Afgelopen vrijdag is Bas Verheijen in Rotterdam gepromoveerd op zijn onderzoek naar de voordelen van ketensamenwerking. Eén van zijn conclusies: Vendor Managed Inventory leidt tot minder efficiencyvoordeel in transport dan in de literatuur wordt aangenomen.
Als een toeleverancier zelf verantwoordelijk is voor aanvullen van voorraden bij zijn afnemer (Vendor Managed Inventory), dan kan deze een stuk efficiënter produceren en transporteren, is de theorie. Dat laatste valt in de praktijk echter tegen, concludeert Verheijen in zijn proefschrift.
3pl-ers hebben al kostenvoordeel
Bij een VMI-constructie kan een toeleverancier het zo regelen dat hij zoveel mogelijk met volle vrachtauto's rijdt en dus kostenvoordeel heeft. Verheijen: "Veel bedrijven hebben hun transport uitbesteed aan logistieke dienstverleners. Doordat 3pl-ers orders van verschillende klanten combineren zijn die kostenvoordelen er toch al wel, daar voegt VMI niet zoveel meer aan toe. De transportbesparingen als gevolg van een betere samenwerking in de supply chain zijn er dus met name als de toeleverende partij het vervoer in eigen hand regelt."
Eerlijk delen van voordelen
In zijn proefschrift Vendor-Buyer Coordination in Supply Chains bestudeert Verheijen diverse aspecten van ketensamenwerking tussen verkopers (toelevering) en kopers (afnemers). Het succes van zo'n samenwerking blijkt sterk afhankelijk van de manier waarop de voordelen worden verdeeld.
Eén van de modellen is een Vendor Managed Inventory (VMI)-constructie waarbij de afnemer een limiet stelt aan de neer te leggen voorraad. "Dit komt vaak voor in een VMI-situatie zonder consigment waarbij de voorraadkosten voor de afnemer zijn. Die wil hiermee voorkomen dat de toeleverancier te veel voorraad bij hem neerlegt."
Het blijkt echter dat aanzienlijke kostenbesparingen voor beide partijen kunnen worden bereikt als de toeleverende partij wél kan bepalen hoeveel voorraad hij bij zijn afnemer kan neerleggen, maar hiervoor dan een financiële compensatie betaalt. Dit wordt in de literatuur incentive allignment genoemd. "De voordelen van de samenwerking worden dan eerlijk verdeeld tussen verkoper en koper. Als je dit doorrekent blijkt dat je hiermee dicht tegen de optimale supply chain-kosten komt te zitten."
Gemengde gevoelens
Er hing afgelopen vrijdag overigens een donkere wolk boven de ceremonie waarin Verheijen zijn promotieonderzoek verdedigde. Dit kwam door het plotseling overlijden door professor Jo van Nunen, die de promotor was van het onderzoek. "Ik stond er met gemengde gevoelens", zegt Verheijen. "Aan de ene kant dat gevoel van blijdschap en opluchting maar aan de andere kant natuurlijk het verdriet van het wegvallen van mijn promotor."
| Download het proefschrift van Bas Verheijen |