Er is veel aandacht voor de wiskundige kant van planningsproblemen, maar in het bedrijfsleven heb je hier eigenlijk nauwelijks wat aan. Er zou veel meer energie moeten worden gestoken in het ondersteunen van de planner. Dat stelt Vincent Wiers die gisteren werd benoemd tot Industrial Fellow op de TU Eindhoven.
Als wetenschapper op het gebied van Advanced Planning Systems (APS) heeft Vincent Wiers veel bedrijven bestudeerd die een planningspakket hebben geimplementeerd. "Er zijn zeker succesverhalen waarbij bedrijven jaarlijks miljoenen euro's besparen, maar sommige APS-implementaties zijn ook domweg mislukt.
"Managers maar ook planners hebben vooraf ook vaak totaal verkeerde verwachtingen van een APS. Die denken dat ze na implementatie alleen nog maar op één of andere rode knop hoeven te drukken en dat dan in één klap hun hele logistiek proces is geoptimaliseerd. Bij implementaties begin ik steevast met ze dit helemaal uit hun hoofd te praten."
Menselijke factor
Tijdens zijn presentatie houdt Wiers een bevlogen pleidooi voor de rol van de planner, de menselijke factor in het planningsproces. Die is cruciaal is zijn ervaring. "Ieder bedrijf en iedere situatie is uniek." Hij haalt een anekdote aan van een fabriek waarin op vrijdagmiddag geen uien mochten worden ingepland omdat de dames in de fabriek aan het eind van de dag gingen stappen. (Zie de column die hij hierover schreef in het blad ITlogistiek). "Zulke uitzonderingen zijn niet rationeel en moet je niet willen modelleren. Het menselijk brein kan hier veel beter mee omgaan. Dat moet je niet gaan automatiseren maar aan een planner overlaten."
Algoritmen vaak niet gebruikt
In de wetenschap maar ook in het bedrijfsleven is er volgens hem echter veel te veel aandacht voor de wiskundige kant van planning, de algoritmen. Die vormen maar een klein deel van de oplossing. "Veel algoritmen die tijdens een APS-project met veel pijn en moeite worden geimplementeerd, worden in de praktijk helemaal niet gebruikt. Die energie kun je veel beter steken in het zo goed mogelijk ondersteunen van de planner. Zorg bijvoorbeeld dat een planner niet tachtig procent van zijn tijd kwijt is met het verzamelen van gegevens, maar schep de randvoorwaarden waarin je zijn unieke menselijke planningsvaardigheden optimaal benut."
Wat die randvoorwaarden zijn, dat is één van de onderwerpen waar Vincent Wiers zich de komende jaren verder in wil verdiepen. Welke factoren beinvloeden het gedrag van de planner? In welke mate maakt een planner nu echt gebruik van zijn APS? Daarnaast wil Wiers een wetenschappelijk model gaan ontwikkelen voor het meten van planningsprestaties. "Hoe meet je of iemand een goede planner is? Gevoelsmatig denkt iedereen binnen een bedrijf dit wel te weten, maar klopt dat wel? Het blijkt enorm lastig te zijn om hier objectieve criteria voor op te stellen."
Studenten beter voorbereiden
Wiers hield zijn presentatie in het kader van zijn aanstelling als ‘Industrial Fellow' aan de Technische Bedrijfskunde-faculteit van de TU Eindhoven. In die hoedanigheid gaat hij de praktische ervaring die hij opdeed, en nog opdoet, met zijn APS-consultancybureau Twinlog omzetten in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs voor studenten.
"Ik wil studenten beter voorbereiden op hoe het er in de praktijk aan toegaat op een planningsafdeling dan ik zelf was na mijn studie", zegt Wiers. "Ik had toen veel gelezen over modellen en algoritmen voor productiebeheersing en hoe een planningsproces hierarchisch is opgebouwd, maar het was een shock voor mij toen ik voor het eerst zag hoe het er in de praktijk aan toeging. De ogenschijnlijke chaos die er heerste, ik kon me niet voorstellen dat dat ook maar iets te maken had met de planningstheorie die ik uit de boeken kende."
Ook op wetenschappelijk vlak kan Vincent een belangrijke rol gaan vervullen, zegt professor Jan Fransoo die hem samen met professor Ton de Kok heeft aangesteld. "Wij houden ons hier in Eindhoven van oudsher bezig met modellering van planningsvraagstukken. Wat de rol van de planner hierbij is en hoe deze omgaat met informatie, daar weten we nog te weinig van. Een belangrijke reden om Vincent aan te stellen is dat hij als geen ander die brugfunctie kan vervullen tussen enerzijds de praktijk van planners en planningssoftware en anderzijds de wetenschap en het onderwijs."