Met het Service Oriented Architecture-concept (SOA) kunnen logistieke dienstverleners hun informatievoorziening zodanig inrichten dat ze beter inspelen op de veranderende klantvraag. Pino Melis van Capgemini legt uit.
SOA (Service Oriented Architecture) als garantie voor efficiënte flexibiliteit
In het eerste deel van dit artikel is ingegaan op de ontwikkelingen die de logistieke dienstverleners in het recente verleden hebben ondergaan en de gevolgen (voor- en nadelen) hiervan op de informatievoorziening.
Dit tweede deel gaat in op het SOA-concept, een nieuw ontwerpprincipe voor informatievoorzieningsystemen dat informatiesystemen opdeelt in elementaire delen. Vaak wordt een vergelijking gemaakt met Legoblokken waarmee door op een slimme manier te combineren allerlei verschillende objecten kunnen worden gecreëerd met verschillende functionaliteit (bijvoorbeeld een huis of een auto). Op basis van het gebruik van het SOA-concept kunnen de logistieke dienstverleners hun informatievoorziening zodanig inrichten dat een aantal in het verleden ontstane nadelige gevolgen kan worden opgelost. Waarom SOA voor met name de logistieke dienstverlener een belangrijk rol kan vervullen wordt geïllustreerd met een ‘fictief’ praktijkvoorbeeld.
|
De rol die SOA kan spelen
Zoals al is aangegeven is SOA een ontwerp- of architectuurprincipe waarbij unieke informatiesystemen worden ontwikkeld door losse standaardcomponenten (elementaire delen) met elkaar te verbinden. Voor de logistieke dienstverlener betekent het gebruik van SOA dat hij al zijn services die hij in de markt aanbiedt (business services) moet baseren op informatieservices. Binnen het SOA-concept zijn deze business services zoals een LTL-service (less-than-truckload service waarbij vervoer wordt geregeld van kleinere hoeveelheden dan een volle wagenlading) opgebouwd uit standaard IT-services (zie onderstaande tekening).
Vereenvoudigde weergave SOA-concept
De uitdaging zit hem in het eerst definiëren van de standaard IT-services die het de logistieke dienstverlener mogelijk maken om de door de markt gevraagde business services aan te bieden. Vervolgens zal hij voor deze IT-services standaardapplicatiecomponenten moeten ontwikkelen of aanschaffen. Deze applicatiecomponenten moeten dan wel volgens het SOA-concept zijn ontwikkeld zodat ze gekoppeld kunnen worden aan andere applicatiecomponenten om daarmee het pallet aan gevraagde services af te kunnen dekken.
Als de logistieke dienstverlener dit voor elkaar heeft kan hij:
- flexibel inspelen op unieke wensen van de klant door op een slimme manier de componenten aan elkaar te koppelen;
- het aantal ondersteunende applicaties (monolithische applicaties) reduceren en hoeft dan nog alleen maar de standaard SOA-componenten te onderhouden;
- omgaan met wijzigingen in de samenwerking met partners en klanten in de keten door nieuwe standaardcomponenten te ontsluiten dan wel het gebruik van andere standaardcomponenten te blokkeren;
- de processen intern verder standaardiseren zonder aan flexibiliteit in te boeten.
Het gebruik van beschikbare technologieën waaronder internet spelen hierbij een belangrijke rol. Met behulp van technologieën kunnen webportals worden opgezet om de dienstverlening naar klanten te ontsluiten. Via gestandaardiseerde berichten kunnen ongeacht tijdstip en locatie transacties worden afgesloten met klanten en leveranciers.
Door middel van het gebruik van gestandaardiseerde systemen en –communicatie kunnen locale en internationale transportnetwerken op elkaar worden aangesloten; bijvoorbeeld een parcel-expressnetwerk (voor het vervoer van express pakketten) wordt toegankelijk voor een LTL-netwerk (less than truckload) en omgekeerd, waardoor enorme efficiencyvoordelen kunnen worden behaald. Internationaal opererende klanten kan een eenduidige dienstverlening worden aangeboden. Of het nu gaat om het verzenden van poststukken, kleine pakketten dan wel volledige containers, voor de klant wordt deze dienstverlening via een kanaal afgehandeld. De logistieke dienstverleners stellen daarvoor een ‘maatwerk’ servicepakket samen dat aan de wensen van de klant tegemoet komt.
Een fictief praktijkvoorbeeld
Logistieke dienstverlener FiS (Flexibility in Servicing) heeft veel tijd en energie besteed om zijn applicatielandschap op basis van SOA op te zetten. Dit applicatielandschap bestaat uit een groot aantal standaardcomponenten die in de vorm van services worden aangeboden aan bestaande klanten.
Er zijn bestaande klanten die alleen van een complex aan magazijnservices zoals bijvoorbeeld lossen, ontvangen, opslaan, orderverzamelen, verpakken, laden en verzenden gebruikmaken. De logistieke dienstverlener zet daarvoor een aantal standaard IT-componenten (services) in zoals verwerking inkomende leveringen, goederenontvangstregistratie, goederenopslag, verwerking uitgaande leveringen, orderverzamelen, verpakken, labellen, printen paklijst en printen laadlijst.
De genoemde IT-componenten zijn losse standaardcomponenten die in een servicebibliotheek zijn ondergebracht. Deze standaardcomponenten zijn afkomstig van softwareleveranciers die op hun beurt deze componenten in de vorm van services aanbieden. Ze zijn functioneel uniek zodat een component zoals goederenontvangstregistratie maar een keer voorkomt. Door de standaardcomponenten te combineren kan FiS specifieke vragen van klanten invullen.
Als de klant geen gebruik maakt van verpakken of labellen, dan worden de desbetreffende componenten niet meegenomen in de te leveren magazijnservice. Als een klant extra services vraagt, bijvoorbeeld op het gebied van inkoop- of verkooporderinvoer, dan worden de relevante standaardcomponenten aan de servicebibliotheek toegevoegd. FiS zal daarvoor zijn softwareleveranciers moeten benaderen om vast te stellen welke softwareleverancier deze componenten (lees IT-services) kan leveren.
Door deze mogelijkheden die SOA biedt en het gegeven dat steeds meer softwareleveranciers dit concept ondersteunen kan FiS inspelen op de verscheidenheid aan wensen van klanten zonder allerlei verschillende (monolithische) systemen te moeten onderhouden.
Conclusie
Logistieke dienstverlening is een vorm van dienstverlening waarbij ingegaan wordt op de unieke wensen van de klanten en voor de unieke wensen veelal unieke oplossingen worden ontwikkeld en geïmplementeerd. Het moge duidelijk zijn dat gezien de ontwikkeling die logistieke dienstverleners hebben doorgemaakt zij al in de vorige eeuw gebaat zouden zijn geweest met op SOA gebaseerde oplossingen.
Doordat deze mogelijkheden in de software niet voorhanden waren, werd een lappendeken van applicaties opgezet om tegemoet te komen aan de verscheidenheid van klantwensen. Nu SOA er is en ook steeds meer oplossingen op SOA gebaseerd zijn is het moment aangebroken voor de logistieke dienstverlener om afscheid te nemen van de huidige lappendeken aan applicaties.
Lees hier deel 1 van het artikel: Een nieuwe manier van logistieke dienstverlening