het model en het hefvermogen van de heftruck.

 

Dankzij een afzonderlijk stel neigcilinders kan de mast naar behoefte naar voren of naar achteren worden gekanteld (neigen), om de last goed te kunnen oppakken, vervoeren en stapelen.

 

Welke masttypen zijn verkrijgbaar?

Om de gewenste hefhoogtes te kunnen realiseren, zonder gebruik te maken van extreem lange hefmasten, zijn door fabrikanten twee- en drietraps-masten ontwikkeld (respectievelijk duplex en triplex). Hierin zijn de voor de grotere hefhoogtes vereiste extra mastprofielen opgenomen. Het voordeel zit in de combinatie van een geringe ingeschoven hefmasthoogte en een grote hefhoogte. De ingeschoven hoogte van een drietraps-hefmast kan bijvoorbeeld minder dan 2 meter bedragen, terwijl de hefhoogte meer dan 4,5 meter is. De heftruck kan dus aan het ene einde van de transportcyclus treinwagons en aanhangwagens in- en uitrijden, en de goederen aan het andere einde van deze cyclus in het magazijn op hoge stellingen neerzetten.

 

Welke aspecten spelen een rol in de mastkeuze?

Bij het heffen van lasten spelen onderstaande zaken een rol:

 

  • Totale hoogte van de uitgeschoven hefmast: dit is de hoogte van de volledig uitgeschoven hefmast. De plafondhoogte is vaak een doorslaggevende factor.
  • Maximale vorkhoogte: wordt meestal aangegeven als de hoogte tot de bovenzijde van de vork. U dient zich te realiseren dat de onderzijde van een pallet of een onderdeel van de last zich onder dit punt kan bevinden. Bij het stapelen op die hoogte kan daarom een extra hefhoogte van enkele centimeters noodzakelijk zijn.
  • Totale hoogte ingeschoven hefmast: de hoogte van de ingeschoven mast, of de beschermkap (welke van beide het hoogst is), bepaalt of de heftruck door lage deuropeningen of onder obstakels door kan rijden.
  • Vrije heffing: dit is het hoogste punt dat de vorken mogen bereiken, voordat de hefmast tot boven zijn ingeschoven hoogte begint uit te steken.

 

Het is meestal verstandig de hefhoogte iets groter aan te houden dan de werkelijk vereiste hefhoogte. Dit vanwege bandenslijtage en -compressie, en het feit dat de hefmast onder last iets doorbuigt.

 

Wat is hefvermogen?

Het benodigde hefvermogen is afhankelijk van de werkzaamheden die met de heftruck moeten worden verricht. Wanneer u soortgelijke modellen vergelijkt, doe dit dan heel zorgvuldig. Het hefvermogen van een heftruck wordt meestal op een bepaalde afstand vanaf de voorzijde van de vorken (het lastzwaartepunt) aangeduid. Dit is meestal 500 mm, 600 mm of 1200 mm, afhankelijk van de afmetingen van de heftruck en de doorgaans te transporteren last.

 

Een heftruck met een hefvermogen van 2000 kg en een lastzwaartepunt van 500 mm kan een last van 2 ton transporteren, waarbij het lastzwaartepunt zich op slechts 500 mm vanaf de achterzijde van de vorken bevindt. Als dit lastzwaartepunt naar voren wordt verschoven, kan de heftruck een geringer totaalgewicht transporteren.

Als het hefvermogen eenmaal is vastgesteld, kunnen andere technische gegevens op soortgelijke basis worden vergeleken. De heftrucklengte, de draaicirkel, het klimvermogen, de snelheid en andere factoren die van invloed zijn op het gebruik van de heftruck op bepaalde locaties kunnen dan eveneens worden vergeleken.

 

Wat is resthefcapaciteit?

Hoe hoger je heft, hoe minder hefcapaciteit er over blijft. Hieronder leest u hoe dit werkt en wat fabrikanten doen om zoveel mogelijk resthefcapaciteit te behouden.

Bij hef- en magazijntrucks moet er sprake zijn van evenwicht. Eigenlijk is evenwicht geen goede benaming, want de balans dient altijd in het voordeel van de heftruck te liggen en niet bij de last. Is de last te zwaar, kiept de heftruck voorover. Nuchter beschouwd is de heftruck te vergelijken met een wipwap waarbij het draaipunt ligt op de vooras. Aan de voorzijde van dit draaipunt ligt de lastarm, aan de achterzijde ligt de krachtarm. De lastarm bestaat uit twee componenten waarvan er eentje per trucktype en -merk wordt bepaald.

 

Het is de voorbouwmaat en die varieert van truck tot truck. De voorbouwmaat loopt van het midden van de vooras tot aan de voorzijde van de vork. Hoe korter deze maat is, des te minder contragewicht noodzakelijk is om hem voldoende stabiliteit te geven. Bij de voorbouwmaat telt ook de vorkdikte mee in de bepaling van de lastarm. Het tweede belangrijke component van de lastarm is de afstand van het lastzwaartepunt. Grofweg ligt deze op de helft van de palletdiepte bij een gelijkmatig verdeelde last. De krachtarm die zorgt voor het noodzakelijke hefvermogen, wordt bepaald door het eigen gewicht van de truck en de lengte van de wielbasis. Een korte truck is wendbaarder, maar door zijn beperkte wielbasis ook minder in staat om zware lasten te heffen of het eigen gewicht moet heel erg hoog zijn.

 

Wat is vrije heffing?

Dit is het hoogste punt dat de vorken bereiken, voordat de hefmast tot boven zijn ingeschoven hoogte begint uit te steken. Het is meestal verstandig de hefhoogte iets groter aan te houden dan de werkelijk vereiste hefhoogte. Dit vanwege bandenslijtage en -compressie en het feit dat de hefmast onder last iets doorbuigt. Om de gewenste hefhoogtes te kunnen realiseren, zonder gebruik te maken van extreem lange hefmasten, zijn door fabrikanten twee- en drietraps-masten ontwikkeld. Hierin zijn de voor de grotere hefhoogtes vereiste extra mastprofielen opgenomen. Het voordeel zit in de combinatie van een geringe ingeschoven hefmasthoogte en een grote hefhoogte. De ingeschoven hoogte van een drietraps-hefmast kan bijvoorbeeld minder dan 2 meter bedragen, terwijl de hefhoogte meer dan 4,5 meter bedraagt. De heftruck kan dus aan het ene einde van de transportcyclus treinwagons en aanhangwagens in- en uitrijden, en de goederen aan het andere einde van deze cyclus in het magazijn op hoge stellingen neerzetten.

 

De vrije heffing is van belang bij het stapelen in ruimtes met een geringe doorrijhoogte. Bij 'volledige vrije heffing' kunnen de vorken bijna tot de ingeschoven masthoogte worden geheven, zonder dat de hefmast zelf wordt uitgeschoven. Bij de berekening van de doorrijhoogte dient u zich te realiseren dat een lastrek boven het vorkenbord en de hefmast uitsteekt. Met deze hoogte moet rekening worden gehouden in ruimtes met lage plafonds of deuropeningen.

 

Wat is het verband tussen de hefhoogte en het lastdiagram?

De meeste heftrucks behouden tot een standaard hefhoogte van 3300 tot 4000 millimeter hun volledige nominale hefcapaciteit. Bij reachtrucks rekent men meestal tot een standaard hoogte van circa 6000 millimeter. Daarboven neemt het draagvermogen vlot af, vooral als additionele hulpmiddelen worden gebruikt, zoals voorzetapparatuur. Ook in dat geval geldt dat de heftruck alleen dan mag worden ingezet als deze is voorzien van een bijpassend lastdiagram en CE-goedkeuring, want het draagvermogen kan hierbij eveneens sterk afnemen.

 

Voorbeeld: een 2,5 tons heftruck met een aangebouwde vorkversteller kent op een hefhoogte van 4500 mm en bij een lastzwaartepunt van 500 mm, een hefcapaciteit van 2341 kg. Op een hefhoogte van 5000 mm is hiervan nog 2216 kg over. Bij 5305 mm hefhoogte mag nog maar 2024 kg worden geheven. Op een lastzwaartepunt van 700 mm (slechts 20 cm meer) daalt het draagvermogen tot 1688 kg, bijna 1000 kg onder de nominale hefcapaciteit van de truck.

 

Wat is truckstabiliteit?

De truckstabiliteit is een dynamisch krachtenspel, waarbij veel elementen een rol spelen. Feitelijk is de stabiliteit van een truck uit te drukken in een wiskundige momentberekening. Deze vlieger gaat echter alleen op voor een stilstaande truck met de last slechts enkele centimeters geheven. Zodra de machine in beweging komt en bochten rijdt, spelen ook de zijwaartse stabiliteit en de totale dynamische werking van de truck een grote rol.

 

In tegenstelling tot voorwaartse stabiliteit is bij de zijwaartse stabiliteit een belaste heftruck beter af dan een onbelaste. Zodra de last enige hefhoogte bereikt, drukken eveneens de mate van mastneiging, mastdoorbuiging en de eventuele excentrische plaatsing van de last hun stempel op de totale stabiliteit. De berekeningen voor de restdraagcapaciteit van de heftruck worden meestal gemaakt door de fabrikant van de truck. Deze beschikt over alle technische data en weet dankzij uitvoerige tests precies waar de mogelijkheden liggen van het merk en trucktype. Het bijbehorende lastdiagram wordt eveneens in de fabriek vervaardigd en geeft de gebruiker de nodige informatie over de inzetbaarheid van de truck bij bepaalde belastingen en hefhoogten.

door Martin Althoff laatste update:26 mei 2012

2 reacties

  • # 1

    Michel de Jonge

    Vraagje.
    Als wij een last van 1400 kg op een hoogte van 7 meter willen zetten hoezwaar moet dan de heftruck zijn.
    e=mail:maatjemaatje@orange.nl
  • # 2

    Richard

    Ik heb heb een Linde heftruck gekocht van 2.5 ton.
    Ik vraag mij af wat de truck kan tillen op 1 1/5 mtr vanaf het begin van de vorken.
    Zijn hier ook standaard schema's voor?
    Dit om te zien op hoeveel centimeter van de mast de heftruck wat kan tillen.

    Met vriendelijke groet,
    Richard van den Berg
    info@weijsberg.nl

reageer

Of registreer u om te kunnen reageren.